Yargıda ''vatandaş odaklı'' yeni dönem

Adalet Bakanı Akın Gürlek’in göreve geldiği ilk 6 aylık süreçte adalet teşkilatında kapsamlı bir dönüşüm hamlesi gerçekleştirildi. Teşkilatın fiziki altyapısından insan kaynağına, dijitalleşmeden çocuk adaletine, uluslararası adli iş birliğinden infaz sistemine kadar pek çok alanda yenilikçi uygulamalar hayata geçirildi.

Görevi süresince yargıda bağımsız ve vatandaş odaklı bir altyapıyı hedeflediklerini vurgulayan Bakan Gürlek döneminde, adalet hizmetlerini daha hızlı, etkin ve erişilebilir kılacak kritik projeler uygulamaya koyuldu.

CEZA İŞLERİ BÜNYESİNDE 7 YENİ İHTİSAS DAİRESİ KURULDU

Bakan Gürlek’in liderliğinde Ceza İşleri Genel Müdürlüğü çatısı altında 7 ayrı ihtisas dairesi faaliyete geçirildi. Bu kapsamda; Adli Emanet Daire Başkanlığı, Doğal Afet ve Kazalar Daire Başkanlığı, Faili Meçhul Suçları Araştırma Daire Başkanlığı, Kamu Düzeni, Dijital Ortam Güvenliği ve Dezenformasyonla Mücadele Daire Başkanlığı, Örgütlü, Narkotik ve Ekonomik Suçlar Daire Başkanlığı, Terör Suçları Daire Başkanlığı ile Terörizmin Finansmanı ve Aklama Suçları Daire Başkanlıkları hizmete açıldı.

Suçla mücadele kapsamında yürütülen adli süreçlerde şu veriler öne çıktı:

• Terörle Mücadele: Terör örgütlerine yönelik gerçekleştirilen 2 bin 386 operasyonun adli süreçleri tek merkezden takip edildi. Ayrıca 12 ilde Terörizmin Finansmanı ve Aklama Suçlarıyla Mücadele İhtisas Soruşturma Büroları kuruldu.

• Örgütlü ve Narkotik Suçlar: 81 ilde yapılan 5 bin 35 operasyonda 56 bin 178 şüpheli hakkında adli işlem başlatıldı. Bu kişilerden 25 bin 376’sı tutuklanırken, 10 bin 85’i hakkında adli kontrol kararı verildi.

40 FAİLİ MEÇHUL DOSYA ÇÖZÜME KAVUŞTURULDU

"Hiçbir faili meçhul karanlıkta kalmayacak" anlayışıyla hareket eden Bakanlık, zamanaşımına uğramamış veya raflarda kalmış dosyaları yeniden incelemeye aldı. Faili Meçhul Suçları Araştırma Daire Başkanlığı koordinesinde yürütülen çalışmalarda ülke genelinde 638 dosya mercek altına alındı.

• 171 dosya (183 maktulü kapsayan) yeniden değerlendirildi, 44 karmaşık olay için özel çalışma ekipleri kuruldu.

• Yapılan araştırmalar neticesinde 40 ayrı faili meçhul dosya (46 maktul ve 7 yaralıyı kapsayan) tamamen aydınlatıldı.

• Bu operasyonel incelemeler sonucunda 90 şüpheli tutuklandı, 26 kişi hakkında adli kontrol uygulandı.

YARGIYI HIZLANDIRAN 12. YARGI PAKETİ YASALAŞTI

Yargılama sürelerini kısaltmayı hedefleyen 12. Yargı Paketi TBMM Genel Kurulu’ndan geçerek yasalaştı. Düzenleme ile öne çıkan başlıklar:

• Duruşma Araları Sınırlandı: Hukuk davalarında iki duruşma arasındaki sürenin 3 ayı geçmemesi esası getirildi.

• Hak Kayıpları Önleniyor: Belirsiz alacak ve kısmi dava süreçleri yeniden düzenlenerek zamanaşımı riskleri en aza indirildi.

• Dijital Entegrasyon: Vesayet altındaki kişilerin malvarlığı satışları UYAP e-Satış portalına taşındı; noterlik belgelerinin mahkemelere güvenli e-imza ile iletilmesi sağlandı.

• Bilirkişilik ve İstinaf Düzenlemesi: Gereksiz bilirkişi incelemelerinin önüne geçilirken, istinaf aşamasında tamamlanabilecek eksiklikler nedeniyle dosyaların alt mahkemelere geri gönderilerek zaman kaybı oluşturması engellendi.

ÇOCUK ADALET SİSTEMİNDE MERHAMET ODAKLI YAKLAŞIM

Yasal mevzuatta yer alan "suça sürüklenen çocuk" (SSÇ) ibaresi, yapılan reformla "adli süreçteki çocuk" (ASÇ) olarak değiştirildi. Çocuğun üstün yararını esas alan yeni sistemde; ağır suçlardaki infaz rejiminden ailelerin bakım sorumluluğuna, dijital risklerden korunmadan sosyal inceleme raporlarına kadar geniş bir güvenlik ağı oluşturuldu.

Çocuklar hakkında kamu davası açılması halinde Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı ile Millî Eğitim Bakanlığı eş zamanlı bilgilendirilerek, yargılama sonucu beklenmeksizin koruma ve eğitim desteklerinin devreye girmesi sağlandı.

'ALO ADALET 135' VE DİJİTAL ADALET UYGULAMALARI

Yargıda vatandaşa doğrudan temas eden dijital dönüşüm projeleri hız kazandı:

• Alo Adalet 135: Uzun süren dava ve soruşturmalar hakkında bilgi almak isteyen vatandaşlar için 1 Eylül itibarıyla pilot illerde hizmete sunuldu. Yapay zeka destekli altyapısıyla aynı anda 1.500 çağrıyı karşılayabilen hat; 5 yılı aşan davalar ile 3 yılı aşan soruşturmaları otomatik tespit edebiliyor. Sistem, Ekim ayında tüm Türkiye’de faaliyete geçecek.

• E-Duruşma ve Yargı Kararları: 81 ildeki 5 bin 831 hukuk mahkemesinde toplam 5 milyon 764 bin 548 e-duruşma yapıldı. Ayrıca 841 binin üzerinde mahkeme kararı kamuoyunun ücretsiz erişimine açıldı.

• Yerli Adalet e-Imza: Dışa bağımlılığı azaltmak ve veri güvenliğini sağlamak amacıyla yerli Adalet e-İmza yazılımı devreye alındı.

FİZİKİ VE KURUMSAL ALTYAPI GÜÇLENDİRİLDİ, 15 BİN PERSONEL ALIM SÜRECİ BAŞLADI

• Yeni Mahkemeler: Adli yargıda 201, idari yargıda 3 yeni mahkeme faaliyete geçirildi. Malatya Bölge Adliye Mahkemesi ve Edirne Bölge İdare Mahkemesi kurularak istinaf ağı genişletildi. Serik, Ortaca, Suşehri ve Sandıklı adliyeleri ağır ceza merkezi statüsüne kavuşturuldu.

• Personel Takviyesi: Adalet teşkilatına 15 bin yeni personel alım süreci başlatıldı; 1.038 hakim ve savcı yardımcısı göreve atandı.

• Savunmaya e-Avukat Kolaylığı: Avukatların cezaevindeki müvekkilleriyle uzaktan görüntülü görüşmesini sağlayan e-Avukat sistemine 6 bin 301 avukat kaydoldu ve 19 bin 807 görüşme yapıldı.

İCRA VE NOTERLİKLERDE REKOR İŞLEM HACMİ

• Arabuluculuk: Altı aylık dönemde arabuluculuğa taşınan 1 milyon 135 bin 647 dosyanın 460 bin 595’i anlaşmayla sonuçlandı. Sistemdeki toplam arabulucu sayısı 50 bin 785’e ulaştı.

• Güvenli Ödeme Sistemi: İkinci el araç satışlarında dolandırıcılığı önleyen Noterlik Güvenli Ödeme Sistemi’nde 9,9 milyon işlemle 3 trilyon 37 milyar TL'lik işlem hacmine ulaşıldı.

• İcra Tasfiyeleri: Küçük borçlu dosyalarında 5,5 milyon dosya, varlık yönetim şirketlerine ait 581 bin dosya tasfiye edildi. Yediemin depolarındaki atıl araç ve malların satışı yapılarak ekonomiye kazandırıldı.

ULUSLARARASI ZİRVE İSTANBUL'DA TOPLANIYOR

Uluslararası adli iş birliği çerçevesinde 44 ülkeye 563 iade talebi iletilirken, 30 ülkeden 211 kişinin Türkiye’ye iadesi sağlandı.

Türkiye, uluslararası adalet diplomasisinde de merkez konumuna geliyor. 6-7 Ekim 2026 tarihlerinde Türk Devletleri Teşkilatı 3. Adalet Bakanları Toplantısı, 8-9 Ekim 2026 tarihlerinde ise 4 kıtadan 70 ülkenin adalet bakanları ve başsavcılarının katılacağı Uluslararası Adalet Zirvesi İstanbul’da gerçekleştirilecek.