Burkulma sandığınız şey kırık çıkabilir! Bu belirtilere dikkat
Kırık ve burkulma benzer belirtiler gösterebilir. Şişlik, morarma ve ağrının yanı sıra bazı işaretler yaralanmanın ciddiyeti hakkında ipucu verebilir. İşte detaylar...
Okunma Süresi: 1 dakika 33 saniye
Düşme, çarpma veya ters bir hareket sonrasında oluşan ağrı ve şişlik, yaralanmanın türü konusunda kafa karıştırabiliyor. Kırık ile burkulma benzer belirtiler gösterebildiği için yalnızca görünüşe bakarak karar vermek güvenli olmayabilir. Bazı işaretler ise sağlık değerlendirmesinin geciktirilmemesi gerektiğini gösterebilir.
KIRIK VE BURKULMA ARASINDAKİ FARK NASIL ANLAŞILIR?
Burkulma, eklemi destekleyen bağların gerilmesi veya zarar görmesiyle ortaya çıkarken kırık, kemiğin bütünlüğünün bozulması anlamına geliyor. Her iki yaralanmada da ağrı, şişlik, morarma ve hareket kısıtlılığı görülebiliyor.
Şiddetli ağrı, belirgin şekil bozukluğu, uzvun normal olmayan pozisyonda görünmesi veya bölgenin kullanılamaması kırık şüphesini artırabiliyor. Ancak ayağın üzerine basabilmek de tek başına kırığı dışlamıyor; kesin değerlendirme sağlık uzmanına bırakılmalı.
ŞİŞLİK VE MORARMA TEK BAŞINA YETERLİ DEĞİL
Burkulmalarda eklem çevresinde ağrı, hassasiyet, şişlik ve morarma sık görülüyor. Bağ hasarının derecesine göre hareket etmek veya yaralı bölgeye ağırlık vermek de zorlaşabiliyor.
Kırıklarda ise ağrı ve şişliğe ek olarak anormal şekil, belirgin hareket kaybı veya kemiğin cilt üzerinden görünmesi gibi daha ciddi bulgular ortaya çıkabiliyor. Açık yara, uyuşma veya renk değişikliği varsa acil değerlendirme gerekebilir.
| Belirti | Burkulma | Kırık |
|---|---|---|
| Ağrı | Sık görülür | Sık görülür, şiddetli olabilir |
| Şişlik | Yaygın görülebilir | Yaygın görülebilir |
| Morarma | Görülebilir | Görülebilir |
| Şekil bozukluğu | Genellikle beklenmez | Kırıkta görülebilir |
| Üzerine basma | Hasarın derecesine göre mümkün olabilir | Bazı kırıklarda mümkün olabilir |
Tablodaki belirtiler yalnızca genel bir karşılaştırma sunuyor; tek başına tanı koydurmuyor. Özellikle üzerine basabilmek, kemiğin sağlam olduğunu kesin olarak göstermiyor.
Yaralanmanın nasıl gerçekleştiği, ağrının yeri ve şiddeti, hareket kısıtlılığı ve fizik muayene birlikte değerlendirilir. Gerektiğinde röntgen gibi görüntüleme yöntemleriyle kırık araştırılabilir.
KIRIK ŞÜPHESİNDE HANGİ HATALARDAN KAÇINMALI?
Kırık ihtimali bulunan bölge gereksiz yere hareket ettirilmemeli ve yaralı uzva yük bindirilmemeli. Kemiği yerine oturtmaya çalışmak da ciddi zarara yol açabileceğinden yapılmamalı.
Belirgin şekil bozukluğu, açık yara, kontrol edilemeyen kanama, uyuşma, renk değişikliği veya çok şiddetli ağrı varsa tıbbi yardım geciktirilmemeli. Şüpheli durumlarda “burkulmadır” diyerek beklemek yerine sağlık kuruluşuna başvurmak daha güvenli.
