Yeni Şafak manşetten verdi: ''Dünya vurgunculara acımıyor''

Fon soruşturması, piyasa manipülasyonu ve yatırımcıların korunmasına yönelik yaptırımları yeniden gündeme taşıdı. Yeni Şafak'ın haberine göre, Türkiye’de Sermaye Piyasası Kurulu tarafından uygulanan para cezaları ve işlem yasaklarının yanı sıra hapis cezaları da bulunurken, ABD, Avrupa ülkeleri, Rusya ve Çin’de ağır finansal suçlara çok daha yüksek hapis ve para cezaları verilebiliyor.

TÜRKİYE'DE MANİPÜLASYON SUÇUNDAN HANGİ CEZALAR UYGULANIYOR?

Türkiye’de piyasa bozucu işlemler nedeniyle Sermaye Piyasası Kurulu tarafından idari para cezaları ve işlem yasakları uygulanabiliyor. Adli boyuta taşınan dosyalarda ise olayın niteliğine göre hapis cezaları gündeme geliyor.

İşlem bazlı piyasa manipülasyonu bakımından etkin pişmanlık hükümleri de bulunuyor. Buna göre, kanunda öngörülen şartların karşılanması halinde menfaatin iki katının, en az 500 bin lira olmak üzere, soruşturma başlamadan önce Hazine’ye ödenmesi cezasızlık sonucunu doğurabiliyor. Soruşturma başladıktan sonra yapılan ödeme ise cezada indirim sağlayabiliyor.

ABD’DE PİYASA DOLANDIRICILIĞINA 25 YILA KADAR HAPİS

Dünyanın büyük finans merkezlerinde sermaye piyasası suçlarına yönelik yaptırımlar daha ağır seviyelere çıkabiliyor. ABD’de sermaye piyasası dolandırıcılığı kapsamında 25 yıla kadar hapis cezası öngörülebilirken, Almanya, Fransa ve İngiltere’de 10 yıla, Rusya’da ise 7 yıla kadar hapis cezaları gündeme gelebiliyor.

Para cezalarında da yüksek tutarlar söz konusu. Fransa’da mali yaptırımlar 100 milyon avroya kadar çıkabilirken, ABD’de kişiler için 5 milyon, şirketler için ise 25 milyon dolara kadar para cezaları uygulanabiliyor.

ABD’DE YATIRIMCI ZARARI DA SANIĞA YÜKLENEBİLİYOR

ABD’de yatırım şirketi Archegos’un kurucusu Bill Hwang hakkında verilen karar, finansal suçlarda hapis cezasının yanı sıra mağdur zararlarının da gündeme gelebildiğini gösterdi.

Hwang, hisse fiyatlarını yapay biçimde etkileyen işlemler ve bankalara verilen yanıltıcı bilgiler nedeniyle 2024 yılında 18 yıl hapis cezasına çarptırıldı. Temyize taşınan davada 9 milyar doları aşan mağdur zararının ödenmesine de hükmedildi.

Fon risklerini yatırımcılardan gizlediği gerekçesiyle Allianz Global Investors US hakkında ise 2,33 milyar doları aşan para cezası ve 463 milyon doları aşan müsadere kararı verildi. Şirket ayrıca 3,23 milyar doları aşan mağdur zararını ödeme yükümlülüğüyle karşı karşıya kaldı.

AVRUPA’DA MİLYONLARCA AVROLUK YAPTIRIMLAR UYGULANIYOR

İngiltere’de yatırımcılardan güvenli getiri vaadiyle para toplanmasına ilişkin Axiom Legal Financing Fund dosyasında Timothy Schools 14 yıl, diğer yönetici David Kennedy ise 8 yıl hapis cezası aldı.

Fransa’da ise Fransız fonlarının yönetimindeki ihlaller nedeniyle H2O şirketine 75 milyon avro, Bruno Crastes’e 15 milyon avro ve Vincent Chailley’ye 3 milyon avro mali yaptırım uygulandı. Dosyada ilgili kişiler hakkında 10 yıla kadar hapis cezaları da gündeme geldi.

ÇİN’DE 56 MİLYAR YUANLIK DOSYADA MÜEBBET KARARI

Çin’deki Fuxing dosyası ise fon dolandırıcılığı ile hisse manipülasyonunun birlikte yürütüldüğü büyük davalardan biri olarak öne çıkıyor.

Lisanslı özel fon yapıları üzerinden yatırım projelerinin değerlerinin şişirildiği ve yüksek getiri vaadiyle 56,5 milyar yuanı aşan para toplandığı belirtildi. Toplanan paranın 21,8 milyar yuanı aşan bölümünün anaparasının geri ödenemediği dosyada yönetici Zhu Yidong’a piyasa manipülasyonu suçundan 9 yıl, hileli para toplama suçundan ise müebbet hapis cezası verildi.

Gruba ayrıca 2,1 milyar yuan para cezası uygulanırken, suç gelirlerinin mağdurlara iadesine karar verildi.

RUSYA’DA QBF YÖNETİCİLERİNE AĞIR HAPİS CEZALARI

Rusya’da yatırım şirketi QBF yöneticileri de yatırımcıların milyarlarca rublelik parasının kaybolduğu dosyada ağır hapis cezaları aldı.

Mahkeme, gerçeğe aykırı finansal raporlarla yüksek kazanç görüntüsü vererek 151 kişinin 2 milyar rubleyi aşan parasının alındığı davada Mart 2025’te Vladimir Pakhomov’a 18 yıl, Stanislav Matyukhin’e 17 yıl, Evgeniya Rossiyeva’ya 15 yıl ve Aleksey Golubev’e 13 yıl hapis cezası verdi.

UZMANLARA GÖRE YATIRIMCI ZARARI DA DİKKATE ALINMALI

Uluslararası finans davalarına bakan Avukat Sanberk Orak, Türkiye’de piyasa manipülasyonu suçunda 3 yıldan 5 yıla kadar hapis ve adli para cezasının söz konusu olduğunu belirtti. Orak, dosyanın niteliğine göre dolandırıcılık, güveni kötüye kullanma veya suç gelirlerinin aklanması gibi başka suçların da gündeme gelebileceğini ifade etti.

Orak’a göre çok sayıda yatırımcıyı etkileyen, yüksek zarar doğuran veya mesleki yetkinin kötüye kullanılmasıyla gerçekleştirilen manipülasyonlar için daha ağır yaptırımlar değerlendirilebilir. Orak ayrıca etkin pişmanlık uygulamasında Hazine’ye yapılan ödemenin yatırımcının zararını kendiliğinden karşılamadığına dikkat çekerek, suçtan elde edilen kazancın geri alınması ve mağdur zararının giderilmesinin de önem taşıdığını belirtti.

Bununla birlikte Orak, her yatırım kaybının suç anlamına gelmediğini ve sorumluluğun somut deliller üzerinden belirlenmesi gerektiğini vurguladı. Daha ağır cezaların ancak kanunla getirilebileceğini ve geçmişte işlenen fiillere geriye dönük uygulanamayacağını da ifade etti.