Fon düzenlemesinde kamu kaynağı kullanılmayacak

TBMM Plan ve Bütçe Komisyonu, Ankara’da AK Parti Samsun Milletvekili Mehmet Muş başkanlığında toplandı. Komisyonda, tasfiyesine karar verilen bazı yatırım fonlarının yatırımcı haklarının korunması ve fon varlıklarının geri kazanım sürecinin düzenlenmesini amaçlayan kanun teklifi ele alındı. AK Parti Samsun Milletvekili Ersan Aksu, devir işlemlerinde kamu kaynağı, Hazine kaynağı veya vergi geliri kullanılmayacağını açıkladı.

TBMM KOMİSYONUNDA FON DÜZENLEMESİ GÖRÜŞÜLDÜ

TBMM Plan ve Bütçe Komisyonunda, “Tasfiyesine Karar Verilen Bazı Yatırım Fonları Hakkında Kanun Teklifi” görüşüldü. Komisyon toplantısı, AK Parti Samsun Milletvekili Mehmet Muş başkanlığında gerçekleştirildi.

Teklif, tasfiyesine karar verilen bazı yatırım fonlarında yatırımcıların haklarının korunmasını, fonlarda bulunan varlıkların geri kazanım sürecinin düzenlenmesini ve tasfiye işlemlerinin olağanüstü koşullara göre yürütülmesini amaçlıyor.

AKSU TEKLİFİN KAPSAMINI KOMİSYONA ANLATTI

Kanun teklifinin sahibi AK Parti Samsun Milletvekili Ersan Aksu, düzenlemenin kapsamına ilişkin komisyona sunum yaptı. Sunumun ardından milletvekilleri teklifin içeriğine, tasfiye sürecine, yatırımcı haklarına ve kamu kaynaklarının kullanılıp kullanılmayacağına ilişkin sorular yöneltti.

Toplantıda Hazine ve Maliye Bakan Yardımcısı İsmail Hatipoğlu, AK Parti Samsun Milletvekili Ersan Aksu, Sermaye Piyasası Kurulu İkinci Başkanı Ahmet Aksu, MASAK Başkanı Hasan Kaymak ve Takasbank Genel Müdürü Yunus Arıncı, milletvekillerinin sorularını yanıtladı.

“DEVİR İŞLEMLERİNDE KAMU KAYNAĞI KULLANILMAYACAK”

AK Parti Samsun Milletvekili Ersan Aksu, Türkiye Emlak Katılım Bankası, Katılım ve Yeni Tasarlı Finansman AŞ ile İktisat Katılım Bankası AŞ’nin pay devri işlemlerine ilişkin durum tespit sürecinin titizlikle yürütüldüğünü söyledi.

Aksu, söz konusu satın alma veya devir işlemlerinin hiçbir şekilde kamu kaynağı, Hazine kaynağı ya da vergi gelirleri kullanılmadan gerçekleştirileceğini belirtti. Aksu, Türkiye Emlak Katılım Bankası AŞ tarafından bu şirketlerin satın alınması için herhangi bir bedel ödenmeyeceğini de ifade etti.

ŞİRKET VARLIKLARI SERMAYE YAPISINI GÜÇLENDİRECEK

Ersan Aksu, ilgili şirketlerin ortaklarına ait menkul ve gayrimenkullerin bedelsiz olarak söz konusu şirketlere geri devredileceğini bildirdi. Bu varlıkların, şirketlerin sermaye yapılarını güçlendirmek amacıyla kullanılacağını belirtti.

Aksu’nun açıklamasına göre düzenleme, kamu bütçesine yük oluşturmadan şirket varlıklarının yeniden yapılandırılması ve fon yatırımcılarının haklarının korunması hedefiyle hazırlandı.

HATİPOĞLU: OLAĞANÜSTÜ TASFİYEYE İHTİYAÇ DUYULDU

Hazine ve Maliye Bakan Yardımcısı İsmail Hatipoğlu, Sermaye Piyasası Kanunu’nda kurula tanınan yetkiler arasında olağan tasfiyeye ilişkin hükümler bulunduğunu hatırlattı. Ancak mevcut teklifin olağanüstü tasfiyede uygulanacak esasları, kuralları ve tanımları belirlediğini söyledi.

Hatipoğlu, “net yatırım tutarı” tanımı ve “ara ödeme” mekanizmasının mevcut mevzuat çerçevesinde bulunmadığını, bu nedenle yeni bir düzenlemeye ihtiyaç duyulduğunu ifade etti.

TMSF’YE İLAVE YETKİLER VERİLİYOR

Bakan Yardımcısı Hatipoğlu, düzenlemede Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonuna da ilave yetkiler tanındığını belirtti. 6183 sayılı Kanun ve 5411 sayılı Kanun kapsamında müsadere kararı verilen ya da geri kazanım hesabına alınması gereken varlıkların hızlı şekilde takip ve tahsili için TMSF’nin kurumsal kapasitesinden yararlanılacağını söyledi.

Hatipoğlu, aksi halde TMSF’nin bu süreçte etkili bir rol üstlenmesinin mümkün olmayacağını ifade etti. Bu nedenle düzenlemenin, geri kazanım sürecini hızlandırmayı amaçladığını kaydetti.

SAKLAMACI KURULUŞLAR TASFİYE SÜRECİNE DAHİL EDİLDİ

Hatipoğlu, tasfiye sürecinde 2 saklamacı kuruluşun görevlendirildiğini de açıkladı. Olağan tasfiye veya mevcut SPK mevzuatı içinde bu kuruluşlara böyle bir görev verilmesinin kolay olmadığını belirtti.

Saklamacı kuruluşların sürece dahil edilmesiyle yatırımcıların haklarının daha hızlı biçimde geri ödenebilmesinin hedeflendiğini söyledi. Bu adımın, tasfiyenin teknik ve operasyonel yönünün daha sağlıklı yürütülmesi açısından önem taşıdığı ifade edildi.

ULUSLARARASI FON VAKALARI İNCELENDİ

Hazine ve Maliye Bakan Yardımcısı İsmail Hatipoğlu, kanun teklifi hazırlanırken uluslararası örneklerin de incelendiğini bildirdi. Hatipoğlu, daha önce gelişmiş piyasalarda yaşanan fon vakalarının değerlendirildiğini söyledi.

Bu kapsamda Madoff vakası ve 2019’da İngiltere’de yaşanan fon süreçlerinin ele alındığını belirtti. Hatipoğlu, Madoff sürecinde ilk ödemenin yıllar sonra yapılabildiğini hatırlatarak, Türkiye’de yatırımcı haklarının mümkün olduğunca hızlı şekilde sahiplerine ulaştırılmasının hedeflendiğini kaydetti.

MASAK 29 ÜLKEDEN 48 TALEPTE BULUNDU

CHP Karabük Milletvekili Cevdet Akay’ın MASAK’ın yurt dışındaki varlıklara ilişkin çalışmalarıyla ilgili sorusu üzerine Hatipoğlu, EGMONT kanalı kapsamında yürütülen süreç hakkında bilgi verdi.

Hatipoğlu, fon dosyası kapsamında MASAK’ın bugüne kadar 29 farklı ülkeden 48 ayrı talepte bulunduğunu açıkladı. Toplam 278 gerçek ve tüzel kişiye ilişkin hesap, mal varlığı, nakit, kripto varlık ve benzeri tüm unsurlar hakkında bilgi istendiğini belirtti.

YURT DIŞI VARLIKLAR İÇİN ADLİ SÜREÇ İŞLETİLİYOR

Hatipoğlu, yurt dışındaki varlıkların Türkiye’ye kazandırılması için adli istinabe süreçlerinin de işletildiğini söyledi. Başsavcılıkların ilgili ülkelerin yargı mercileriyle resmi temas yürüttüğünü belirtti.

Sürece karıştığı tespit edilen kişilerin her türlü mal varlığının belirlenmesi ve ülkeye kazandırılması için çalışmaların titizlikle sürdüğünü aktardı.

PBLK KAYITLARINA İLİŞKİN AÇIKLAMA YAPILDI

AK Parti Samsun Milletvekili Ersan Aksu, TEFASP İşlem Blokaj Alt Hesabı’ndaki kayıtların devam etmesinin iki nedeni bulunduğunu söyledi. Bunlardan ilkinin TEFAS’ta fiyatın belli olmaması nedeniyle işlemin gerçekleşmemesi olduğunu belirtti.

İkinci nedenin ise fonların temerrüde düşmesi nedeniyle ödemelerin yapılamaması olduğunu ifade etti. Aksu, yalnızca satış talimatı verilmiş olmasının işlemin tamamlandığı ve yatırımcının katılma payı sahipliğinin sona erdiği anlamına gelmediğini vurguladı.

YATIRIMCININ MÜLKİYET HAKKI KORUNACAK

Ersan Aksu, mülkiyet hakkı bakımından katılma payı sahipliği devam eden yatırımcının fon varlığına ilişkin haklarının tasfiye kapsamında korunacağını söyledi.

Takasbank verilerine göre 7 portföy yönetim şirketinin 131 fonunun tasfiyede olduğunu aktaran Aksu, 17 fonda pay blokaj kararı bulunduğunu, 117 fonun alım satıma kapalı olduğunu ifade etti.

“SPK TASFİYE KURULU DEĞİLDİR”

Aksu, olağan ve olağanüstü tasfiye ayrımına ilişkin değerlendirmede de bulundu. SPK’nin bir tasfiye kurulu olmadığını belirterek, kurulun ilke kararları aldığını ve ilgili fonlar ile portföy yönetim şirketlerinin tasfiyelerini bu kararlar çerçevesinde yürüttüğünü söyledi.

Ancak mevcut tabloda hem hukuki koşullar hem de tasfiyenin niteliği nedeniyle olağanüstü bir mekanizmaya ihtiyaç duyulduğunu ifade etti. Aksu, bu nedenle düzenlemenin yasayla yapılmasının gerekli olduğunu belirtti.

DÜZENLEME 131 FONLA SINIRLI VE GEÇİCİ NİTELİKTE

AK Partili Aksu, teklifin tasfiyeye konu 131 fonla ilgili olduğunu ve spesifik, geçici bir nitelik taşıdığını söyledi. Düzenlemenin genel bir fon rejimi değişikliği değil, mevcut olağanüstü durumun çözümüne yönelik hazırlandığını belirtti.

Aksu, benzer sorunların yeniden yaşanmaması için SPK ve ilgili kurumların sermaye piyasalarına yönelik yeni bir yasal düzenleme üzerinde çalıştığını da açıkladı. Bu düzenlemenin yılbaşından sonra komisyon gündemine gelmesinin beklendiğini ifade etti.

DEVLET DENETLEME KURULU SÜRECİ İZLEYECEK

Ersan Aksu, süreçte kurum ve kuruluşların zan altında bırakılmaması gerektiğini belirtti. Ancak varsa ihmal ve aksayan hususların ortaya çıkarılması için Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın Devlet Denetleme Kurulunu harekete geçirdiğini söyledi.

Aksu, Devlet Denetleme Kurulu raporları çerçevesinde gereken işlemlerin yapılacağına inandıklarını ifade etti. Organize ihmal, kusur ya da suç tespit edilmesi halinde ilgili listelerin açıklanmasını ve sorumluların cezalandırılmasını istediklerini kaydetti.

“DOLANDIRICILIK YAPANLAR CEZALANDIRILMALI”

Aksu, manipülasyon, spekülasyon, sahtekârlık ve dolandırıcılık yapan kişilerin sonuna kadar cezalandırılması gerektiğini söyledi. Düzenlemenin amacının, fonlarda gerçek yatırımcı olan kişilerin fon paylarının ödenmesini sağlamak olduğunu belirtti.

Fon varlıklarındaki likit varlıklar, gayrimenkuller ve mevcut nakdin değerlendirilerek pay sahiplerinin haklarının giderilmesinin hedeflendiğini kaydetti.

AMME ALACAKLARI KANUNU SÜRECE DAHİL EDİLECEK

Aksu, fon varlıklarıyla sınırlı olmayan bir geri kazanım süreci yürütüleceğini belirtti. Suistimal eden veya sahtekârlık yapan kişilerle ilgili Adalet Bakanlığının kendi çalışmalarını sürdürdüğünü ifade etti.

Yasanın getirdiği yetkiler çerçevesinde, fon paylarını alamayan yatırımcılar için Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümlerinin uygulanacağını söyledi.

“ETKİN PİŞMANLIK DÜZENLEMESİ GETİRMİYORUZ”

Ersan Aksu, teklifin etkin pişmanlık düzenlemesi içermediğini de açıkladı. Savcılık ve yargı süreçlerinde şartlar oluşursa mevcut mevzuat çerçevesinde etkin pişmanlık hükümlerinin gündeme gelebileceğini belirtti.

Ancak teklifin kendisinde buna ilişkin özel bir hüküm bulunmadığını vurgulayan Aksu, ödemelerin yapılmasının cezasızlık anlamına gelmeyeceğini söyledi. Herkesin işlediği suçun karşılığında kanunun gerektirdiği cezayla karşılaşacağını ifade etti.

SPK’DEN SERBEST FONLARA YÖNELİK ADIMLAR

SPK İkinci Başkanı Ahmet Aksu, serbest fonlarda olağan dışı işlemlerin tespit edilmesinin ardından yatırımcı korumasını güçlendirmek için düzenleme çalışmalarına başlandığını söyledi.

Bu kapsamda nitelikli yatırımcı alt sınırının 1 milyon liradan 10 milyon liraya çıkarıldığını, fon rehberi hazırlandığını ve TEFAS altyapısında iyileştirmeler yapıldığını belirtti. Rehberin tüm fonları kapsadığını ve portföy yönetim şirketlerine uyum için süre verildiğini ifade etti.

131 FONUN TASFİYESİNE KARAR VERİLDİ

SPK İkinci Başkanı Ahmet Aksu, temerrüde düşen veya temerrüt riski taşıyan fonlar nedeniyle 17 Eylül itibarıyla 131 fonun tasfiyesine karar verildiğini açıkladı.

Söz konusu fonların toplam fonların yaklaşık yüzde 4,5’ine karşılık geldiğini bildirdi. Kanun teklifinin yalnızca tasfiyeye alınan fonlara yönelik olmadığını, tasfiye sürecinin sağlıklı şekilde yürütülmesini amaçladığını dile getirdi.

MASAK BAŞKANI: HER MALİ İŞLEM DENETİMDEN GEÇMİYOR

MASAK Başkanı Hasan Kaymak, yurt içi veya yurt dışına para transferlerinin durdurulmasına ilişkin soruları yanıtladı. Kaymak, sistemin dünya genelinde olduğu gibi FATF standartlarına uygun şekilde “müşterini tanı” ilkesine dayandığını söyledi.

Bankalar, aracı kurumlar, sermaye piyasası kurumları ve kripto varlık hizmet sağlayıcılarının müşterilerinin işlemlerini izlemekle yükümlü olduğunu belirtti. Ancak her mali işlemin MASAK denetiminden geçtiği yönündeki algının doğru olmadığını ifade etti.

ŞÜPHELİ İŞLEMLER BİLDİRİM ESASINA DAYANIYOR

Kaymak, yükümlü kuruluşların müşterilerinin işlemlerini profille uyumsuz ve yasa dışılık şüphesi taşıyan durumlarda MASAK’a bildirmesi gerektiğini söyledi.

Kuruluşların bildirmeleri gereken bir konuyu bildirmediklerinin MASAK analizleriyle tespit edilmesi halinde cezai işlem uygulandığını belirtti. Ancak büyük ya da orta ölçekli her işlemin MASAK tarafından önceden denetlenmesinin söz konusu olmadığını vurguladı.

“İŞLEM YAPILMADAN GÖRMEK MÜMKÜN DEĞİL”

İYİ Parti Samsun Milletvekili Erhan Usta’nın sorusu üzerine Kaymak, bazı işlemlerin hiçbir şekilde kayda girmemiş olabileceğini söyledi. Bir virman işlemi ya da kripto varlığın soğuk cüzdana alınmasının her zaman izlenebilir olmayabileceğini belirtti.

Kaymak, işlem yapılmadan önce MASAK’ın süreci görmesinin mümkün olmadığını ifade etti. Kripto varlık hizmet sağlayıcılarının da bu kapsamda uyarıldığını kaydetti.

RİSK BAZLI YAKLAŞIM VURGUSU YAPILDI

MASAK Başkanı Kaymak, risk bazlı yaklaşımın uygulandığını söyledi. Her aracı kurumun kendi büyüklüğüne ve müşteri profiline göre yüksek riskli müşterileri belirlediğini ve ilgili durumları bildirdiğini ifade etti.

MASAK’ın ekonomik süreçlerin önüne genel bir filtre olarak girmesinin faydasından çok zarar doğurabileceğini belirtti. Bu nedenle sürecin yükümlü kuruluşlar, bildirimler ve sonradan yapılan analizlerle yürütüldüğünü aktardı.

TAKASBANK TLY FONU SÜRECİNİ ANLATTI

Takasbank Genel Müdürü Yunus Arıncı, Tera Portföy Yönetimi AŞ tarafından kurulan Tera Portföy Birinci Serbest Fonu olarak bilinen TLY fonuna ilişkin süreci anlattı.

Arıncı, TLY fonunun 7 Temmuz 2025’e kadar kapalı fon olarak işlem gördüğünü belirtti. SPK tebliğine göre portföy şirketlerinin kapalı fonlarını izahname değişikliğiyle açık fon haline getirebildiğini söyledi.

“SPK BİLDİRİMİ ÜZERİNE İŞLEMLERİ DURDURDUK”

Yunus Arıncı, Tera Portföy’ün 7 Temmuz 2025’te Takasbank’a başvurduğunu ve izahname değişikliğini Kamuyu Aydınlatma Platformuna bildirdiğini söyledi. Takasbank’ın, KAP bildiriminde SPK kararına atıf yapılması üzerine fonu TEFAS’a açtığını belirtti.

Arıncı, SPK’nin 1 Ağustos 2025’te izahname değişikliğinin doğru olmadığını bildirmesi üzerine Tera Portföy fonunun işlemlerini derhal durdurduklarını açıkladı. Daha sonra 6 Ağustos 2025’te SPK onayıyla fonun yeniden açıldığını, bu süreçte SPK’nin şirkete çeşitli cezalar verdiğini söyledi.

YATIRIMCI HAKLARININ HIZLA KORUNMASI HEDEFLENİYOR

Komisyonda yapılan değerlendirmelerde, düzenlemenin temel amacının yatırımcıların haklarının korunması olduğu vurgulandı. Tasfiye sürecinde fon varlıklarının, geri kazanılacak tutarların ve sorumlulardan tahsil edilecek kaynakların kullanılması planlanıyor.

Yetkililer, kamu bütçesine yük getirilmeden, yatırımcıların alacaklarına daha hızlı ulaşmasını sağlayacak bir mekanizma kurulmasının hedeflendiğini belirtti.