İşitme engelli sürücüler için yapay zeka destekli cihaz geliştirdiler

Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi (RTEÜ) Bilgisayar Mühendisliği öğrencileri Efil Saylam ve Emre Kıran, işitme engelli sürücülerin trafikteki güvenliğini artırmak amacıyla yapay zeka destekli bir cihaz geliştirdi. Ambulans sireni, korna ve yaya seslerini algılayarak görsel uyarılara dönüştüren cihaz, TEKNOFEST 2026 kapsamında düzenlenen yarışmada Sosyal Yenilikçilik ve Girişimcilik kategorisinde Türkiye birinciliğini kazandı.

Bir ders ödevinden ödüllü projeye

Öğretim Üyesi Doç. Dr. Yıldıran Yılmaz’ın Nesnelerin İnterneti dersi kapsamında verdiği ödevle başlayan çalışma, yaklaşık bir yıllık geliştirme sürecinin ardından işitme engelli sürücülere yönelik yenilikçi bir ürüne dönüştü. Öğrenciler, Echo2Code takımıyla geliştirdikleri projeyle TÜBİTAK 2242 Üniversite Öğrencileri Araştırma Proje Yarışmaları’na katılarak Türkiye birincisi oldu.

İşitme engelli bireylerin trafikte siren, korna ve çevredeki yaya seslerini duyamaması nedeniyle karşılaşabileceği risklerden yola çıkan ekip, çevresel sesleri algılayıp sürücüye görsel olarak bildiren kompakt bir sistem tasarladı.

Trafikteki kritik sesleri ekrana taşıyor

Araç içerisine entegre edilebilen ve avuç içine sığacak boyutta geliştirilen cihaz, çevresindeki sesleri yapay zeka algoritmalarıyla gerçek zamanlı olarak analiz ediyor. Sistem, algıladığı sesleri ambulans sireni, korna ve yaya sesi olmak üzere üç farklı sınıfta değerlendirerek sürücünün görebileceği uyarılara dönüştürüyor.

Uyarılar, aracın ön konsolundaki ekran veya harici bir ekran üzerinden iletiliyor. Böylece sürücülerin yalnızca işitsel olarak fark edilebilen trafik işaretleri ve tehlikelere karşı görsel yolla bilgilendirilmesi amaçlanıyor.

İnternet bağlantısına ihtiyaç duymuyor

Projenin danışmanı Doç. Dr. Yıldıran Yılmaz, sistemin en önemli özelliklerinden birinin internet bağlantısı olmadan çalışması olduğunu belirtti. Seslerin cihaz üzerinde işlenmesi sayesinde kullanıcıların kayıtlarının dış ortama aktarılmadığını vurgulayan Yılmaz, bu özelliğin gizliliğin korunmasına katkı sağladığını ifade etti.

Kompakt bir donanım olarak tasarlanan cihazın farklı araçlara entegre edilebilecek şekilde geliştirildiğini kaydeden Yılmaz, düşük maliyetli bir çözüm ortaya koymayı hedeflediklerini söyledi.

“Sesleri bir nebze görüntüye çeviriyoruz”

Projenin tasarım ekibinde yer alan Efil Saylam, işitme engelli bireylerin de araç kullandığını fark ettikten sonra trafikte karşılaştıkları sorunlara çözüm aradıklarını anlattı. Saylam, prototipin oldukça küçük olduğunu ve araçlara göre boyutlandırılabildiğini belirtti.

Yazılım ve yapay zeka modelini geliştiren Emre Kıran ise sistemin sürekli çevreyi dinleyerek sesleri üç sınıfa ayırdığını ve ardından görsel uyarılar oluşturduğunu söyledi. Daha önce de TEKNOFEST’te finale kaldığını aktaran Kıran, bu kez Türkiye birinciliğini elde etmenin uzun süredir sürdürdüğü çalışmaların karşılığını almak anlamına geldiğini dile getirdi.

Öğrenciler nöbetleşe çalışarak uzaydan gelen görüntüleri yakaladı