Protein çılgınlığı raflara sığmıyor: Herkesin buna ihtiyacı var mı?

Zayıflama iğneleri, spor salonu kültürü ve sosyal medyanın körüklediği protein çılgınlığı, gıda devlerini milyarlarca euroluk yatırımlara yöneltti. Cipslerden içeceklere kadar pek çok ürün proteinle zenginleştirilirken, peynir altı suyu gibi eski yan ürünler artık pazarın merkezine yerleşti. Ancak beslenme bilimciler, ABD gibi ülkelerde protein eksikliğinin nadir olduğuna dikkat çekerek herkesin bu kadar yüksek oranda ek proteine ihtiyacı olmadığını vurguluyor.

Peynir altı suyu yüzyıllardır peynirciliğin yan ürünü olarak görülüp gübre ve hayvan yemi olarak değerlendirilirken, Hollandalı süt ürünleri kooperatifi FrieslandCampina'nın küresel pazarlama direktörü Guus Aerts, "Şimdiyse peynir, peynir altı suyunun yan ürünü olmaya başladı" sözleriyle sektördeki devasa dönüşümü özetliyor. Gıda endüstrisini baştan aşağı değiştiren bu akım, süt kooperatifleri ve et işleyicilerinin ham maddelerden çok değerli bileşenler elde etmesini sağlıyor.

ÜÇ AŞAMALI PROTEİN DEVRİMİ

Proteine yönelik talep on yıllardır artış gösterse de, son dönemde ivme kazandı. Süt ürünleri ve gıda danışmanı John Lancaster, bu süreci üç aşamalı bir dalga olarak açıklıyor: 2000'lerde spor salonu kültürüyle başlayan peynir altı suyu modu, zayıflama ilaçlarının çıkışıyla ikinci aşamaya evrildi. Araştırmalar bu ilaçların yağlar kadar kas kütlesini de azalttığını gösterdiğinden, insanlar kilo verirken kas kaybını önlemek için proteine yöneldi. Son aşamada ise popüler kültür ve 'hale etkisi' devreye girdi.

Son yıllarda daha da artan bu süreç, ABD hükümetinin ocak ayında açıkladığı ve günlük protein hedefini artıran beslenme kılavuzlarıyla da desteklendi. Bu durum, süzme peynir gibi ürünlerin satış hacminde çift haneli büyümelere yol açtı.

GIDA DEVLERİ TARİF DEĞİŞTİRDİ

Bir gazlı içecek firması ünlü bir cips markasını piyasaya sürerken, protein süpermarket pazarında da yerini aldı. Diğer küresel gıda devleri gibi devler ise üretim kapasitelerini artırmak ve çeşitli markaları bünyelerine katmak için milyar euro'luk satın almalar gerçekleştirdi. Et işleyicisi birçok büyük firma ise kolajen ve jelatini süper ürünlere dönüştürerek yelpazeyi genişletiyor. Peynir altı suyu fiyatları son iki yılda üç kat artış gösterirken, şirketler soya ve bezelye proteinleri gibi ikame maddeleri de denemeye başladı.

UZMANLARDAN "AŞIRI ODAKLANMA" UYARISI

Tüm bu yatırımlara rağmen beslenme uzmanları temkinli. Kuzey Carolina Üniversitesi’nden beslenme uzmanı Lindsey Smith Taillie, GLP-1 zayıflama ilaçlarını kullanan herkesin ila daha fazla proteine ihtiyacı olmadığını belirtiyor. Hızlı kilo verirken kaybedilen kasların yenilenmesi için proteinin önemli olduğunu kabul eden Taillie, bunun için protein katkılı ultra işlenmiş gıdalar yerine fasulye, yumurta, balık ve yağsız tavuk gibi asgari düzeyde işlenmiş gıdaların tercih edilmesi gerektiğini savunuyor.