Kültepe’de tarihi keşif: Helenistik Dönem’e ait mozaik ortaya çıktı
Kayseri’deki Kültepe-Kaniş Ören Yeri’nde 78 yıllık kazı tarihinde ilk kez Helenistik Dönem’e ait mozaik döşemeli yapı bulundu.
Okunma Süresi: 2 dakika 19 saniye
Kayseri’deki Kültepe-Kaniş Ören Yeri’nde yürütülen arkeolojik kazılarda, Helenistik Dönem’e ait mozaik döşemeli bir yapı gün yüzüne çıkarıldı. 1948’den bu yana devam eden kazılarda ilk kez karşılaşılan buluntu, antik yerleşimin daha önce sınırlı bilgiye sahip olunan dönemine ışık tutarken, alanda üst üste sıralanan dört ayrı Helenistik kültür tabakası da belirlendi.
Ortak kazıların ikinci yılında ortaya çıkarıldı
Kültür ve Turizm Bakanlığı Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğü, Ankara Üniversitesi ve Güney Kore Ulusal Kültürel Miras Araştırma Enstitüsü iş birliğiyle yürütülen çalışmalar, 2025 yılında Warşama Sarayı’nın doğusunda başlatıldı. Prof. Dr. Fikri Kulakoğlu başkanlığındaki kazıların ikinci sezonunda ortaya çıkarılan mozaik döşemeli yapı, Kültepe’nin arkeolojik geçmişine ilişkin yeni veriler sundu.
Milattan önce 323-30 yılları arasına tarihlenen yapının günümüze ulaşan mozaik bölümü, doğu-batı yönünde 163, kuzey-güney yönünde ise 165 santimetre ölçüldü. Çevrede bulunan diğer döşeme parçaları, mozaiğin geçmişte daha geniş bir alanı kapladığına işaret etti.
Mozaiğin nasıl yapıldığı da belirlendi
Kazı alanında yapılan incelemeler, döşemenin inşa sürecine ilişkin ayrıntıları da ortaya koydu. İlk olarak zeminin düzleştirildiği, ardından kırma taş ve ince topraktan oluşan bir temel hazırlandığı tespit edildi. Bu tabakanın üzerine küçük dere çakıllarının yerleştirildiği, yapım aşamasında seramik parçaları, kireç ve farklı malzemelerden de yararlanıldığı belirlendi.
Alanın farklı noktalarında tespit edilen dört Helenistik kültür tabakası ise Kültepe’nin bu dönemde geçirdiği değişimin izlenmesine imkan sağlayacak. Her tabakadan çıkarılan buluntuların mimari kalıntılarla birlikte değerlendirilmesiyle, yerleşimin Helenistik Dönem kronolojisinin daha ayrıntılı biçimde oluşturulması amaçlanıyor.
Kültepe’nin bilinmeyen dönemine ışık tutacak
Milattan önce 3’üncü binyıldan Roma Dönemi’ne kadar yerleşim gören Kültepe-Kaniş, Anadolu’nun siyasi, ticari ve kültürel tarihinde önemli bir yere sahip. Hitit İmparatorluğu’nun yükselişinden önce Kaniş (Neşa) Krallığı’na başkentlik yapan bölge, Hitit kültürünün ortaya çıktığı merkezlerden biri olarak kabul ediliyor.
Bugüne kadar kazı çalışmalarının büyük ölçüde Tunç Çağı’na odaklanması nedeniyle Helenistik Dönem’e ilişkin bilgiler daha sınırlı kaldı. Yeni buluntuların, bu dönemde yapıların kullanım biçimlerinin ve yerleşimdeki değişimin anlaşılmasına katkı sağlaması bekleniyor.
Yaklaşık 23 bin 500 tablet UNESCO kayıtlarında
Kültepe’de Yukarı Şehir bölümünde kraliyet sarayları ve tapınaklar, Aşağı Şehir’de ise ticaret merkezi ve yerleşim alanı olan karum bulunuyor. Özellikle Eski Asurlu ve Anadolulu tüccarlara ilişkin buluntularıyla tanınan ören yerinde ele geçirilen yaklaşık 23 bin 500 çivi yazılı kil tablet, UNESCO Dünya Belleği Kütüğü’nde yer alıyor.
2014 yılında UNESCO Dünya Mirası Geçici Listesi’ne dahil edilen Kültepe’nin toplam alanının bugüne kadar yaklaşık yüzde 5’i kazılabildi. Ortak araştırma projesi kapsamında, Helenistik tabakaların ardından daha derin seviyelerdeki Kaniş Krallığı ve Hitit dönemlerine ait kalıntıların da sistematik biçimde incelenmesi planlanıyor.
Ersoy’dan ortak ekibe teşekkür
Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy, keşfi sosyal medya hesabından “Kültepe’de 78 yıllık kazı tarihinde bir ilk” sözleriyle duyurdu. Ersoy, buluntunun Türkiye ile Güney Kore arasındaki bilimsel ve kültürel iş birliğinin önemli bir sonucu olduğunu belirterek Kazı Başkanı Prof. Dr. Fikri Kulakoğlu ve ortak araştırma ekibini tebrik etti, Güney Koreli paydaşlara katkılarından dolayı teşekkür etti.
