Son lokmaya dikkat! Karaciğer sağlığınız tehlikede olabilir
Yaklaşık 200 bin kişinin incelendiği araştırmada, gece geç saatte yemek yiyenlerde karaciğer hastalıkları riskinin daha yüksek olduğu belirlendi.
Okunma Süresi: 2 dakika 54 saniye
Yaklaşık 200 bin kişinin verilerinin incelendiği araştırmada, gece geç saatlerde yemek yeme alışkanlığı ile karaciğer hastalıkları arasında dikkat çekici bir ilişki tespit edildi. Bulgulara göre akşam yemeğinden sonra veya yatmaya yakın saatlerde yemek yiyen kişilerde karaciğer yağlanması ve sirozla ilişkili risk yüzde 20 ila 30 daha yüksek. Bilim insanları, yemek saatlerinin vücudun biyolojik saatiyle uyumlu olmasının karaciğer sağlığı açısından önem taşıyabileceğini belirtiyor.
Gece atıştırmak karaciğer hastalıklarıyla bağlantılı bulundu
ABD'deki Oregon Sağlık ve Bilim Üniversitesi (OHSU) araştırmacılarının yürüttüğü çalışma, gece geç saatte yemek yeme alışkanlığının sağlık üzerindeki etkilerine odaklandı. Clinical Gastroenterology and Hepatology dergisinde yayımlanan araştırmada, akşam yemeğinden sonra ya da yatma saatine yakın yiyecek tüketmek ile karaciğer yağlanması ve siroz arasındaki ilişki incelendi.
Gece yemek yemenin kilo artışı, obezite ve kalp hastalıklarıyla bağlantılı olabileceğine yönelik önceki bulgular bulunuyordu. Yeni araştırma ise yemek yeme zamanının karaciğer sağlığıyla ilişkisini daha kapsamlı veriler üzerinden değerlendirdi.
Araştırmanın başyazarı, karaciğer hastalıkları ve karaciğer nakli uzmanı Dr. Robert Wilechansky, özellikle gece vardiyasında çalışan kişilerde görülen sağlık sorunlarının bu konuya yönelmelerinde etkili olduğunu belirtti. Wilechansky, yemek saatlerinin değiştirilmesinin, tüketilen yiyecekler aynı kalsa bile sağlık üzerinde olumlu sonuçlar doğurup doğurmayacağını anlamak istediklerini ifade etti.
Karaciğerin biyolojik saatle ilişkisi araştırıldı
Karaciğer, vücudun biyolojik saatinden etkilenen organlar arasında yer alıyor. Uyku ve uyanıklık düzeniyle bağlantılı bu iç saat, vücudun enerji kullanımını ve çeşitli metabolik süreçlerini düzenliyor.
Araştırmacılara göre gece geç saatlerde yemek yemek, vücudun dinlenmeye hazırlandığı dönemde sindirim ve metabolizma süreçlerini etkileyebilir. Bu durumun uzun vadede karaciğer yağlanması gibi sağlık sorunlarıyla ilişkili olabileceği değerlendiriliyor.
OHSU'da uyku ve biyolojik saat üzerine çalışan araştırmanın ortak yazarı Andrew McHill de uyku, beslenme ve egzersizin yalnızca miktarının değil, hangi saatlerde yapıldığının da sağlık açısından önem taşıdığını belirtti. McHill, biyolojik saat uykuya hazırlanırken yemek yemenin vücudun besinleri işleme biçimini etkileyebileceğini söyledi.
Hayvanlar üzerinde daha önce gerçekleştirilen deneylerde de yemek saatlerinin normal uyku düzeniyle uyuşmamasının karaciğer üzerinde olumsuz etkiler oluşturabileceğine ilişkin bulgular elde edilmişti.
Araştırmada yüzde 20 ila 30'luk fark saptandı
Bilim insanları, ABD'de yürütülen üç büyük araştırmanın verilerini değerlendirdi. Hemşirelerin Sağlık Araştırması'nın iki ayrı çalışması ile Sağlık Profesyonellerinin Takip Araştırması'ndan elde edilen bilgiler, yaklaşık 200 bin kişinin beslenme ve yaşam tarzı alışkanlıklarını kapsıyordu.
Katılımcılar yemek yeme düzenlerine göre gruplandırılarak karaciğer yağlanması ve sirozla ilişkili bulgular karşılaştırıldı. Analiz sonucunda gece geç saatlerde yemek yediğini bildiren kişilerde karaciğer hastalıklarıyla ilişkili riskin, bu alışkanlığı bildirmeyenlere kıyasla yüzde 20 ila 30 daha yüksek olduğu görüldü.
Araştırmada ayrıca karaciğer yağlanması bulunan kişilerin büyük bölümünün hastalığın en ağır aşamalarına ilerlemediği vurgulandı. Ancak hastalığın bazı kişilerde zamanla siroz gibi ciddi sonuçlara yol açabilmesi nedeniyle yaşam alışkanlıklarının önemi üzerinde duruldu.
Yatmadan önce yemek yemeyi bırakmak fayda sağlayabilir
Araştırmanın bulguları, günlük beslenme düzeninde yemek saatlerine dikkat edilmesinin karaciğer sağlığını korumaya yardımcı olabileceği ihtimalini gündeme getirdi. Araştırmanın başyazarı Wilechansky, günlük kalori alımını yatmadan birkaç saat önce sonlandırmanın faydalı olabileceğini belirtti.
Bununla birlikte çalışma, gece geç saatte yemek yemenin doğrudan karaciğer hastalığına neden olduğunu kanıtlamıyor. Araştırma, kişilerin bildirdiği beslenme ve yaşam tarzı bilgileri üzerinden alışkanlıklarla hastalıklar arasındaki ilişkiyi ortaya koyuyor. Dolayısıyla yemek saatlerini erkene çekmenin hastalık riskini azaltıp azaltmadığının belirlenmesi için yeni çalışmalara ihtiyaç duyuluyor.
Yeni araştırmada yemek saatlerinin etkisi ölçülecek
OHSU'daki araştırma ekibi, elde edilen bulguları daha ayrıntılı incelemek üzere yeni bir çalışma için katılımcı toplamaya başladı. Yeni araştırmada kişilerin yalnızca kendi beyanlarına dayanmak yerine yemek yeme alışkanlıklarının doğrudan takip edilmesi planlanıyor.
Bilim insanları özellikle karaciğer yağlanması bulunan kişilerde daha erken saatlerde yemek yemenin ölçülebilir bir iyileşme sağlayıp sağlamadığını araştıracak. Böylece tüketilen besinleri değiştirmeden yalnızca yemek saatlerini düzenlemenin karaciğer sağlığı üzerinde etkili olup olmayacağına ilişkin daha güçlü kanıtlar elde edilmesi amaçlanıyor.
