8 milyon çocuğu ilgilendiriyor: Sosyal medyada yeni dönem başlıyor
Türkiye’de 15 yaşını doldurmamış çocuklara sosyal medya hizmeti sunulmasını engelleyen düzenleme 1 Kasım’da yürürlüğe giriyor.
Okunma Süresi: 2 dakika 46 saniye
Çocukların sosyal medya kullanımına yönelik yeni kuralları içeren “Sosyal Ağ Sağlayıcı Tarafından Çocuklara Özgü Ayrıştırılmış Hizmet Sunulmasına ve Yaş Doğrulamaya İlişkin Yönetmelik”, 1 Kasım 2026’da yürürlüğe girecek. Sabah'ın haberine göre düzenlemeyle sosyal medya platformları, 15 yaşını doldurmamış kullanıcılara hizmet sunamayacak.
Uygulama kapsamında sosyal ağ sağlayıcılarının yaş doğrulama sistemleri kurması ve çocukların yaş gruplarına uygun güvenlik önlemleri alması gerekecek. Düzenleme yalnızca yeni hesap açılışlarını değil, mevcut hesapların doğrulama sürecini de kapsayacak.
YAKLAŞIK 8 MİLYON ÇOCUK DÜZENLEME KAPSAMINDA
Türkiye’de 6-15 yaş grubundaki çocukların sosyal medya kullanımı yüzde 66,1 seviyesinde bulunuyor. Bu oran, söz konusu yaş grubunda yaklaşık 7 milyon 932 bin çocuğun sosyal medya kullandığını gösteriyor.
Türkiye’de yaklaşık 64 milyon aktif sosyal medya kullanıcısı bulunduğu, toplam aktif sosyal medya hesabının ise 330 milyon düzeyinde olduğu belirtiliyor. TÜİK’in dijitalleşme araştırmalarında ayrı bir grup olarak ele aldığı 6-15 yaş aralığında ise yaklaşık 12 milyon çocuk bulunuyor.
ÇOCUKLARIN EN ÇOK KULLANDIĞI PLATFORMLAR BELLİ OLDU
6-15 yaş grubundaki çocukların sosyal medya kullanımına ilişkin verilerde Instagram ve TikTok ilk sıralarda yer alıyor. Instagram, TikTok, Facebook ve X platformlarındaki hesap dağılımı şöyle:
Platform | Çocuklardaki oran | Hesap sayısı |
|---|---|---|
Instagram | %41,5 | 4 milyon 980 bin |
TikTok | %26,2 | 3 milyon 144 bin |
Facebook | %9,5 | 1 milyon 140 bin |
X (Twitter) | %4,9 | 588 bin |
Verilere göre bu dört platformda 6-15 yaş grubuna ait toplam 9 milyon 852 bin aktif hesap bulunuyor. Hesap sayısının çocuk sayısından yüksek olması, bir çocuğun birden fazla platformda hesabı bulunabilmesiyle ilişkili.
MEVCUT HESAPLAR İÇİN SON TARİH 31 MART 2027
Yeni yönetmelik, 1 Kasım’dan itibaren açılacak hesaplarda yaş doğrulamasını zorunlu hale getirecek. Mevcut hesaplar için ise geçiş süreci uygulanacak ve yaş doğrulama işlemlerinin en geç 31 Mart 2027’ye kadar tamamlanması gerekecek.
Yaş doğrulaması sonucunda 15 yaşını doldurmadığı belirlenen kullanıcıların hesapları kapatılacak. 15 yaşını doldurmuş ancak 18 yaşından küçük kullanıcılar ise çocuklara özgü ayrı hizmet kurallarına tabi olacak.
Bu kapsamda 15-18 yaş grubundaki kullanıcıların hesaplarında daha sıkı gizlilik ayarları uygulanacak. Çocuk hesapları varsayılan olarak gizli olacak; canlı yayın ve kişiselleştirilmiş reklam gibi bazı özelliklere izin verilmeyecek. Ayrıca çocukların yalnızca takip ettikleri hesaplardan mesaj alabilmesi ve takipçi listelerinin diğer kullanıcılar tarafından görüntülenememesi öngörülüyor.
YAŞ DOĞRULAMASI E-DEVLET ÜZERİNDEN YAPILACAK
Yaş doğrulama işlemleri, resmî e-Devlet Kapısı veya resmî mobil uygulama üzerinden sunulacak yaş doğrulama belirteci aracılığıyla gerçekleştirilecek. Sistemin, kullanıcının kimlik bilgilerini sosyal medya platformlarıyla paylaşmadan yaş sınırını doğrulaması amaçlanıyor.
Düzenlemeyle sosyal medya platformlarına ebeveyn kontrol araçları sunma yükümlülüğü de getiriliyor. Ebeveynler bu araçlarla çocuklarının hesap ayarlarını yönetebilecek, kullanım sürelerini sınırlandırabilecek ve ücretli işlemler üzerinde kontrol sağlayabilecek.
SAHTE YAŞ DOĞRULAMA MESAJLARINA DİKKAT
Siber Güvenlik Başkanlığı, yeni düzenlemeyi fırsata çevirmek isteyen dolandırıcılara karşı vatandaşları uyardı. Açıklamalarda, “Hesabınız kapatılacak” veya “Yaş doğrulamanızı hemen yapın” gibi ifadeler içeren sahte SMS, e-posta ve sosyal medya bağlantılarıyla kişisel ve finansal bilgilerin ele geçirilmeye çalışıldığı belirtildi.
Başkanlık, dolandırıcılık amacıyla açılan bazı sahte internet sitelerinin erişime engellendiğini bildirdi. Vatandaşların yaş doğrulama işlemleri sırasında adres çubuğunu kontrol etmesi ve resmî olmayan bağlantılardan uzak durması gerektiği vurgulandı.
Uzmanların ve yetkililerin uyarıları doğrultusunda kullanıcıların özellikle şu noktalara dikkat etmesi gerekiyor:
SMS, e-posta veya sosyal medya üzerinden gönderilen şüpheli bağlantılara tıklanmamalı.
e-Devlet şifresi, SMS doğrulama kodu ve banka bilgileri paylaşılmamalı.
Telefonla arayarak yaş doğrulama bahanesiyle ücret veya kart bilgisi isteyenlere itibar edilmemeli.
Yaş doğrulama işlemi için yalnızca resmî e-Devlet kanalları kullanılmalı.
