Kellik tarihe mi karışıyor? Yeni ilaç araştırmada umut verdi

Erkeklerde sık görülen saç dökülmesine karşı geliştirilen ağızdan alınan bir ilaç, ileri aşama klinik araştırmada olumlu sonuçlar verdi. ABD merkezli biyoteknoloji şirketi Veradermics tarafından geliştirilen VDPHL01 adlı ilacın 536 erkek üzerinde denendiği araştırmada, günde iki kez ilaç kullananların saç yoğunluğunun ölçüldüğü bölgede santimetrekare başına ortalama 36,4 saç teli artışı kaydedildi. Altı ay süren çalışma, ilacın etkinliğine ilişkin dikkat çekici bulgular ortaya koyarken, tedavinin henüz kullanım onayı almadığı da vurgulandı.

Altı ayda saç yoğunluğunda artış görüldü

Hafif ve orta düzeyde erkek tipi saç dökülmesi bulunan 536 kişinin katıldığı Faz 3 araştırması, rastgele atamalı, çift kör ve plasebo kontrollü olarak yürütüldü. Katılımcılar farklı dozlarda VDPHL01 kullanan iki gruba ve etkin madde içermeyen plasebo grubuna ayrıldı.

Altı aylık tedavi sonunda saç yoğunluğunun ölçüldüğü alandaki ortalama artış, günde bir kez ilaç kullananlarda santimetrekare başına 28,6, günde iki kez kullananlarda 36,4 saç teli olarak belirlendi. Plasebo grubunda ise aynı ölçümde 6,6 saç teli artışı görüldü.

Şirketin açıkladığı verilere göre araştırma, belirlenen birincil ve ikincil başarı ölçütlerinin tamamını karşıladı. Bulgular, ilacın her iki doz grubunda da plaseboya kıyasla daha yüksek sonuç verdiğini gösterdi.

İlacın etkisi ikinci ayda ortaya çıktı

Araştırmada dikkat çeken bir diğer bulgu, saç yoğunluğu ve görünümündeki değişimin ikinci aydan itibaren gözlenmesi oldu. Şirketin açıklamasına göre katılımcıların değerlendirmeleri ve araştırmacıların gözlemleri de bu dönemde plasebo grubundan anlamlı biçimde ayrışmaya başladı.

Altıncı ayda saçlarının kapladığı alanda bir miktar iyileşme olduğunu belirtenlerin oranı, günde bir kez ilaç kullananlarda yüzde 78,8, günde iki kez kullananlarda yüzde 85 olarak ölçüldü. Plasebo grubunda bu oran yüzde 35,3'te kaldı.

Saç görünümünde daha belirgin iyileşme bildirenlerin oranı da günde tek doz kullananlarda yüzde 55,7, çift doz kullananlarda yüzde 68,7 oldu. Plasebo grubunda aynı değerlendirmeyi yapanların oranı yüzde 15 olarak kaydedildi.

Minoksidilin farklı bir formu üzerinde çalışılıyor

VDPHL01'in etkin maddesi, saç dökülmesi tedavisinde uzun süredir kullanılan minoksidil. Ancak yeni ilaç, saç derisine uygulanan losyon ve köpüklerden farklı olarak ağızdan alınan uzatılmış salınımlı tablet şeklinde geliştiriliyor.

Bu teknolojiyle etkin maddenin vücuda daha kontrollü ve uzun süre içinde salınması amaçlanıyor. Şirket, bu yaklaşımın saç büyümesini destekleyen etkiyi sürdürürken kandaki ani ilaç seviyesi yükselişlerini azaltabileceğini değerlendiriyor.

İlaç, hormon düzeylerini değiştirmeyi hedefleyen bir tedavi olarak tasarlanmıyor. Bununla birlikte, araştırma sonuçları ilacın mevcut tedavilere kesin olarak üstün olduğunu veya her hastada aynı etkiyi göstereceğini ortaya koymuyor.

Yan etkiler ve uzun dönem güvenlilik izlenecek

Araştırmanın altı aylık bölümünde ilaçla ilişkili ciddi yan etki veya özel olarak izlenen ciddi kalp kaynaklı olay bildirilmedi. Ancak VDPHL01 kullanan bazı katılımcılarda yan etkiler görüldü.

Kol ve bacaklarda şişmeye yol açabilen periferik ödem, günde bir kez ilaç kullananların yüzde 2,8'inde, günde iki kez kullananların yüzde 4,5'inde kaydedildi. İstenmeyen bölgelerde kıllanma artışı olarak bilinen hipertrikoz ise tek doz grubunda yüzde 2,2, çift doz grubunda yüzde 9 oranında görüldü.

Ağızdan alınan minoksidil, kalp-damar sistemi ve vücudun sıvı dengesi üzerinde etkiler oluşturabildiğinden, araştırmada ciddi kalp kaynaklı olay görülmemesi ilacın tamamen risksiz olduğu anlamına gelmiyor. Uzun dönem güvenlilik verileri, olası kullanım koşullarının belirlenmesinde önemli olacak.

Araştırmalar devam ediyor

Veradermics'in açıklamasına göre, 536 erkeğin katıldığı Faz 3 çalışması, ilacın değerlendirildiği tek büyük araştırma değil. Daha önce 519 erkeğin yer aldığı Faz 2/3 çalışmasında da altı ay sonunda saç yoğunluğunda artış bildirilmişti.

İki araştırmada toplam 1.055 erkeğin verileri değerlendirilirken şirket, mevcut çalışmanın 12 aylık sonuçlarını 2026 yılı sona ermeden açıklamayı planlıyor.

VDPHL01'in kadın tipi saç dökülmesine karşı etkisi de ayrı bir Faz 2/3 araştırmasında inceleniyor. Bu çalışmaya 556 kadın katılıyor ve sonuçların 2027'nin ilk yarısında açıklanması bekleniyor.

Henüz kullanım onayı almadı

Şirketin açıkladığı sonuçlar, erkek tipi saç dökülmesi için ağızdan alınan yeni bir tedavi seçeneği geliştirilmesi açısından umut verici görülüyor. Ancak ilacın uzun dönem etkinliği ve güvenliliğinin değerlendirilmesi, ardından ABD Gıda ve İlaç Dairesi (FDA) tarafından yürütülecek düzenleyici incelemenin tamamlanması gerekiyor.

VDPHL01 henüz saç dökülmesi tedavisinde kullanım onayı almış değil. Bu nedenle araştırmada elde edilen olumlu sonuçlar, ilacın piyasaya çıkacağı veya herkes için etkili olacağı anlamına gelmiyor.