Budizm’i resmi din olarak ilan eden kral kimdir?
Hindistan tarihinde bir dönüm noktası kabul edilen bu karar, İmparator Ashoka tarafından alındı. Budizmi devlet politikası haline getirdi.
TARİHİN DÖNÜM NOKTALARINDAN BİRİ
Dünyanın en eski ve barış temelli inanç sistemlerinden biri olan Budizm, kökeni Hindistan’a dayanan ancak zamanla Uzak Doğu’nun geniş coğrafyasına yayılan bir felsefi ve dini öğreti haline geldi. Bu öğretiyi resmî din olarak kabul eden ilk devlet adamı, Hindistan'ın Maurya İmparatorluğu’nun ünlü hükümdarı İmparator Ashoka olmuştur. Onun aldığı bu karar, sadece Hindistan tarihini değil, dünya dinler tarihini de derinden etkilemiştir.
İMPARATOR ASHOKA KİMDİR?
MÖ 3. yüzyılda yaşamış olan Ashoka, Maurya Hanedanı'nın en büyük hükümdarlarından biridir. Saltanatının ilk yıllarında sert, savaşçı ve fetihçi bir yönetim tarzı benimseyen Ashoka, özellikle Kalinga Savaşı ile tanınır. Bu savaşta on binlerce insanın hayatını kaybettiği, yüz binlercesinin yerinden edildiği kayıtlara geçmiştir. Ancak tam da bu savaş, Ashoka’nın hayatında ve Hindistan tarihinde köklü bir dönüşümün başlangıcı olmuştur.
KALİNGA SAVAŞI VE MANEVİ UYANIŞ
Kalinga Savaşı’nın ardından yaşanan kan dökümü ve yıkım, Ashoka’yı derinden etkiledi. Savaş sonrasında halkın acısı, onun içinde pişmanlık ve vicdan muhasebesi başlattı. Bu noktada Buda’nın öğretileriyle tanışan Ashoka, kendisini içsel arayışa verdi. Zamanla Budizmi benimsedi ve sadece kişisel olarak değil, devlet yönetiminde de bu inancı merkez haline getirdi.
BUDİZMİ RESMİ POLİTİKA HALİNE GETİRDİ
Ashoka, Budizmi yalnızca kendi benimsediği bir öğreti olarak bırakmadı. Tüm ülkeye yayılmasını sağladı, manastırlar inşa ettirdi, rahiplere destek verdi ve hatta Budist rahipleri çevre ülkelere göndererek Budizmin yayılmasını teşvik etti. Ashoka’nın talimatıyla dikilen taş sütunlar ve yazıtlar, Budist ahlak ilkelerini halka duyurmak amacıyla dikildi. Bu belgeler, bugün hâlâ Budizmin erken dönem tarihine ışık tutmaktadır.
DÜNYA TARİHİNDE NADİR GÖRÜLEN BİR DÖNÜŞÜM
İmparator Ashoka’nın hikâyesi, tarih boyunca savaşçı bir liderin barışçıl bir öğretiye yönelerek halkına maneviyatı önermesi açısından benzersiz kabul edilir. Onun döneminde Budizm, yalnızca Hindistan’da değil, Sri Lanka, Nepal, Çin ve Güneydoğu Asya’ya kadar yayıldı. Bu sayede Ashoka, sadece bir hükümdar değil, aynı zamanda bir inancın yayılmasında öncü bir figür olarak anıldı.