Ankara ve Malmö’de katılımcı mekânlar: 2025’te tasarımda yeni ortaklık

2025 boyunca Ankara ve Malmö hattında yürütülen “Designing Participatory Spaces” projesi, iki şehirde düzenlenen atölye, paneller ve saha çalışmalarıyla katılımcı tasarımın araçlarını sınadı. Çalışmayı STPLN ve Aks Creative Hub yönetti; duyurular İsveç Büyükelçiliği ve paydaş kurumlarda yapıldı. Program, yöntem transferi ve yerelleştirme odağında ilerledi.

PROJENİN AMACI NE?

Proje, katılımcılığı salt bir teknik değil, toplumsal ilişki kurma biçimi olarak ele aldı; kamusal alanların fiziksel kadar sosyal dönüşümünü hedefledi, diyalog, güven ve kolektif üretimi tasarımın merkezine taşıdı.

MALMÖ AŞAMASI: YÖNTEM GELİŞTİRME VE SAHA TESTLERİ

2025 yazında Malmö’de altı haftalık bir programda Aks Creative Hub ve STPLN ekipleri, yaratıcı profesyoneller ve kentsel aktörlerle birlikte çalıştı; bu süreçte Aks’ın geliştirdiği “Dream It, Walk It, Order It” yaklaşımı farklı kamusal mekânlarda test edildi ve Ankitera'nın haberine göre, sahadan gelen geribildirimler yöntemi erişilebilir ve eğitsel bir çerçeveye oturttu; dönem, STPLN’de düzenlenen panelle kapandı.

ANKARA AŞAMASI: YÖNTEMİN YERELLEŞTİRİLMESİ VE GENİŞLETİLMESİ

Kasım 2025’te Ankara’da gerçekleştirilen ikinci bölümde, İsveç’te geliştirilen modeller Türkiye bağlamına uyarlandı; kentsel gündem, aktörler ve mahalle ölçeği dikkate alınarak pilot uygulamalar yapıldı.

KATILIM ODAKLI ATÖLYELER: TRUST RADAR VE GÜVEN METRİKLERİ

“Trusting the City – Building Connection Through Participation” başlıklı Trust Radar atölyesi, STPLN ekibinin metodolojisiyle kentte güvenin ölçülmesi ve güçlendirilmesini inceledi; katılımcı süreçlerde şeffaflık, geribildirim döngüleri ve komşuluk ağları öne çıktı.

KATILIM MERDİVENİNE ELEŞTİREL BİR BAKIŞ

Doç. Dr. Duygu Cihanger Ribeiro, “Why Are We At The Ladder?” konuşmasında Avrupa kentleri ile Türkiye’deki katılım pratikleri arasındaki farkları ve potansiyelleri irdeledi; temsil, eşiksel katılım ve tasarımın aracılık rolü tartışıldı.

PARTICIPATORY DESIGN BOOKLET ANKARA’DA LANSE EDİLDİ

Projenin bir yıllık çıktılarını derleyen Participatory Design Booklet, İsveç Büyükelçiliği’nin ev sahipliğinde tanıtıldı; kitapçık, Malmö ve Ankara deneyimlerinden yöntemler, saha notları ve uygulama rehberleri sunuyor.

ÇOK DİSİPLİNLİ BİR ÇERÇEVE

Kitapçıkta; Dilara Güney “Placemaking as Commoning”, Zeynep Ünsal “Participation and Interdisciplinarity in Design”, Cemre Gökpınar “Walking as a Tool for Placemaking and Participatory Approach”, Naz Şerife Özcan Cengiz “Participation in Urban Design and a New Form of Application” yazılarıyla kuramsal ve pratik boyutları bir araya getiriyor.

DREAM IT, WALK IT, ORDER IT’İN UYGULANABİLİRLİĞİ

Rehber, “Dream It, Walk It, Order It” metodunu tekrar uygulanabilir bir araç haline getirerek yerel yönetimler, tasarım okulları, sivil toplum ve yaratıcı girişimler için somut adımlar öneriyor; yürünebilirlik, sahada gözlem ve ortak karar oturumları vurgulanıyor.

YENİ AVRUPA BAUHAUS BAĞLANTISI

Proje, New European Bauhaus vizyonunun “güzel, sürdürülebilir ve birlikte” ilkeleriyle doğrudan ilişki kuruyor; mimarlığın yalnızca bina yapmak değil, toplumsal süreç kurmak olduğunun altını çiziyor.

ANKARA BAĞLAMI: YEREL İHTİYAÇLAR VE PAYDAŞ AĞLARI

Ankara’daki uygulamalarda mahalle ölçeğinde kapsayıcı karar alma, gençler ve kadınların sürece katılımı, üniversite-stüdyo iş birlikleri ve belediye birimleriyle koordinasyon öne çıktı; ortaya konan prototipler, kentte paydaşlar arası güven inşasına odaklandı.

KALICI ETKİ HEDEFİ

Program, proje sonrasında da uygulanabilecek araçlar ve eğitim modülleri geliştirdi; açık kaynak dökümanlar ve ölçme-değerlendirme şablonlarıyla etkilerin izlenmesi planlandı.

ULUSLARARASI İŞ BİRLİKLERİNİ DERİNLEŞTİRME HEDEFLENİYOR

Ekipler, 2026’da ortak pilot bölgelerde katılımcı uygulamaları genişletmeyi, kamusal mekânlarda mikro-müdahaleleri ölçeklendirmeyi ve Ankara-Malmö hattında bilgi paylaşımını sürdürmeyi hedefliyor.