Parkinson nasıl anlaşılır? İlk belirtiler bakın nasıl başlıyor
Parkinson yalnızca el titremesiyle kendini göstermiyor. Bazı motor dışı belirtiler de ilk işaretler arasında yer alabiliyor. İşte detaylar...
Okunma Süresi: 1 dakika 43 saniye
Parkinson denildiğinde çoğu kişinin aklına ilk olarak el titremesi geliyor. Oysa hastalığın belirtileri bundan çok daha geniş bir tablo oluşturabiliyor. Hareketlerde yavaşlama, kas sertliği, denge sorunları ve bazı motor dışı değişiklikler de başlangıç döneminde görülebiliyor. Peki Parkinson nasıl belli oluyor?
Parkinson, hareketlerin kontrolünde görev alan beyin bölgelerindeki sinir hücrelerinin zaman içinde zarar görmesiyle ortaya çıkan ilerleyici bir nörolojik hastalık olarak tanımlanıyor. Belirtilerin başlangıcı ve şiddeti kişiden kişiye değişebiliyor.
PARKİNSONUN İLK BELİRTİLERİ NASIL ORTAYA ÇIKIYOR?
Hastalığın başlangıcında belirtiler oldukça hafif olabilir. Bir elde istirahat sırasında başlayan titreme, hareketlerin yavaşlaması veya yürürken bir kolun diğerine göre daha az sallanması erken dönemde fark edilebilen değişiklikler arasında bulunuyor.
Bazı kişilerde hareket belirtilerinden önce koku duyusunda azalma, kabızlık veya uyku sırasında olağan dışı hareketler görülebiliyor. Ancak bu şikâyetler farklı nedenlerle de ortaya çıkabildiğinden tek başına Parkinson göstergesi sayılmıyor.
EL TİTREMESİ HER ZAMAN PARKİNSON ANLAMINA GELMİYOR
Parkinsonla ilişkili titreme çoğunlukla el veya ayağın kullanılmadığı istirahat halinde belirginleşiyor. Başlangıçta vücudun yalnızca bir tarafında görülmesi mümkün olsa da her Parkinson hastasında belirgin titreme bulunması gerekmiyor.
Hareketlerde yavaşlama da hastalığın temel belirtileri arasında yer alıyor. Yürümenin yavaşlaması, küçük adımlar, giyinme veya düğme ilikleme gibi işlerin daha uzun sürmesi günlük hayatta fark edilebilen değişiklikler arasında bulunuyor.
PARKİNSON HANGİ HASTALIKLARLA KARIŞTIRILABİLİR?
Parkinsonun bazı belirtileri esansiyel tremor, çoklu sistem atrofisi, progresif supranükleer palsi, Lewy cisimcikli demans ve kortikobazal dejenerasyon gibi hastalıklarda da görülebiliyor. Bu nedenle belirtilerin seyri önem taşıyor.
Özellikle titreme açısından Parkinson ile esansiyel tremor birbirine karıştırılabiliyor. Parkinson titremesi istirahatte belirginleşirken esansiyel tremor çoğunlukla hareket sırasında ortaya çıkabiliyor; ancak kesin ayrım için nörolojik değerlendirme gerekiyor.
PARKİNSONUN TEDAVİSİ VAR MI?
Parkinsonu tamamen ortadan kaldıran veya ilerlemesini kesin olarak durduran bir tedavi bulunmuyor. Buna karşın ilaçlar, fiziksel aktivite, fizik tedavi ve konuşma terapisi gibi yöntemlerle belirtilerin kontrolü ve yaşam kalitesinin korunması hedefleniyor.
Levodopa başta olmak üzere bazı ilaçlar hareket belirtilerinin kontrolünde kullanılabiliyor. Uygun hastalarda, özellikle ilaç tedavisinin yetersiz kaldığı durumlarda derin beyin stimülasyonu da değerlendirilebiliyor. Tedavi seçimi kişiye göre belirleniyor.
