Elinize kaynar su dökülürse ne yapmalısınız? 20 dakika kuralı ve doğru ilk yardım
Kaynar suyla oluşan haşlanmalarda ilk dakikalarda yapılan müdahale ise önem taşır. Peki kaynar su yanığında ilk yardım nasıl yapılır? İşte detaylar...
Okunma Süresi: 1 dakika 36 saniye
Mutfakta yemek hazırlarken, çay veya kahve doldururken yaşanan küçük bir kaza saniyeler içinde yanığa neden olabilir. Kaynar suyla oluşan haşlanmalarda ilk dakikalarda yapılan müdahale ise önem taşır. Yanığa yanlış bir madde sürmek yerine doğru ilk yardım adımlarını bilmek, gereksiz hasarı önlemeye yardımcı olabilir.
KAYNAR SU YANIĞINDA İLK NE YAPILMALI?
Kaynar su cilde temas ettiğinde ilk amaç yanık bölgesindeki ısıyı uzaklaştırmaktır. Bunun için bölge mümkün olduğunca hızlı şekilde serin, akan musluk suyunun altında tutulmalıdır.
Genel ilk yardım önerisi, yanık bölgesini yaklaşık 20 dakika serin akan suyla soğutmaktır. Buz veya buzlu su kullanılmamalı; amaç cildi dondurmak değil, dokudaki ısıyı uzaklaştırmaktır.
YANIĞA BUZ, DİŞ MACUNU VE YOĞURT SÜRÜLÜR MÜ?
Hayır. Buz, buzlu su, diş macunu, tereyağı ve yağ gibi maddeler yanık bölgesine uygulanmamalıdır. Yoğurt veya benzeri ev ürünleri de doğru ilk yardım yöntemi değildir.
Özellikle yağlı maddeler ısıyı bölgede tutabilir ve yaranın değerlendirilmesini zorlaştırabilir. Yanık meydana geldiğinde önce suyla soğutma yapılmalı, rastgele ürün uygulamaktan kaçınılmalıdır.
YANIĞA YAKIN TAKILAR VE KIYAFETLER ÇIKARILMALI MI?
Yüzük, saat veya bilezik gibi sıkı eşyalar şişlik başlamadan önce dikkatlice çıkarılabilir. Ancak cilde yapışan kıyafet veya materyaller kesinlikle zorlanarak çekilmemelidir.
Soğutma sonrasında küçük yanıklar temiz, yapışmayan bir örtüyle gevşek şekilde korunabilir. Yanık üzerindeki su toplamış kabarcıklar ise enfeksiyon riskini artırabileceği için patlatılmamalıdır.
HANGİ YANIKLARDA TIBBİ YARDIM ALINMALI?
Yanığın boyutu, derinliği ve vücuttaki yeri değerlendirmede önemlidir. Geniş veya derin yanıklarda, cilt beyaz, kahverengi ya da siyah görünüyorsa sağlık kuruluşuna başvurulmalıdır.
Yüz, el, ayak, genital bölge ve büyük eklemleri etkileyen yanıklar da tıbbi değerlendirme gerektirebilir. Çocuklarda oluşan ciddi veya geniş yanıklarda yardım almak geciktirilmemelidir.
KAYNAR SU YANIĞINDA YAPILMAMASI GEREKENLER
- Yanığın üzerine buz veya buzlu su koymayın.
- Diş macunu, yoğurt, tereyağı veya yağ sürmeyin.
- Su toplamış kabarcıkları patlatmayın.
- Cilde yapışmış kıyafetleri çekmeyin.
- Yanığı sıkı şekilde sarmayın.
- Tıbbi değerlendirme gereken durumlarda yardım almayı geciktirmeyin.
