TDK, 2025 Türkçe Sözlük arama verilerini açıkladı

Ankara’da faaliyet gösteren Türk Dil Kurumu (TDK), çevrim içi Türkçe Sözlük’ün 2025 yılı arama verilerini paylaştı. Verilere göre 2025 boyunca kullanıcılar sözlükte toplam 152 milyon 365 bin 757 kez kelime aradı. Açıklama, dijital sözlük kullanımının kimler tarafından ve hangi içerikler için tercih edildiğine dair önemli ipuçları verdi. Kurumun duyurusunda, arama sayılarına ek olarak yıl içinde öne çıkan kelimeler, eğitim platformları üzerinden yapılan sorgular ve “yaşayan Türkçe” için yürütülen yeni sözlük çalışması da yer aldı.

EN ÇOK ARANAN KELİMELER: “LİMA, ALAN, KARA, ÜNVAN, ADAM”

TDK’nin çevrim içi istatistiklerine göre, 2025’te yıl boyunca 100 binin üzerinde aranan kelimeler arasında “lima, alan, kara, ünvan, adam” öne çıktı. Bu kelimeler içinde özellikle “lima” dikkat çekti; çünkü TDK Türkçe Sözlük’te “lima” için herhangi bir anlam kaydı bulunmuyor. Kurum, bu durumun kullanıcı merakını ve sözlük aramalarındaki ilginç eğilimleri görünür kıldığını belirtti. Sözlükte karşılığı olmayan bir kelimenin üst sıralara çıkması, yazım farklılığı, özel ad kullanımı ya da sosyal medyada yaygınlaşan bir ifadenin sözlüğe taşınması gibi olası nedenleri de akla getirdi.

2018’DEN BU YANA TOPLAM ARAMA: 1 MİLYAR 239 MİLYONUN ÜSTÜNDE

Paylaşılan verilere göre Türkçe Sözlük’te 2018’den bu yana yapılan toplam arama sayısı 1 milyar 239 milyon 89 bin 202’ye ulaştı. Bu tablo, çevrim içi sözlüğün yalnızca “kelime anlamı” aracı olarak değil, yazım, kullanım ve doğru ifade arayışında başvurulan bir dijital kaynak haline geldiğini gösterdi. TDK, arama yoğunluğundaki artışın, özellikle öğrenciler ve eğitimcilerin kullandığı dijital kanallarla bağlantılı olduğunu değerlendirdi. Böylece sözlük, günlük dil kullanımının yanında eğitim odaklı ihtiyaçların da doğrudan parçası oldu.

EBA ÜZERİNDEN SÖZLÜK ARAMALARI: 436 BİNİ AŞTI

TDK açıklamasında, Eğitim Bilişim Ağı (EBA) üzerinden yapılan sözlük sorgularına da yer verildi. Buna göre 2025 yılı boyunca EBA üzerinden toplam 436 bin 587 sözlük araması yapıldı; bu aramaların 318 bin 190’ı sisteme giriş yapmış kullanıcılara ait çıktı. Kurum, EBA verilerinin arama eğilimlerinin büyük ölçüde eğitimle ilişkili kavramlar etrafında toplandığını gösterdiğini kaydetti. EBA’da en çok aranan beş kelime veya kelime grubunun “karekod, öğrenci belgesi, matematik, cevap anahtarı ve şube” olduğu bilgisi de paylaşıldı.

YAPAY ZEKÂ DESTEKLİ “YAŞAYAN TÜRKÇE” SÖZLÜĞÜ: DERLEM TABANLI ÇALIŞMA

TDK, duyurusunda yaşayan Türkçenin sözlüğü için çalışma yürüttüğünü de bildirdi. Kuruma göre yapay zekâ destekli sözlük yazılımı üzerinden derlem tabanlı bir yapı kuruluyor ve “yaşayan Türkçe”yi yansıtan yeni bir sözlük altyapısı hazırlanıyor. Bu kapsamda, farklı bilim dalları ve kültür alanlarına ilişkin kelime kullanımını içeren; farklı yaş gruplarının dilini ve farklı ortamlardaki konuşma dilini temsil eden dengeli bir derlem üzerinde çalışılıyor. TDK, derlemin yaklaşık bir milyar kelimeden oluşacağını ve temsil kabiliyeti yüksek bir kaynak oluşturacağını belirtti.