ABB’nin yerli seri üretim masalı çöktü: Elektrikli otobüsler sır oldu!
Mansur Yavaş 2021’de ihtişamlı bir lansmanla “Dünyada ilk! Yerli elektrikli otobüs yapıyoruz” demiş, CHP her platformda yerli elektrikli otomobil TOGG'a karşı “ABB elektrikli otobüs üretiyor” reklamı yapmıştı. ABB geçtiğimiz gün 1000 elektrikli otobüs alımı için rotayı Çin’e kırdı. Peki ABB’nin elektrikli otobüs üretimi ne oldu?
Ankara’da ABB’nin 20 Ekim 2021’de tanıttığı “%100 elektrikli otobüs” projesi, 2026 Ocak ayında yeniden gündeme geldi. ABB Başkanı Mansur Yavaş’ın 2021’de “seri üretim süreci başladı” diyerek duyurduğu projede hangi aşamaya gelindiği, 19 Ocak 2026’da “1000 elektrikli otobüs alımı” için harekete geçildiğinin açıklanmasıyla tartışılmaya başladı. 23 Ocak 2026’da ise EGO filosuna 8 yeni otobüs eklendiği duyuruldu. Kamuoyu, “seri üretim” ile “dış alım” arasındaki farkın nasıl oluştuğunu soruyor.
20 EKİM 2021: “SERİ ÜRETİM BAŞLADI” AÇIKLAMASI NEYDİ?
ABB, 20 Ekim 2021 tarihli duyurusunda BELKA A.Ş. tarafından dizel otobüslerin %100 elektrikliye dönüştürüldüğünü ve prototipin basına tanıtıldığını açıklamıştı. Açıklamada, dönüştürülen otobüslerin Avrupa standartlarında testleri başarıyla geçtiği bildirildi. ABB Başkanı Mansur Yavaş da tanıtımda, “Bundan sonra Ankara’nın sokaklarında elektrikli otobüsleri göreceğiz” dedi.
Yavaş, aynı konuşmasında “Dünyada bir ilk yapıyoruz ve bunun patenti de alındı” ifadesini kullandı; 2022 yılının sonunda bitecek şekilde 22 adet otobüsün tesliminin yapılacağını söyledi. Döneminde yapılan imza töreninde EGO ile BELKA arasındaki dönüşüm iş birliği kapsamında, kullanım süresi dolan otobüslerin elektrikliye çevrilmesine dönük bir süreç başlatıldığı belirtildi.
2022 SONU İÇİN VERİLEN “22 OTOBÜS” HEDEFİNE ULAŞILDI MI?
2021’de kamuoyuna duyurulan takvime göre hedef, 2022’nin sonunda 22 otobüsün teslim edilmesiydi. Ancak 2026 Ocak ayında yapılan duyurular, tartışmayı farklı bir noktaya taşıdı: Eğer BELKA üzerinden dönüşüm ve seri üretim devam ediyorsa, ABB’nin 2026’da “1000 elektrikli otobüs alımı” için ayrıca bir süreci başlatmasının gerekçesi ne?
Bu noktada ABB, EGO ve BELKA’nın proje takvimi, üretilen/dönüştürülen araç sayısı, araçların hangi hatlarda çalıştığı ve seri üretim hattının mevcut durumu konusunda yeni ve güncel bir bilgilendirme yaparsa, kamuoyundaki soru işaretleri netleşecek. Ulaşım yatırımlarında şeffaflık, hem bütçe yönetimi hem de planlama açısından önem taşıyor.
19 OCAK 2026: “1000 ELEKTRİKLİ OTOBÜS ALIMI” NEDEN GÜNDEME GELDİ?
19 Ocak 2026 tarihli haberde ABB’nin filoya 1000 adet elektrikli otobüs kazandırmayı hedeflediği duyuruldu. Aynı bilgilendirmede ABB ve EGO’dan oluşan teknik heyetin Çin’de incelemeler yaptığı, elektrikli otobüs teknolojileri ve şarj altyapısını yerinde değerlendirdiği belirtildi. Açıklamada enerji depolama sistemleri, mobil trafo merkezleri ve şarj altyapısının da masada olduğu kaydedildi.
Bu duyuru, Ankara’da “yerli dönüşüm/seri üretim” diye anlatılan 2021 projesiyle yan yana konulduğunda, şu soruyu öne çıkarıyor: 2021’de geliştirilen dönüşüm modeli neden ölçeklenmedi, neden seri üretimden toplu alıma geçildi? Bu sorunun yanıtı, projenin teknik, mali ve operasyonel sonuçlarına bağlı olacak.
23 OCAK 2026: EGO’YA 8 YENİ OTOBÜS ALINDI, ELEKTRİKLİ Mİ?
23 Ocak 2026 tarihli duyuruda EGO’nun filosuna 12 metre uzunluğunda, alçak tabanlı, engelli erişimine uygun 8 yeni otobüs eklendiği belirtildi. Otobüslerde kamera güvenlik sistemi ve yolcu bilgilendirme ekranlarının bulunduğu ifade edildi. Duyuruda toplam otobüs sayısının 1938’e yükseldiği, 2019’dan bu yana filoya kazandırılan yeni otobüs sayısının 508 olduğu kaydedildi.
Öte yandan bu 8 otobüs için yapılan bilgilendirmede “elektrikli” ifadesi açık biçimde yer almadı. Bu yüzden kamuoyunda, “elektrikli otobüs projesi rafa mı kalktı, yoksa paralel bir satın alma mı yürütülüyor?” sorusu daha da görünür oldu.
PROJENİN AKIBETİ İÇİN HANGİ SORULAR YANIT BEKLİYOR?
Ankara’da 2021’de “seri üretim başladı” denilen projenin bugün geldiği nokta için yanıt bekleyen başlıklar şöyle sıralanıyor: BELKA’nın dönüşüm atölyesi aktif mi, değil mi? 2021-2026 arasında kaç otobüs dönüştürüldü ve kaç otobüs sahada hizmet verdi? 2022 sonu için söylenen 22 araç teslimi gerçekleşti mi, gerçekleştiyse hangi hatlarda çalıştı? Dönüşüm maliyeti, bakım-idame masrafları ve şarj altyapısı planı hangi düzeyde kaldı?
Bu sorulara ABB/EGO/BELKA’dan gelecek güncel ve resmi açıklamalar, hem projenin bütçe-etki analizini hem de Ankara’nın toplu ulaşım stratejisini daha anlaşılır kılacak. Elektrikli dönüşüm, sadece araç tedariki değil; enerji yönetimi, şarj altyapısı, depo planlaması ve işletme modeliyle birlikte ele alındığında sürdürülebilir sonuç veriyor.
