Ankara akşamları neden hüzünlüdür ve şehirde gece nereye gidilir?
Gri binaların arasında güneş batarken Ankara akşamları neden bu kadar hüzünlü ve başkentin gece silüeti yasal düzenlemelerle nasıl aydınlatılıyor?
Ankara genelinde güneşin batışıyla birlikte başlayan akşam saatleri ile şehrin yüksek rakımlı tepelerinde ve vadilerinde farklı bir atmosferin oluşması sağlanıyor. Başkent sakinleri özellikle mesai bitiminde günün yorgunluğunu atmak üzere belediye denetimindeki seyir teraslarına ve aydınlatma yönetmeliğine uygun parklara giderek şehrin ışıkları altında vakit geçiriyor.
ANKARA SOKAKLARI NEDEN SARI VE TURUNCU IŞIKLA AYDINLATILIYOR?
Ankara’nın akşamlarına rengini veren o sarımtırak ve turuncu ışıklar, rastgele bir tercih değil, enerji verimliliği ve şehir güvenliği mevzuatının bir sonucudur. Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı’nın Genel Aydınlatma Yönetmeliği kapsamında, ana arterlerde ve sokak aralarında kullanılan yüksek basınçlı sodyum buharlı lambalar, şehre kendine has, sepya tonunda bir melankoli katar. Şehrin silüetini oluşturan bu monokrom (tek renk) aydınlatma, kış aylarında sisle birleştiğinde görüş mesafesini korurken, estetik olarak "gri şehir" algısını "turuncu bir hüzne" dönüştürür. Ayrıca Atakule ve Anıtkabir gibi simge yapıların aydınlatılması, Anıtlar Kurulu’nun belirlediği koruma esaslarına göre yapılarak şehrin gece kimliğinde referans noktaları oluşturulur.
ANKARA MANZARASI NEREDEN İZLENİR VE SEYİR TERASLARI GÜVENLİ Mİ?
Ankara, coğrafi yapısı gereği çanak şeklinde olduğundan, şehri tepeden izleme kültürü oldukça gelişmiştir. 50. Yıl Parkı, Çankaya sırtları veya Hüseyingazi Tepesi gibi noktalar, sadece manzara izlenen yerler değil, aynı zamanda vatandaşın "şehre bakarak dertleştiği" psikolojik deşarj alanlarıdır.
Büyükşehir Belediyesi, bu alanlarda 5393 sayılı Belediye Kanunu kapsamında çevre düzenlemesi ve güvenlik hizmeti sunar. Özellikle park ve bahçeler müdürlüğü tarafından yerleştirilen kamelyalar ve banklar, akşam saatlerinde yer bulmanın neredeyse imkansız olduğu sosyalleşme alanlarına dönüşür. Şehrin ışık denizine karşı çay içmek, Ankaralılar için bir terapi yöntemidir ve bu alanlarda asayiş, özel güvenlik birimleri ve devriye ekipleriyle sıkı bir şekilde kontrol edilir.
ESNAF KEPENKLERİNİ ERKEN KAPATIYOR
İstanbul’un aksine Ankara’da ticaret hayatı, memur mesai düzenine paralel olarak daha erken saatlerde sona erer. İş Kanunu hükümleri ve yerel ticari teamüller gereği, Kızılay, Ulus ve Tunalı gibi merkezi yerlerdeki mağazalar akşam 20.00-21.00 sularında kepenk indirir. Bu durum, caddelerin boşalmasına ve sessizliğin hakim olmasına neden olur.
Açık kalan nöbetçi eczaneler, kuruyemişçiler ve tekel bayileri, gecenin ıssızlığında parlayan nadir ışık kaynaklarıdır. Bu erken kapanma kültürü, sokakta yürüyen insan sayısını azalttığı için şehre "terk edilmişlik" hissi veren o meşhur Ankara melankolisini besler. Ancak bu durum, suç oranlarının düşürülmesi ve mahalle huzurunun sağlanması açısından emniyet birimlerince avantajlı bir durum olarak değerlendirilir.
KONUT ŞEHİRCİLİĞİ YALNIZLIĞI PEKİŞTİRİYOR
Ankara’nın konut stoğunun büyük bir kısmını oluşturan yüksek katlı apartmanlar ve site yaşamı, akşam saatlerinde "içe dönük" bir yaşam tarzını dayatır.
Kat Mülkiyeti Kanunu çerçevesinde yönetilen bu binalarda, komşuluk ilişkilerinin zayıflaması ve bireyselleşme, akşamları pencerelerden sızan ışıkların ardındaki yalnızlıkları çoğaltır. Balkon kültürü, Ankara’da hava şartları nedeniyle sınırlı olduğundan, insanlar yaşamlarını dört duvar arasında sürdürür. Şehrin ışıklarına uzaktan bakıldığında görülen o binlerce pencere, sosyologlar tarafından kalabalıklar içindeki yalnızlığın en somut mimari kanıtı olarak yorumlanır.
GECE ULAŞIMI SINIRLI HİZMET VERİYOR
Toplu taşıma hizmetlerinin gece saatlerinde (01.00 sonrası) azalması veya sona ermesi, şehirdeki hareketliliği kısıtlayan en önemli yasal ve teknik faktördür.
EGO otobüslerinin gece servislerinin (gece 24:00'ten sonra belirli hatlarda sürmesi) sınırlı olması, vatandaşları evlerine erken dönmeye veya özel araç kullanmaya mecbur bırakır. Taksi durakları, gecenin ilerleyen saatlerinde şehrin nöbetçileri olarak hizmet verirken, taksimetre tarifeleri Ulaştırma Koordinasyon Merkezi (UKOME) kararlarıyla belirlenir.
Yollardaki sessizlik, sadece uzaklardan gelen bir ambulans sireni veya belediyenin çöp kamyonlarının sesiyle bozulur; bu da Ankara gecesinin akustik imzasını oluşturur.
