Mutfakta kullandığınız su ısıtıcılarının içindeki kireci temizlemeyin!

Avustralya'daki Queensland Üniversitesi araştırmacıları tarafından yürütülen halk sağlığı uzmanlarının da yakından takip ettiği yeni bir bilimsel çalışma, plastik su ısıtıcılarının (kettle) insan sağlığı üzerindeki yıkıcı etkilerini dün yayımlanan raporla gözler önüne serdi. Laboratuvar ortamında gerçekleştirilen testler, mutfaklarımızın vazgeçilmez cihazının her kaynatma işleminde suya tehlikeli maddeler sızdırdığını kanıtladı.

İLK KULLANIMDA ORTAYA ÇIKAN KORKUTUCU TABLO

Günlük yaşantımızda çay veya kahve hazırlamak için kullandığımız yeni bir plastik su ısıtıcısı, sanıldığından çok daha büyük bir risk barındırıyor. Araştırma ekibi, cihazın ilk çalıştırıldığı anda suya inanılmaz boyutlarda yabancı madde karıştırdığını tespit etti. Yapılan detaylı analizlerde şu çarpıcı veriler elde edildi:

• Cihaz ilk kez çalıştırıldığında mililitre başına ortalama 12 milyon nanoplastik suya karışıyor.
• Tek bir bardak sıcak suyun içinde yaklaşık 3 milyar adet gözle görülmeyen zararlı parçacık birikiyor.
• Bu yoğun mikroplastik ve nanoplastik yükü, tüketimle birlikte doğrudan sindirim sistemimize geçiş yapıyor. Bilim insanları, bu yüksek orandaki kimyasal sızıntının insan bedeni açısından ciddi bir tehdit oluşturduğunun altını çiziyor.

UZUN SÜRELİ KULLANIMDA TEHLİKE GEÇİYOR MU?

Pek çok tüketici, cihazı bir süre kullandıktan sonra bu kimyasal salınımın biteceğini düşünüyor. Ancak bilim insanları cihazın uzun vadeli performansını ölçmek için laboratuvarda testleri tam 150 kez tekrarladı. Ortaya çıkan sonuçlar, tehlikenin zamanla azalsa da asla tamamen yok olmadığını gösteriyor. Yüz ellinci kullanımın sonunda bile bir bardak suyun içinde 205 milyon parçacık bulunmaya devam ediyor. Isıtıcı eskidikçe ve yıprandıkça plastik aktarımı yavaşlıyor ancak sıfırlanmıyor. Bu durum, mutfak eşyaları seçerken ne kadar dikkatli olmamız gerektiğini bir kez daha hatırlatıyor.

KİREÇLİ VE SERT SUYUN ŞAŞIRTICI KORUYUCU ETKİSİ

Araştırmanın en ilginç bulgularından biri de musluk suyunun kimyasal yapısıyla ilgili oldu. İçme suyunun sertlik derecesi, plastik salınımını doğrudan etkiliyor. Kireç oranı yüksek olan sert suların, cihaz içindeki sızıntıyı yavaşlattığı saptandı. Su içerisindeki kalsiyum ve magnezyum mineralleri, zamanla cihazın iç yüzeyinde doğal bir kireç tabakası oluşturuyor. Bu kalın tabaka, plastik yüzey ile kaynamış su arasında fiziksel bir bariyer görevi üstlenerek zararlı parçacıkların suya geçişini önemli ölçüde engelliyor.

UZMANLARDAN HAYAT KURTARAN KAYNAT VE DÖK UYARISI

Projenin başındaki isim olan Dr. Elvis Okoffo, tüketicileri yeni aldıkları ürünler konusunda kesin bir dille uyarıyor. Yeni alınan plastik ısıtıcıların sadece suyla durulanmasının kesinlikle yeterli olmadığını belirten Okoffo, şu hayati tavsiyelerde bulunuyor:

• Cihazı kullanmaya başlamadan önce suyu defalarca kaynatın ve dökün.
• İlk birkaç kaynatma işlemindeki suyu kesinlikle tüketmeyin.

Üretici firmalar, bu temizlik prosedürünü ürün paketlerine zorunlu bir uyarı etiketi olarak eklemelidir. Nanoplastiklerin insan hücresine nüfuz edebildiği ve organ gelişiminden bağırsak sağlığına kadar pek çok alanda risk oluşturduğu biliniyor. Bu nedenle uzmanlar, cam veya paslanmaz çelik gibi alternatif sağlıklı materyallere yönelmenin en doğru tercih olduğunu belirtiyor. Uzmanlar, "paslanmaz çelik" etiketiyle satılan ürünlerin alırken de dikkat edilmesi gerektiğini hatırlatıyor.

BAZI PASLANMAZ ÇELİK MODELLERDE AĞIR METAL SIZINTISI RİSKİ

Çelik su ısıtıcıları, dayanıklılıkları ve sağlıklı yapılarıyla tüketicilerin ilk tercihleri arasında yer alıyor. Fakat burada dikkat edilmesi gereken en kritik nokta, üretimde kullanılan çeliğin kalitesi oluyor. Düşük kaliteli metallerden üretilen ucuz cihazlar, yüksek ısıyla temas ettiğinde zamanla suya nikel ve krom gibi ağır metaller sızdırıyor. Bu ağır metallerin insan vücudunda birikmesi, uzun vadede bağışıklık sistemini zayıflatıyor ve çeşitli alerjik reaksiyonlara zemin hazırlıyor. Uzmanlar, güvenli bir kullanım için mutlaka gıda sınıfı olarak bilinen 304 veya 316 kalite paslanmaz çelikten üretilmiş cihazların tercih edilmesi gerektiğini özellikle vurguluyor.

SAĞLIKLI BİR MUTFAK İÇİN HANGİ CİHAZ TERCİH EDİLMELİ

Tüketicilerin mutfak alışverişlerinde bilinçli hareket etmesi, olası sağlık risklerini en aza indiriyor. Tamamen güvenli bir su ısıtıcısı seçerken dikkat edilmesi gereken bazı temel kriterler bulunuyor. Uzmanlar, sağlıklı bir yaşam alanı oluşturmak için alışveriş sırasında şu detaylara dikkat edilmesini öneriyor:

• Kapağının iç kısmı tamamen çelik veya cam olan, buharın teması anında plastik içermeyen modelleri satın alın.
• Su kaynama noktasındayken sentetik plastik filtrelerle temas etmeyen, çelik süzgeçli tasarımları tercih edin.
• Ürünün kutusunda ve tabanında "BPA içermez" ile "304/316 gıda sınıfı çelik" ibarelerinin bulunup bulunmadığını kontrol edin.
• Gizli rezistansa sahip modelleri seçerek doğrudan kireçlenme ve metal aşınması riskini düşürün.