Merdiven çıkarken nefes nefese kalıyorsanız dikkat! Bu hastalık kalp ve akciğeri aynı anda etkiliyor!

Pulmoner hipertansiyon erken fark edilmediğinde ciddi sağlık sorunlarına yol açabiliyor

Nefes darlığı, çabuk yorulma ve göğüs ağrısı gibi belirtilerle kendini gösterebilen pulmoner hipertansiyon, akciğer damarlarında basıncın normalden yüksek olmasıyla ortaya çıkan ciddi bir hastalık olarak biliniyor. Hastalık ilerledikçe kalbin sağ tarafı daha fazla çalışmak zorunda kalıyor ve tedavi edilmediğinde yaşam kalitesini önemli ölçüde etkileyebiliyor.

Uzmanlar, belirtilerin çoğu zaman yavaş gelişmesi nedeniyle hastalığın erken dönemde fark edilmesinin zor olabileceğini, ancak erken tanı ve uygun tedavinin hastalığın seyrini olumlu yönde etkileyebileceğini belirtiyor.

Pulmoner hipertansiyon nedir?

Pulmoner hipertansiyon, akciğerlere kan taşıyan atardamarlardaki (pulmoner arterler) kan basıncının normalin üzerine çıkması durumudur.

Yüksek basınç nedeniyle kalbin sağ karıncığı kanı akciğerlere pompalamak için daha fazla çalışır. Bu yük zamanla kalp kasını zorlayabilir ve tedavi edilmediğinde sağ kalp yetmezliği gibi ciddi komplikasyonlara yol açabilir.

Pulmoner hipertansiyon, sistemik hipertansiyondan (kol tansiyonu yüksekliği) farklı bir hastalıktır ve tanı ile tedavi süreci de farklıdır.

Pulmoner hipertansiyonun belirtileri nelerdir?

Hastalığın erken döneminde belirtiler hafif olabilir ve başka sağlık sorunlarıyla karıştırılabilir.

En sık görülen belirtiler şunlardır:

• Efor sırasında nefes darlığı,
• Çabuk yorulma,
• Halsizlik,
• Göğüs ağrısı veya göğüste sıkışma hissi,
• Baş dönmesi,
• Bayılma (özellikle fiziksel aktivite sırasında),
• Kalp çarpıntısı,
• Ayaklarda, ayak bileklerinde ve bacaklarda şişlik (ödem),
• Dudaklarda veya parmak uçlarında morarma (ileri evrelerde).

Belirtiler ilerledikçe kişi günlük aktivitelerini yapmakta zorlanabilir.

Pulmoner hipertansiyon neden olur?

Pulmoner hipertansiyon tek bir nedene bağlı gelişmeyebilir. Bazı vakalarda nedeni tam olarak belirlenemezken, bazı durumlarda başka hastalıkların sonucu olarak ortaya çıkabilir.

Başlıca nedenler arasında:

• Kalbin sol tarafını etkileyen hastalıklar,
• Kronik akciğer hastalıkları,
• Uzun süreli oksijen eksikliği,
• Akciğer damarlarında pıhtı oluşumu,
• Bağ dokusu hastalıkları,
• Doğuştan kalp hastalıkları,
• Bazı karaciğer hastalıkları,
• Nadir görülen genetik faktörler,
• Bazı ilaçlar ve toksik maddeler, yer alabiliyor.

Kimler risk altında?

Pulmoner hipertansiyon her yaşta görülebilse de bazı kişilerde risk daha yüksek olabiliyor.

Risk grubunda bulunanlar şunlardır:

• Aile öyküsü bulunan kişiler,
• Doğuştan kalp hastalığı olanlar,
• Kronik obstrüktif akciğer hastalığı (KOAH) bulunanlar,
• İnterstisyel akciğer hastalığı olanlar,
• Uyku apnesi yaşayanlar,
• Bağ dokusu hastalığı bulunanlar,
• Karaciğer sirozu olan kişiler,

Geçirilmiş akciğer embolisi öyküsü bulunanlar.

Pulmoner hipertansiyon nasıl teşhis edilir?

Pulmoner hipertansiyon tanısı, hastanın şikâyetleri ve fizik muayenenin ardından çeşitli testlerle desteklenir.

Tanıda kullanılabilecek yöntemler arasında:

• Ekokardiyografi (kalp ultrasonu),
• Elektrokardiyografi (EKG),
• Akciğer grafisi,
• Solunum fonksiyon testleri,
• Bilgisayarlı tomografi (BT),
• Kan testleri,
• Egzersiz değerlendirmeleri,
• Sağ kalp kateterizasyonu (kesin tanıda önemli yöntemlerden biri), bulunuyor.

Pulmoner hipertansiyon tedavi edilebilir mi?

Pulmoner hipertansiyonun tedavisi, hastalığın nedenine ve şiddetine göre planlanır.

Tedavide amaç:

• Akciğer damarlarındaki basıncı azaltmak,
• Belirtileri hafifletmek,
• Hastalığın ilerlemesini yavaşlatmak,
• Yaşam kalitesini artırmaktır.

Tedavi seçenekleri arasında ilaç tedavileri, oksijen desteği, altta yatan hastalığın tedavisi ve bazı hastalarda girişimsel ya da cerrahi yöntemler yer alabilir. Tedavi planı mutlaka ilgili uzman hekim tarafından belirlenmelidir.

Günlük yaşamda nelere dikkat edilmeli?

Pulmoner hipertansiyon tanısı alan kişilere şu önerilerde bulunulabilir:

• Düzenli doktor kontrollerini aksatmamak,
• Reçete edilen ilaçları düzenli kullanmak,
• Sigara ve tütün ürünlerinden uzak durmak,
• Enfeksiyonlardan korunmaya özen göstermek,
• Doktor önerisine uygun fiziksel aktivite yapmak,
• Tuz tüketimini gerektiğinde sınırlandırmak,
• Hamilelik planı olan hastaların hekimleriyle görüşmesi.

Her hastanın durumu farklı olduğundan yaşam tarzı önerileri kişiye özel olarak planlanmalıdır.

Hangi durumlarda doktora başvurulmalı?

Aşağıdaki belirtiler görüldüğünde vakit kaybetmeden sağlık kuruluşuna başvurulması önerilir:

• Nedeni açıklanamayan nefes darlığı,
• Dinlenirken bile nefes almakta zorlanma,
• Bayılma veya sık baş dönmesi,
• Göğüs ağrısı,
• Hızla artan bacak şişliği,
• Dudaklarda morarma.

Bu belirtiler farklı hastalıklardan da kaynaklanabileceği için uzman değerlendirmesi önem taşır.

Erken teşhis hastalığın yönetiminde önemli rol oynuyor

Pulmoner hipertansiyon, erken dönemde fark edilmediğinde ilerleyebilen ve kalp ile akciğer fonksiyonlarını olumsuz etkileyebilen ciddi bir hastalıktır. Özellikle uzun süren nefes darlığı, çabuk yorulma ve açıklanamayan bayılma atakları yaşayan kişilerin zaman kaybetmeden bir sağlık kuruluşuna başvurması öneriliyor.

Erken tanı, uygun tedavi ve düzenli takip sayesinde birçok hastada belirtilerin kontrol altına alınması ve yaşam kalitesinin artırılması mümkün olabiliyor.

Pulmoner hipertansiyon hakkında sık sorulan sorular

Pulmoner hipertansiyon tansiyon hastalığı mıdır?

Hayır. Pulmoner hipertansiyon, akciğer damarlarındaki basıncın yükselmesiyle oluşur ve kol tansiyonu yüksekliğinden farklı bir sağlık sorunudur.

Pulmoner hipertansiyon tamamen iyileşir mi?

Bu durum, hastalığın nedenine ve evresine bağlıdır. Bazı olgularda altta yatan nedenin tedavisiyle düzelme görülebilirken, birçok hastada uzun süreli takip ve tedavi gerekebilir.

Pulmoner hipertansiyon ölümcül müdür?

Tedavi edilmediğinde ciddi komplikasyonlara yol açabilir. Ancak erken tanı ve uygun tedavi, hastalığın seyrini olumlu yönde etkileyebilir.

Pulmoner hipertansiyon gençlerde görülür mü?

Evet. Her yaş grubunda görülebilir. Bazı kalıtsal veya doğuştan gelen hastalıklarla ilişkili olarak genç bireylerde de ortaya çıkabilir.