Soğukta neden titremeye başlarız? Asıl sebebi bakın neymiş
Üşüdüğümüzde neden titremeye başladığımız merak ediliyor. Vücudun ısı kaybına karşı devreye soktuğu doğal mekanizmanın nedeni şaşırtıyor. İşte detaylar...
Okunma Süresi: 2 dakika 28 saniye
Soğuk havaya çıktığımızda ellerin titremesi, çenenin istemsiz hareket etmesi veya bütün vücudun kısa aralıklarla kasılması sık görülür. Bu hareketler rastgele değildir. Vücut, sıcaklığını korumak için aynı anda birden fazla savunma mekanizmasını devreye sokar.
ÜŞÜYÜNCE VÜCUT NEDEN TİTRİYOR?
Dış ortam soğuduğunda vücut çevreye daha fazla ısı kaybetmeye başlar. Sıcaklık düzenleme sistemi bu değişimi algıladığında ısı kaybını azaltmak ve üretimi artırmak için çeşitli tepkileri harekete geçirir.
Titreme de bunlardan biridir. Kasların istemsiz ve hızlı şekilde kasılıp gevşemesi enerji tüketimini artırır. Enerjinin bir bölümü ısıya dönüştüğü için bu hareket vücudun ısınmasına katkı sağlar.
TİTREMEYİ BEYİN NASIL BAŞLATIYOR?
Soğukta ortaya çıkan titreme bilinçli olarak verdiğimiz bir karar değildir. Vücuttaki sıcaklık bilgileri beyne ulaşır ve sıcaklık düzenlemesinde önemli rol oynayan hipotalamus bu sinyallerin değerlendirilmesine katkıda bulunur.
Vücut sıcaklığının düşme eğilimi gösterdiği durumlarda damarların daralması, titreme ve davranışsal tepkiler gibi mekanizmalar birlikte çalışabilir. Böylece vücut, mevcut ısısını korumaya çalışır.
DİŞLERİMİZ SOĞUKTA NEDEN TAKIRDIYOR?
Dişlerin birbirine vurması da titremenin çene bölgesindeki görünümüdür. Çene çevresindeki kasların istemsiz kasılıp gevşemesi, çenenin ritmik hareket etmesine ve dişlerin temas etmesine yol açabilir.
Soğukta tüylerin diken diken olması da başka bir fizyolojik tepkidir. İnsanlarda ısı korumaya katkısı sınırlı olsa da tüylerin dikleşmesini sağlayan mekanizma vücudun soğuğa verdiği otomatik yanıtlardan biridir.
SOĞUKTA ELLER VE AYAKLAR NEDEN DAHA ÇOK ÜŞÜYOR?
Vücut soğuğa maruz kaldığında deriye yakın kan damarlarını daraltabilir. Bu tepki, cilt yüzeyinden gerçekleşen ısı kaybını azaltarak vücudun merkezindeki sıcaklığın korunmasına yardımcı olur.
Eller, ayaklar, kulaklar ve burun gibi dış çevreye yakın bölgelerde bu nedenle daha fazla soğukluk hissedilebilir. Vücudun sıcaklık düzenlemesinde hayati organların bulunduğu merkez bölgenin korunması önceliklidir.
TİTREMEK SADECE SOĞUKTAN MI OLUR?
Titreme yalnızca soğuk ortamların sonucu değildir. Ateş sırasında, yoğun stres veya korku durumlarında ve bazı sağlık koşullarında da titreme görülebilir.
Özellikle ateşte kişi, vücut sıcaklığı yükselmiş olmasına rağmen üşüyebilir. Bunun nedeni sıcaklık düzenleme sisteminin hedef sıcaklığı değiştirmesi ve mevcut sıcaklığın geçici olarak düşük algılanabilmesidir.
ÇOK SOĞUKTA TİTREMEYİ KESMEK NEDEN TEHLİKELİ OLABİLİR?
Soğukta titreme başlangıçta vücudun ısı üretmesine yardımcı olur. Ancak uzun süre ve yoğun soğuğa maruz kalındığında vücudun ısı düzenleme kapasitesi zorlanabilir.
Özellikle hipotermi ilerlediğinde titremenin azalması veya tamamen durması kişinin ısındığı anlamına gelmez. Bilinç değişikliği, belirgin sersemlik, konuşma bozukluğu veya koordinasyon kaybı varsa acil tıbbi değerlendirme gerekir.
ÜŞÜYÜNCE TİTREMEK NORMAL Mİ?
Soğuk bir ortamda kısa süreli titreme, vücudun sıcaklığını korumaya yönelik normal tepkilerinden biridir. Daha sıcak bir ortama geçildiğinde ve vücut yeniden ısındığında genellikle azalır.
Buna karşın belirgin soğuk maruziyeti olmadan ortaya çıkan, uzun süren veya sık tekrarlayan titremelerin farklı nedenleri olabilir. Ateş veya başka belirtiler eşlik ediyorsa değerlendirilmesi gerekir.
İNSANLAR ÜŞÜYÜNCE NEDEN TİTRİYOR?
Üşüdüğümüzde titrememizin temel nedeni, vücudun iç sıcaklığını korumaya çalışmasıdır. Soğuk nedeniyle ısı kaybı arttığında beyin, ısı üretimini ve korunmasını destekleyen mekanizmaları devreye sokar.
Kasların hızlı ve istemsiz biçimde çalışması da bu mekanizmalardan biridir. Kısacası soğukta ortaya çıkan titreme, kontrolümüz dışında gerçekleşen anlamsız bir hareket değil; vücudun sıcaklık dengesini koruma çabasının sonucudur.
