Akyurt homaçası nedir? Nasıl yapılır?

Sofraya geldiğinde sade görünür: ilikli kemikli et, su ve tuz. Ama Akyurt homaçası, yörenin düğün ve davetlerinde başroldedir. Ankara’nın Akyurt ilçesine özgü bu et yemeği, etin tereyağında ‘mühürlenmesi’ ve kendi suyuyla servis edilmesiyle öne çıkıyor. Coğrafi işaret tesciliyle de kayıt altında.

AKYURT HOMAÇASI NEDİR?

Akyurt homaçası, Ankara’nın Akyurt ilçesine özgü, ilikli kemikli etle yapılan geleneksel bir et yemeği. Su ve tuzun dışında genellikle sebze kullanılmıyor; bu sadelik, yemeğin kimliğini belirliyor.

Yöre mutfağında köklü bir geçmişe sahip olan homaça, özellikle düğün ve özel davet sofralarının başrolünde. Bu nedenle yöreyle güçlü bir ün bağı taşıyor.

İÇİNDE NE VAR?

Akyurt homaçasının tescilli tarifi sade malzemelere dayanıyor:

•    İlikli kemikli dana eti

•    İlikli uyluk kemiği

•    Tereyağı

•    Su

•    Tuz

•    Pul biber

SEBZE YOK

Tarifte sebze yer almıyor; tercihe ve mevsime göre baharat eklenebiliyor. Kullanılan et, yörede beslenen büyükbaş hayvanlardan geliyor.

AYIRT EDİCİ ADIM: ETİN ‘MÜHÜRLENMESİ’

Homaçanın yapımında belirleyici aşama, etin ‘mühürlenmesi’. İlikli kemikli etler, kemiğinden ayrılmadan iri parçalara bölünüyor ve tereyağında çevrilerek mühürleniyor.

Mühürlenen etler, temiz bir bez ya da kalaylı bakır bir kevgir üzerinde bekletilerek kanının süzülmesi sağlanıyor. Ardından tencereye dizilip üzerini geçecek kadar kaynar su ekleniyor ve kapağı kapalı şekilde pişiriliyor.

NASIL SERVİS EDİLİR?

Pişen homaçanın etleri kemiklerinden sıyrılıyor ve sıcak olarak, kendi suyuyla birlikte servis ediliyor.

Yörede yemeğin suyuna ekmek banılarak tüketilmesi yaygın. Bu sade ama doyurucu sunum, homaçayı davet sofralarının vazgeçilmezi yapıyor.

AYNI YEMEK, İKİ AYRI TESCİL

Homaça yalnızca Akyurt’a değil, komşu Çubuk ilçesine de mal olmuş bir lezzet. İlginç olan, aynı yemeğin iki ilçe için ayrı ayrı coğrafi işaret tescili almış olması.

Akyurt homaçası 2021’de, Çubuk homaçası ise 2022’de tescillendi. Akyurt homaçası böylece ilçenin tandır böreği ve fıtı çorbasıyla birlikte tescilli lezzetleri arasına katıldı.

AKYURT HOMAÇASI HAKKINDA SIKÇA SORULAN SORULAR

Akyurt homaçasıyla ilgili en çok merak edilen sorular ve kısa yanıtları şöyle:

HOMAÇA NEDİR?

Akyurt ve Çubuk’a özgü, ilikli kemikli etle yapılan geleneksel bir et yemeğidir.

İÇİNDE SEBZE VAR MI?

Tescilli tarifte sebze kullanılmaz; temel malzemeler et, su, tuz ve tereyağıdır.

‘MÜHÜRLEME’ NEDİR?

Etin tereyağında çevrilerek dış yüzeyinin kapatılması işlemidir.

NASIL YENİR?

Etler kemikten sıyrılıp kendi suyuyla sıcak servis edilir; suyuna ekmek banılır.

COĞRAFİ İŞARETLİ Mİ?

Evet. Akyurt homaçası 2021’de coğrafi işaret tescili aldı.