Kızılay’dan Hacettepe’ye: Semt adları nereden geliyor?
Kızılay adını nereden alır, Hacettepe neden Hacettepe? Hacettepe ile ilgili ''hacet giderilen tepe'' iddiası doğru mu? Ankara semt adlarının hikâyesi…
Her gün adını andığımız semtlerin isimleri, aslında başkentin hafızasını taşır. Kimi bir binadan, kimi bir zanaattan, kimi de yüzyıllar önceki bir tepeden gelir. İşte Ankara’nın merkez semtlerinin adlarının az bilinen hikâyeleri.
KIZILAY ADINI NEREDEN ALIYOR?
Şehrin merkezi Kızılay, adını 1929’da meydana bakan noktada inşa edilen Türk Kızılayı Genel Merkezi binasından alıyor. Bina 1970’lerin başında yıkıldı, ancak ad halkın dilinde yaşamaya devam etti.
Semtin daha eski bir adı da var: Havuzbaşı. Dönemin belediye yönetimi meydana fıskiyeli bir havuz yaptırmış, Ankaralılar bu havuzun kenarında dinlendiği için bölge uzun süre Havuzbaşı olarak anılmıştı.
HACETTEPE NEDEN HACETTEPE?
Bugün ünlü üniversiteye adını veren Hacettepe, önceleri Keltepe olarak biliniyordu. Tepe, 17. yüzyıl başlarında Hacıtepesi Mahallesi adını aldı.
Hacıtepesi adı, zamanla halk ağzında yumuşayarak Hacettepe’ye dönüştü. Yani semtin adı, yüzyıllar içinde söylene söylene bugünkü hâlini aldı.
TOPRAĞIYLA ANILAN SEMT: TOPRAKLIK
Hukuk ve Siyasal fakültelerinin arka kesimindeki Topraklık’ın hikâyesi bir halk geleneğine dayanıyor. Bölgeden çıkarılan killi toprak, eskiden mahalle mahalle dolaştırılarak bebe toprağı adıyla satılırdı.
Tahta beşiklere serilen bu toprağın bebekleri rahat ettirdiğine inanılırdı. Semte adını veren de işte bu topraktı.
DİĞER SEMTLERİN HİKÂYELERİ
Merkez semtlerin ad kökenleri çeşitlilik gösteriyor:
• Seyran Bağları: Gezinti anlamındaki seyran sözünden; bağlık tepeler manzara seyredilen bir mesire yeriydi
• Yüzüncü Yıl: 1981’de, Atatürk’ün doğumunun 100. yılında kurulduğu için bu adı aldı
• Tınaztepe: Savrulmaya hazır ekin yığını anlamındaki tınaz sözünden geliyor
• İtfaiye Meydanı: Ankara İtfaiyesi’nin burada kurulmasıyla bu adla anıldı
Semt | Adının kaynağı |
Kızılay | Kızılay Genel Merkezi binası, 1929 |
Hacettepe | Keltepe ve Hacıtepesi adlarının evrimi |
Topraklık | Bebe toprağı satışı |
Seyran Bağları | Seyran, yani gezinti |
Yüzüncü Yıl | Atatürk’ün doğumunun 100. yılı |
ÇARŞI VE HAN ADLARI
Eski şehirde adlar çoğu zaman zanaattan ve yapıdan doğdu. Çıkrıkçılar Yokuşu, sof dokuyan çıkrıkçı esnafının bu yolda toplanmasından adını aldı; bölge eskiden Uzun Çarşı olarak da bilinirdi.
Ulus’taki Suluhan ise asıl adıyla Hasan Paşa Hanı’ydı. Meyilli arazide zaman zaman su baskınına uğradığı için halk arasında Suluhan adı yaygınlaştı.
SEMT ADLARI HAKKINDA SIKÇA SORULAN SORULAR
Ankara semt adları ile ilgili en çok merak edilen sorular şöyle:
KIZILAY’IN ESKİ ADI NEYDİ?
Fıskiyeli havuzundan dolayı Havuzbaşı olarak anılırdı.
HACETTEPE’NİN İLK ADI NEYDİ?
Önceleri Keltepe olarak biliniyordu.
TOPRAKLIK ADI NEREDEN GELİR?
Bölgeden çıkarılıp satılan bebe toprağından.
YÜZÜNCÜ YIL NE ZAMAN KURULDU?
1981’de, Atatürk’ün doğumunun 100. yılında.
SULUHAN’IN ASIL ADI NE?
Hasan Paşa Hanı’dır.