Nauseda’dan Hürmüz Boğazı için mayın gücü mesajı

Litvanya Cumhurbaşkanı Gitanas Nauseda, otuz altıncı NATO Devlet ve Hükümet Başkanları Zirvesi’nin ikinci gününde Ankara’da açıklamalarda bulundu. Zirve öncesinde gazetecilerin sorularını yanıtlayan Nauseda, İran, Hürmüz Boğazı, savunma harcamaları, NATO’nun beşinci maddesi, doğu kanadı ve Rusya ile müzakere ihtimaline ilişkin değerlendirmeler yaptı.

NAUSEDA NATO ZİRVESİ ÖNCESİ ANKARA’DA KONUŞTU

NATO liderleri, otuz altıncı Devlet ve Hükümet Başkanları Zirvesi’nin ikinci gününde Ankara’da bir araya geldi. Zirvede savunma harcamaları, İran’daki savaş, Avrupa’nın güvenliği, ittifakın geleceği ve bölgesel krizler ele alındı.

Litvanya Cumhurbaşkanı Gitanas Nauseda, toplantılar öncesinde basın mensuplarına yaptığı açıklamada İran’daki gelişmelerin ve nükleer silahlanma riskinin uluslararası güvenlik açısından çözülmesi gereken başlıklar arasında yer aldığını söyledi.

Nauseda, ülkesinin bu süreçte Amerika Birleşik Devletleri ile dayanışma içinde olduğunu belirtti. Litvanya Cumhurbaşkanı, Hürmüz Boğazı’nda serbest geçişin güvence altına alınmasının yalnızca bölgesel değil, müttefik ülkelerin tamamını ilgilendiren bir güvenlik meselesi olduğunu ifade etti.

HÜRMÜZ BOĞAZI İÇİN GÖREV GÜCÜ HAZIRLIĞI

Gitanas Nauseda, Hürmüz Boğazı’nda serbest geçişin sağlanması amacıyla ihtiyaç doğması halinde Litvanya’nın mayın temizleme görev gücünü göndermeye hazır olduğunu açıkladı. Nauseda, bu kararın müttefik dayanışmasının bir parçası olduğunu belirtti.

Litvanya Cumhurbaşkanı, “Hürmüz Boğazı’nda serbest geçişin güvence altına alınması amacıyla ihtiyaç duyulması halinde mayın temizleme görev gücümüzü göndermeye hazır olduğumuza karar verdik” dedi.

Nauseda, yaşananların yalnızca ABD’yi ilgilendiren bir kriz olarak görülemeyeceğini belirterek “Bu bizim de çatışmamız, bizim de savaşımız” ifadesini kullandı. Litvanya Cumhurbaşkanı, ABD’nin dayanışmasını bekleyen ülkelerin aynı şekilde birlik içinde kalması gerektiğini söyledi.

SAVUNMA HARCAMALARINDA YÜZDE BEŞ HEDEFİ

Nauseda, NATO içinde savunma harcamalarının artırılmasına yönelik hedeflere de değindi. Bazı büyük ülkeler için gayrisafi yurt içi hasılanın yüzde beşinin savunmaya ayrılmasının kolay olmadığını bildiğini söyleyen Nauseda, buna karşın hedefe duyulan güvenin korunması gerektiğini belirtti.

Litvanya Cumhurbaşkanı, bazı ülkelerin bu seviyeye ancak iki bin otuz beş yılında ulaşabileceğini hatırlattı. Nauseda, buna rağmen savunma finansmanında daha fazla çaba gösterilmesi gerektiğini dile getirdi.

Ülkesinin farklı kamu ihtiyaçları bulunduğunu kaydeden Nauseda, mevcut jeopolitik tablo nedeniyle kamu maliyesinin savunma harcamaları için kullanılmasına hazır olduklarını söyledi. Litvanya Cumhurbaşkanı, güvenlik ortamının bu tercihi zorunlu kıldığını ifade etti.

BEŞİNCİ MADDE VE CAYDIRICILIK VURGUSU

Gitanas Nauseda’ya, Rusya’nın NATO’nun beşinci maddesini test etme riski olup olmadığı da soruldu. Nauseda, bu riskin ittifakın ortak savunma ilkesinin ne kadar sarsılmaz gösterildiğiyle doğrudan bağlantılı olduğunu söyledi.

Litvanya Cumhurbaşkanı, beşinci maddenin geçerliliği konusunda hiçbir şüphe bırakılmaması halinde Rusya’nın bunu test etmeyeceğini belirtti. Ancak bunun yalnızca sözle sağlanamayacağını vurgulayan Nauseda, daha fazla savunma harcaması yapılması, hava savunmasının güçlendirilmesi ve caydırıcılık hattının inşa edilmesi gerektiğini söyledi.

Nauseda, “Daha fazla harcama yapmalı, hava savunmamızı güçlendirmeli ve caydırıcılık duvarını inşa etmeliyiz” ifadelerini kullandı.

DOĞU KANADI İÇİN MALİ YÜK UYARISI

Litvanya Cumhurbaşkanı, doğu kanadındaki ülkelerin NATO ve Avrupa Birliği güvenliği açısından özel bir konumda bulunduğunu belirtti. Bu ülkelerin Avrupa Birliği’nin dış sınırlarını koruduğunu hatırlatan Nauseda, zaman zaman orantısız mali yük üstlendiklerini söyledi.

Nauseda, bu başlığın yalnızca NATO içinde değil, Avrupa Birliği’nin bir sonraki çok yıllı mali çerçevesine ilişkin görüşmelerde de ele alınması gerektiğini ifade etti. Litvanya Cumhurbaşkanı, dış sınırları koruyan ülkelerin mali kapasitesinin dikkate alınması gerektiğini vurguladı.

Litvanya’nın Avrupa Birliği’nin en gelişmiş ülkeleri arasında yer almadığını belirten Nauseda, ülkesinin hâlâ AB ortalamasına yaklaşma sürecinde olduğunu söyledi. Bu nedenle dış sınırların korunması için büyük mali yük üstlenmenin kolay olmadığını dile getirdi.

RUSYA İLE MÜZAKERE İÇİN DOĞRU ZAMAN DEĞİL

Nauseda’ya, Avrupalı müttefiklerin Rusya ile müzakerelere başlanmasını ya da bu amaçla temsilci gönderilmesini değerlendirip değerlendirmediği de soruldu. Litvanya Cumhurbaşkanı, mevcut şartlarda Rusya ile masaya oturmak için uygun bir dönemde olunmadığını söyledi.

Nauseda, “Rusya ile müzakerelere başlamak için doğru zamanda olduğumuzu düşünmüyorum” dedi.

Rusya’nın mevcut tutumuyla müzakere sürecine hazır olmadığını gösterdiğini savunan Nauseda, Moskova yönetiminin savaşı sürdürme iradesi taşıdığını belirtti. Litvanya Cumhurbaşkanı, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin’in gerçekliğe ilişkin algısının çarpıtılmış olabileceğini ifade ederek, Putin’in bu yıl Donbas’ın tamamını işgal edebileceğini düşündüğünü söyledi.

Nauseda, taraflardan birinin müzakereye hazır olmadığı koşullarda masaya oturmanın mümkün görünmediğini belirtti. Konunun gündeme gelmesi halinde de Litvanya’nın tutumunun net olduğunu ve bugünün müzakere için doğru zaman olmadığını kaydetti.