12 Eylül’ün acı izleri Ulucanlar’da yeniden anıldı

Ankara’da 12 Eylül 1980 askeri darbesinin 46’ncı yıl dönümünde Ulucanlar Cezaevi’nde anma programı düzenlendi. Darbe döneminde yargılanan Hakverdi Satılmış ile ülkücü sanıkların avukatlığını yapan Şevket Can Özbay, cezaevi koşullarını, yargılama süreçlerini ve yaşanan hak ihlallerini anlattı.

12 EYLÜL’ÜN İZLERİ ULUCANLAR CEZAEVİ’NDE ANLATILDI

12 Eylül 1980 askeri darbesinin yıl dönümünde Ankara’daki Ulucanlar Cezaevi, darbe döneminde yaşananların hatırlatıldığı bir programa ev sahipliği yaptı.

Etkinlikte, darbe sonrasında cezaevlerinde kalan isimler ve dönemin davalarında görev alan hukukçular konuştu. Katılımcılar, 12 Eylül döneminin yalnızca siyasi hayatı değil, bireylerin yaşamlarını da derinden etkilediğini ifade etti.

DARBE SONRASI GÖZALTILAR VE YARGILAMALAR GÜNDEME GELDİ

12 Eylül darbesinin ardından Türkiye genelinde çok sayıda kişi gözaltına alındı ve binlerce kişi askeri mahkemelerde yargılandı.

Dönemin mağdurları, cezaevlerinde kötü muamele, ağır yaşam şartları, hücre uygulamaları, yetersiz beslenme ve hijyen sorunları yaşandığını anlattı. Ulucanlar’daki programda, darbe döneminde yaşanan bu uygulamaların aradan geçen yıllara rağmen unutulmadığı vurgulandı.

HAKVERDİ SATILMIŞ CEZAEVİ SÜRECİNİ AKTARDI

Darbe döneminde yargılanan Hakverdi Satılmış, 1978 yılında henüz 15 yaşındayken cezaevine girdiğini söyledi.

Satılmış, gözaltı sürecinde işkence gördüğünü, bir süre Ulucanlar Cezaevi’nde kaldığını ve 12 Eylül 1980 darbesinin ardından “MHP ve Ülkücü Kuruluşlar Davası” kapsamında 220 kişiyle birlikte idam talebiyle yargılandığını belirtti. Satılmış, daha sonra çıkarılan af kapsamında serbest kaldığını anlattı.

MAMAK CEZAEVİ’NDEKİ KOŞULLARI ANLATTI

Hakverdi Satılmış, darbe sonrasında Mamak Cezaevi’nde de tutulduğunu ifade etti.

Satılmış, burada mahkumların ağır baskı, kötü muamele ve işkence iddialarıyla karşı karşıya kaldığını söyledi. Cezaevlerinde özellikle hücre uygulamalarının, sağlık ve hijyen sorunlarının, yetersiz beslenmenin ve insan onurunu zedeleyen koşulların hafızasında derin iz bıraktığını dile getirdi.

“ZULMÜ UNUTTURMAMAK İÇİN BURADAYIZ”

Satılmış, Ulucanlar’daki programda yaptığı konuşmada 12 Eylül’ün Türk siyasi tarihinde kara bir dönem olarak hatırlanması gerektiğini söyledi.

O dönemde ülkücü gençlerin ağır haksızlıklara uğradığını savunan Satılmış, “Yaşadığımız sürece Mamak ve benzer cezaevlerinde yapılan işkence ve zulmü kınayacak, Türk milletine hatırlatacak, unutturmayacağız” ifadelerini kullandı. Satılmış, darbe dönemindeki mağduriyetlerin gelecek kuşaklara aktarılması gerektiğini belirtti.

12 EYLÜL DÖNEMİNE İLİŞKİN RAKAMLARI PAYLAŞTI

Hakverdi Satılmış, konuşmasında 12 Eylül sonrasında yaşanan yargılama ve cezaevi süreçlerine ilişkin bazı rakamlar da paylaştı.

Satılmış, yurt genelinde 650 bin gözaltı, 210 bin açılan dava, 230 bin yargılama, 7 bin idam talebi, 517 idam cezası ve 49 idam yaşandığını söyledi. Ayrıca 300 kuşkulu ölüm ve işkencede hayatını kaybeden 171 kişi iddiasını hatırlatarak, bu dönemin toplumsal hafızada canlı tutulması gerektiğini ifade etti.

ŞEVKET CAN ÖZBAY DÖNEMİN DAVALARINI DEĞERLENDİRDİ

Darbe sonrasında yargılanan çok sayıda ülkücü sanığın avukatlığını üstlenen Şevket Can Özbay da programda konuştu.

Özbay, 12 Eylül sonrasında cezaevlerinde tutulan kişilerin ağır baskı ve kötü muamele iddialarıyla karşı karşıya kaldığını söyledi. Dönemin yargılama süreçlerinin hukuki açıdan ciddi tartışmalar barındırdığını belirten Özbay, askeri darbenin demokratik düzen üzerinde derin tahribat oluşturduğunu dile getirdi.

“ÜLKÜCÜLERİN AYNI KEFEYE KONULMASI BÜYÜK YANLIŞTI”

Şevket Can Özbay, konuşmasında 12 Eylül döneminde ülkücülerin yargılanma biçimine yönelik eleştirilerde bulundu.

Özbay, “Cumhuriyet tarihinin en büyük yanlışlarından biri de 12 Eylül ihtilalinde devleti için mücadele eden ülkücülerin, yıkıcı ve bölücü yapılarla bir tutulmasıydı” dedi. O dönemde ülkücülerin ağır cezalarla karşı karşıya kaldığını savunan Özbay, yaşananların Türkiye’nin hukuk ve demokrasi tarihi açısından sorgulanması gerektiğini belirtti.

“HERKESİN KORKTUĞU DÖNEMDE YAZILAR YAZDIM”

Özbay, 12 Eylül sonrasında dönemin uygulamalarına karşı yazılar kaleme aldığını söyledi.

Herkesin çekindiği bir dönemde Kenan Evren ve arkadaşlarına yönelik eleştiriler yaptığını belirten Özbay, ülkücülere yapılan muamelenin yanlış olduğunu savundu. Özbay, 12 Eylül’ün yalnızca siyasi aktörleri değil, toplumsal yapıyı da etkileyen ağır sonuçlar doğurduğunu kaydetti.

“ÜLKÜCÜLER MÜCADELEDEN VAZGEÇMEDİ”

Hakverdi Satılmış, konuşmasının devamında ülkücülerin darbe dönemindeki baskılara rağmen mücadeleden vazgeçmediğini söyledi.

Satılmış, 12 Eylül sürecinde çifte standart uygulandığını ve ülkücülerin ağır işkencelere maruz kaldığını öne sürdü. Aradan 46 yıl geçmesine rağmen yaşananları unutmadıklarını ifade eden Satılmış, darbe dönemindeki uygulamaları gerçekleştirenlere haklarını helal etmediklerini dile getirdi.

ULUCANLAR CEZAEVİ DARBE HAFIZASININ MEKANLARINDAN BİRİ OLDU

Ankara’daki Ulucanlar Cezaevi, Türkiye’nin yakın siyasi tarihinde birçok ismin tutulduğu ve idamların gerçekleştiği yerlerden biri olarak biliniyor.

Bugün müze olarak kullanılan Ulucanlar, siyasi tarih, insan hakları ve darbe dönemleriyle ilgili hafızanın canlı tutulduğu mekanlar arasında yer alıyor. 12 Eylül’ün yıl dönümünde yapılan programda da cezaevi hatıraları üzerinden darbenin bireyler üzerindeki etkileri anlatıldı.

12 EYLÜL DARBESİ TÜRKİYE DEMOKRASİSİNDE DERİN YARA AÇTI

12 Eylül 1980 askeri darbesi, Türkiye’de seçilmiş siyasi düzenin kesintiye uğradığı en kritik dönemlerden biri oldu.

Darbe sonrası siyasi partiler kapatıldı, sendikal faaliyetler durduruldu, çok sayıda kişi gözaltına alındı ve askeri mahkemelerde yargılandı. Bu süreçte yaşanan hak ihlalleri, idam kararları, işkence iddiaları ve cezaevi koşulları, Türkiye’nin demokrasi tarihinde ağır bir kırılma olarak kayıtlara geçti.

ANKARA’DA ANMA PROGRAMLARI DEMOKRASİ VURGUSUYLA YAPILDI

12 Eylül’ün yıl dönümünde Ankara’da yapılan anma ve değerlendirme programlarında demokrasi, hukuk devleti ve insan hakları vurgusu öne çıktı.

Ulucanlar’daki etkinlikte konuşan isimler, darbe dönemlerinin unutulmaması gerektiğini belirterek milli iradenin, hukukun ve insan onurunun korunmasının önemine dikkat çekti. Program, darbe mağdurlarının tanıklıkları ve döneme ilişkin değerlendirmelerle tamamlandı.