Kanama, yanık, kırık… İlk yardımda bu hatalara dikkat!
Kanayan yarayı sürekli açmak, kırığı düzeltmeye çalışmak veya yanığa buz sürmek sanıldığı gibi faydalı olmayabilir. İşte kaçınılması gereken hatalar...
Okunma Süresi: 1 dakika 11 saniye
Kesik, düşme, çarpma ve yanık gibi kazalarda ilk tepki çoğu zaman hızlıca müdahale etmek oluyor. Ancak iyi niyetle yapılan bazı uygulamalar kanamayı artırabilir, dokulara zarar verebilir veya mevcut yaralanmayı ağırlaştırabilir.
İLK YARDIMDA EN SIK YAPILAN HATALAR HANGİLERİ?
İlk yardımın amacı yaralanmayı tamamen tedavi etmek değil, kişinin yaşamını korumak ve sağlık ekipleri gelene kadar durumun kötüleşmesini önlemektir. Önce olay yeri güvenliği sağlanmalı, bilinç ve solunum değerlendirilmelidir.
Kanayan yarayı sık sık açıp kontrol etmek, saplanmış cismi çekmek, kırığı zorla düzeltmek ve bilinci kapalı kişiye yiyecek-içecek vermek kaçınılması gereken uygulamalardır. Ciddi durumlarda 112 aranmalıdır.
| Hata | Doğru yaklaşım |
|---|---|
| Kanayan yarayı sürekli açmak | Temiz malzemeyle doğrudan ve sürekli basınç uygulamak |
| Saplanan cismi çıkarmak | Cismi yerinde bırakıp tıbbi yardım istemek |
| Kırığı düzeltmek | Bölgeyi mümkün olduğunca hareketsiz tutmak |
| Yanığa buz sürmek | Serin akan suyla yaklaşık 20 dakika soğutmak |
| Yanık kabarcıklarını patlatmak | Kabarcıkları korumak ve gerektiğinde sağlık desteği almak |
Yanıklarda doğrudan buz veya çok soğuk uygulama önerilmiyor; termal yanığın serin akan su altında yaklaşık 20 dakika soğutulması tavsiye ediliyor. Diş macunu, tereyağı ve benzeri maddeler de yanığa uygulanmamalı.
HANGİ DURUMLARDA EVDE MÜDAHALE YETERLİ DEĞİL?
Ciddi kanama, bilinç kaybı, nefes almada güçlük, ciddi kafa-boyun travması, saplanmış cisim, belirgin kırık şüphesi veya ağır yanıklarda yalnızca evde ilk yardım uygulamak yeterli olmayabilir.
Özellikle trafik kazası ya da yüksekten düşme gibi travmalarda kişiyi gereksiz yere hareket ettirmekten kaçınılmalı. Derin ve kirli yaralarda, hayvan ısırıklarında veya durmayan kanamalarda da tıbbi değerlendirme geciktirilmemeli.
