Ziya Gökalp vefatının 102. yıl dönümünde anılıyor

Türk düşünce ve siyaset tarihinin en önemli figürlerinden, sosyolog ve yazar Ziya Gökalp, vefatının 102. yıl dönümünde anılıyor. Milli kimliğin oluşumuna ve Türkçenin sadeleşmesine öncülük eden Gökalp, hayatı boyunca kültür, eğitim ve toplum konularına odaklandı.

Ziya Gökalp Kimdir?

Asıl adı Mehmet Ziya olan Gökalp, 23 Mart 1876'da Diyarbakır'da dünyaya geldi. Eğitim hayatına memleketinde başlayan, amcası Hacı Hüseyin Hasib Efendi'den Şark ilimleri ve felsefe dersleri alan Gökalp, genç yaşlardan itibaren siyasetle ilgilendi. İttihat ve Terakki Cemiyeti bünyesinde yürüttüğü faaliyetler ve yazıları nedeniyle çeşitli dönemlerde tutuklanan ve sürgün hayatı yaşayan Gökalp, 1919'da Malta'ya gönderildi.

Ziya Gökalp'in hayatı "Göğe Yazılmış Bir Alp" ile Ankara'da sahnede

Sürgün döneminin ardından yurda dönerek akademik ve edebi çalışmalarını sürdüren Gökalp, 1923'te Diyarbakır milletvekili seçildi.

Yeni Lisan Hareketi ve Milli Edebiyat Anlayışı

İkinci Meşrutiyet'in ardından Selanik'te çıkarılan Genç Kalemler dergisinde kaleme aldığı yazılarla Ömer Seyfettin ve Ali Canip Yöntem'in öncülük ettiği "Yeni Lisan" hareketine destek veren Gökalp, Türkçenin sadeleşmesi ve milli edebiyat anlayışının yerleşmesinde kilit rol oynadı.

Çalışmalarında dil, kültür, eğitim, ahlak ve toplum konularını derinlemesine inceleyen Gökalp; "Türkleşmek,İslamlaşmak, Muasırlaşmak", "Türkçülüğün Esasları", "Türk Töresi", "Altın Işık" ve ilk şiir kitabı "Kızıl Elma" başta olmak üzere pek çok eseri Türk edebiyat ve düşünce hayatına kazandırdı. Düşünce dünyasında kültür ve medeniyet ayrımına büyük önem veren Gökalp, milli kültürün korunarak Batı medeniyetinin imkânlarından faydalanılması gerektiği görüşünü savundu.

Bakan Ersoy Ankara'da Ziya Gökalp Sergisi ve Paneli'ne katıldı

Hayatının son döneminde yaşadığı sağlık sorunları nedeniyle İstanbul'daki Fransız Hastanesine yatırılan Ziya Gökalp, 25 Ekim 1924'te hayatını kaybetti. Gökalp, Sultan Mahmud Türbesi haziresine defnedildi.

"Göğe Yazılmış Bir Alp" Balkanlar'da Sahnelendi

Doğumunun 150. yılı dolayısıyla 2026'nın "Ziya Gökalp Anma Yılı" ilan edilmesi kapsamında, düşünürün hayatını ve fikirlerini konu alan "Göğe Yazılmış Bir Alp" adlı tiyatro oyunu Balkanlar'da sahnelendi. Devlet Tiyatroları, TÜRKSOY ve Yunus Emre Enstitüsü işbirliğiyle gerçekleştirilen turne kapsamında eser; Kuzey Makedonya ve Kosova'da sanatseverlerle buluştu.