Bhutan Nerede, Nasıl Bir Ülke?
Himalayaların gizemli doruklarında yer alan Bhutan, mutluluğu ekonomik büyümenin önüne koyan nadir ülkelerden biri. Peki Bhutan’ı diğer ülkelerden farklı kılan ne? Büyüleyici doğası, Budist felsefesiyle harmanlanmış yaşam tarzı ve çevreye duyarlı politikalarıyla Bhutan, modern dünyada huzurun ve sadeliğin sembolü haline gelmiş bir krallık. İşte Bhutan hakkında merak edilen tüm detaylar...
Bhutan, Güney Asya’da, Himalaya Dağları’nın doğusunda yer alan küçük bir krallıktır.
Kuzeyinde Çin, güneyinde Hindistan bulunur.
Başkenti Thimphu’dur. Yüzölçümü yaklaşık 38.400 kilometrekaredir ve nüfusu 800 bin civarındadır.
Resmî dili Dzongkha, yönetim biçimi ise anayasal monarşidir.
Para birimi Ngultrum (BTN)’dur.
Bhutan, “Brüt Ulusal Mutluluk” kavramını geliştiren dünyadaki tek ülkedir.
Ekonomisi tarım, ormancılık, hidroelektrik ve turizme dayanır. Ülke karbon negatif yapısıyla çevre koruma konusunda dünyaya örnektir. Budist inançlar, günlük yaşamın merkezindedir.
Bhutan’ın Kökeni
Bhutan’ın kökeni, Tibet Budizminin 8. yüzyılda Himalayalara ulaşmasıyla şekillenmiştir. Ülke, tarih boyunca dış etkilerden büyük ölçüde korunmuş ve özgün kimliğini korumuştur. Bhutan adı, Sanskritçe “Bhotanta” kelimesinden türemiştir ve “Tibet’in sonu” anlamına gelir.
Halk, yüzyıllardır doğayla uyum içinde yaşamayı bir öğreti olarak benimsemiştir. Kökeninde Budizm’in “denge ve huzur” anlayışı yatar.
Bhutan’ın Tarihçesi
Bhutan’ın tarihi 8. yüzyılda Budist aziz Padmasambhava’nın bölgeye gelmesiyle başlar. 17. yüzyılda Shabdrung Ngawang Namgyal ülkeyi birleştirmiş ve merkezi bir yönetim oluşturmuştur.
1907 yılında Wangchuck Hanedanı’nın iktidara gelmesiyle krallık dönemi başlamıştır. 2008 yılında ise Bhutan, anayasal monarşi sistemine geçmiştir.
Ülke, bağımsızlığını hiçbir zaman kaybetmemiş nadir Asya ülkelerindendir. Tarihi boyunca dış dünyaya karşı kontrollü bir açıklık politikası benimsemiştir.
Bhutan’ın Coğrafyası
Bhutan, Himalayaların doğusunda yer alır ve dağlık bir yapıya sahiptir. Ülkenin kuzeyi yüksek dağlarla, güneyi tropikal ormanlarla kaplıdır.
En yüksek noktası Gangkhar Puensum (7.570 m) olup, tırmanışı yasak olan dünyadaki en yüksek dağlardan biridir. Bhutan’ın doğal güzellikleri arasında ormanlar, nehirler ve vadiler bulunur. Yüzölçümünün %70’i ormanlarla kaplıdır. Bu nedenle Bhutan, dünyanın karbon negatif ülkesi olma unvanını taşır.
Bhutan’ın Siyasi Yapısı
Bhutan, anayasal monarşi ile yönetilen bir krallıktır. Devletin başında Kral Jigme Khesar Namgyel Wangchuck bulunur.
2008 yılında kabul edilen anayasa ile demokratik seçimler yapılmaya başlanmıştır. Parlamento iki kanattan oluşur: Ulusal Meclis ve Ulusal Konsey. Budist değerler, siyasete de yön verir; kararlar genellikle toplumsal huzuru ve sürdürülebilirliği gözetir.
Bhutan’ın Ekonomisi
Bhutan ekonomisi, doğaya zarar vermeden büyümeyi hedefleyen bir anlayışa sahiptir. Tarım, ormancılık, el sanatları ve turizm ekonominin temelini oluşturur.
Hidroelektrik enerjisi, ülkenin başlıca ihracat kalemidir. Bhutan, “yüksek değer, düşük etki” anlayışıyla turizmi sınırlandırır; ülkeye girmek için belirli bir günlük ücret ödenir. Bu politika hem çevreyi hem kültürel dokuyu korur. Para birimi Ngultrum (BTN)’dur ve Hindistan Rupisi ile sabitlenmiştir.
Bhutan’ın Demografisi
Bhutan’ın nüfusu yaklaşık 800 bindir. Halkın büyük çoğunluğu Bhutia ve Nepali kökenlidir. Nüfusun %75’i kırsal alanlarda yaşar. Okuryazarlık oranı artmakta, eğitim sistemi modernleşmektedir. Ortalama yaşam süresi 71 yıldır. Nüfus gençtir ve sağlık hizmetleri ücretsizdir. Şehirleşme oranı düşük olsa da Thimphu, modern ve geleneksel mimarinin birleştiği bir başkenttir.
Bhutan’ın Kültürü
Bhutan kültürü, Budist inançlarla derin şekilde iç içedir. Geleneksel mimaride ahşap işlemeler, tapınaklar ve dzong adı verilen kaleler öne çıkar.
Ulusal giyim olarak erkekler “gho”, kadınlar “kira” giyer. Halk müziği, halk dansları ve festivaller günlük yaşamın ayrılmaz parçasıdır.
Paro Tsechu Festivali, rengarenk maskeli danslarıyla dünyanın dört bir yanından ziyaretçi çeker. Bhutan mutfağında acı biber vazgeçilmezdir; “Ema Datshi” ulusal yemektir.
Bhutan’ın Para Birimi
Bhutan’ın resmi para birimi Ngultrum (BTN)’dur. Hindistan Rupisi (INR) ile eşdeğerdir ve serbestçe kullanılabilir. Ekonomik işlemler, maaşlar ve devlet ödemeleri BTN üzerinden yapılır.
Ülke, finansal istikrarı koruma konusunda dikkatli bir politika izler. Para birimi, Bhutan’ın bağımsız kimliğini ve ekonomik dengesini simgeler.