Ankara'da engelli yaşlı ücretsiz ulaşım kartı başvuru sorunları neler?

Ankara’da toplu taşımayı ücretsiz veya indirimli kullanma hakkı olan engelli ve yaşlı vatandaşlar, kart başvurusu ile yenileme süreçlerinde ciddi bürokrasiyle karşılaşıyor. Ankara Büyükşehir Belediyesi ve EGO üzerinden yürütülen işlemler, engelli raporu temini, yaş doğrulaması, fotoğraf yükleme, kart basımı ve validatörlerde tanımlama adımlarında tıkanıyor. Özellikle yeni rapor sistemi, randevu bulma sıkıntısı ve teknik arızalar, en çok hareket kabiliyeti kısıtlı olan engelli ve yaşlıları zorluyor.

ANKARA’DA İLK BAŞVURU AŞAMASI BELGE VE RANDEVUDA TAKILIYOR

Ankara’da ücretsiz veya indirimli kart almak isteyen engelli ve 65 yaş üstü vatandaşların ilk durağı, EGO’nun kart başvuru merkezleri ve belediyenin dijital sistemleri oluyor. Ancak başvuru öncesi istenen belgeler, özellikle engelli vatandaşlar için en büyük engeli oluşturuyor.

Engelli raporu, kimlik fotokopisi, biyometrik fotoğraf gibi evraklar hazır değilse, vatandaş önce hastane ve fotoğrafçı trafiğine giriyor. Özellikle tek başına hareket edemeyen engelliler ve ileri yaşlılar için bu süreç, fiziksel olarak yorucu ve maliyetli hale geliyor. Randevu sistemiyle çalışan bazı noktalar ise dolu olduğu için, günler sonrasına sıra veriliyor.

ENGELLİ SAĞLIK RAPORU HASTANE RANDEVULARINDA TIKANIYOR

Ücretsiz ulaşım kartında en kritik belge olan “engelli sağlık kurulu raporu”, Ankara’daki devlet ve eğitim araştırma hastanelerinden alınıyor. Ancak yoğunluk nedeniyle randevu bulma zorluğu, baştan süreci yavaşlatıyor. Bazı hastanelerde kurul günleri sınırlı olduğu için, rapor için haftalarca bekleme yaşanabiliyor.

Raporda oran, süre ve “toplu taşımada refakatçi” gibi ifadelerin net yazılmaması da sorun çıkarıyor. EGO veya kart merkezleri, eksik veya hatalı raporları kabul etmeyince, vatandaş tekrar hastaneye dönmek zorunda kalıyor. Bu durum, özellikle tekerlekli sandalye kullanan veya ağır kronik hastalığı olan bireyler için çileye dönüşüyor.

E-DEVLET VE ONLINE BAŞVURULAR DİJİTAL UYUM SORUNUNDA KALABİLİYOR

Ankara’da kart işlemlerinin bir kısmı e-Devlet ve online başvuru ekranları üzerinden yapılabiliyor. Ancak yaşlı ve dijital okuryazarlığı düşük vatandaşlar için bu aşama da ayrı bir “gizli engel” haline geliyor. Form doldurma, fotoğraf yükleme, belge ekleme gibi adımlarda sık hata yapılıyor.

Çoğu kişi, çocuklarının veya yakınlarının yardımına ihtiyaç duyuyor. Yanlış veya eksik doldurulan başvurular sistemde “beklemede” kalıyor, vatandaş ise neden sonuç alamadığını anlamıyor. Bu da “başvurdum ama dönüş yok” şikâyetlerini artırıyor.

KART BASIM VE DAĞITIM SÜRECİ YOĞUNLUKTA UZUYOR

Başvurusu onaylanan Ankara’daki engelli ve yaşlı vatandaşlar için sıradaki aşama kartın basımı ve teslimi. Yoğun başvuru dönemlerinde basım merkezlerinin kapasitesi yetmeyince, kartlar günler hatta bazı dönemlerde haftalar sonra hazır hale geliyor.

Kartın hazır olduğunu öğrenmek için merkezi aramak veya bizzat gidip sormak zorunda kalan vatandaşlar, “Kargoya verildi, sistemde görünecek, tekrar gelin” cevaplarıyla karşılaşabiliyor. Özellikle şehir dışından Ankara’ya taşınan emekliler için adres ve teslim uyumsuzluğu ekstra sorun yaratıyor.

AKTİVASYON VE CİHAZ TANIMLAMASI OTOBÜSTE ORTAYA ÇIKIYOR

Kartını alan engelli ve yaşlılar, ilk kullanımda da sorun yaşayabiliyor. Ankara’da EGO otobüsü, metro veya Ankaray turnikesine kartını okutan bazı vatandaşlar, “geçersiz kart” uyarısıyla karşılaştığını anlatıyor. Bunun sebebi, kartın sistemde tam aktif edilmemesi veya validatörlere henüz tanımlanmaması olabiliyor.

Vatandaş, şoför veya görevliden “sisteme yeni düşmüş, biraz bekleyin” cevabını alırken, o anki yolculuğunu ya ücretli yapmak ya da binemeden geri dönmek zorunda kalabiliyor. Bu da hem maddi kayıp hem de “hakkım var ama kullanamıyorum” duygusunu güçlendiriyor.

KART YENİLEME VE VİZE İŞLEMLERİ HER YIL AYRI KRİZ YARATIYOR

Belirli süreli engelli raporu olanlar ve belirli dönemde vize yenilemesi gereken kart sahipleri için süreç bitmiyor, adeta yeniden başlıyor. Ankara’da kart süresi dolan vatandaşlar, rapor yenileme ve kart vizesi için tekrar aynı bürokratik maratona giriyor.

Özellikle rapor süresi kısa tutulan engelliler, “Her seferinde sanki engelimiz değişmiş gibi yeniden kurul peşinde koşuyoruz” diyerek tepki gösteriyor. Kart vizesi yaptırmayı unutan veya geciktirenler, bir anda kartlarının geçersiz olduğunu toplu taşımada fark ediyor.

BELEDİYE MERKEZLERİNDE FİZİKSEL ERİŞİM SIKINTISI YAŞANIYOR

Ankara’da kart başvuru ve danışma noktalarının bir kısmı merkezi bölgelerde bulunsa da, her engelli ve yaşlı için ulaşımı kolay değil. Merkeze gitmek için birden fazla araç değiştirmek, merdiven inip çıkmak veya kalabalıkta sıra beklemek zorunda kalınıyor.

Bazı vatandaşlar, “Ücretsiz ulaşım kartı almak için önce yüksek ulaşım ve zaman maliyetine katlanıyoruz” diyerek durumu özetliyor. 

Fiziksel erişimi kısıtlı noktalar ve uzun kuyruklar, özellikle tek başına yaşayan yaşlılar için başvuru sürecini caydırıcı hale getiriyor.

BİLGİ EKSİKLİĞİ VE KARMAŞIK MEVZUAT VATANDAŞI ZORDA BIRAKIYOR

Hangi oranda engelliye hangi hak tanınıyor, refakatçi kartı nasıl çıkarılıyor, 65 yaş üstü için ek evrak gerekiyor mu sorularına net ve tek elden cevap bulmak Ankara’da her zaman kolay olmuyor. Farklı birimlerden alınan çelişkili bilgiler, vatandaşın kafasını karıştırıyor.

Bazı engelli ve yaşlılar, haklarından habersiz olduğu için yıllarca tam ücret ödeyerek yolculuk yaptığını anlatıyor. Sivil toplum temsilcileri, belediye ve EGO’nun bilgilendirme kampanyalarını artırmasını, başvuru rehberlerinin sade ve anlaşılır hale getirilmesini istiyor.

UZMANLAR HAREKET KABİLİYETİ KISITLI GRUPLAR İÇİN “YERİNDE HİZMET” ÇAĞRISI YAPIYOR

Engelli hakları savunucuları ve yaşlılık alanında çalışan uzmanlar, Ankara’da kart süreçlerinin özellikle en kırılgan gruplar için “engelsiz” hale getirilmesi gerektiğini vurguluyor. Evde başvuru alma, mobil ekip, randevusuz öncelikli hizmet gibi modeller öneriliyor.

“Toplu taşımayı ücretsiz yapmak yetmez, bu hakka erişimi de kolaylaştırmak gerekir” diyen uzmanlar, Ankara’da yürüyen dijital dönüşümün engelli ve yaşlılar için mutlaka yüz yüze destekle tamamlanması gerektiğinin altını çiziyor.