Ankara’da kuryeler apartmana girmek zorunda mı, kapıda teslim yeterli mi?

Ankara’da yoğunlaşan online alışveriş ve paket servis trafiği, kuryelerin apartmanlara girişinden asansör kullanımına kadar pek çok tartışmayı beraberinde getiriyor. Uygulamalar, Kat Mülkiyeti Kanunu, apartman yönetim planı, site iç yönetmelikleri ve genel iş sağlığı/güvenliği kuralları çerçevesinde şekilleniyor. Kuryelerin apartmana girip girmemesi, hangi kata kadar çıkacağı ve paketlerin nereye bırakılacağı, hem hukuki sınırlar hem de Ankara’daki fiili uygulamalar üzerinden belirleniyor; buna rağmen çoğu tartışmada taraflar mevzuata değil alışkanlıklara dayanarak itiraz ediyor.

KURYE KURALLARINA HUKUK VE YÖNETİM PLANI YÖN VERİYOR

Ankara’da kuryelerin ve motorlu teslimat elemanlarının apartman içindeki hareket alanı, temel olarak Kat Mülkiyeti Kanunu, apartman veya sitenin yönetim planı ve kat malikleri kurulunca alınan kararlarla belirleniyor. Kanun, ortak alanların kullanımını ve kimin hangi şartla bu alanlardan yararlanabileceğini düzenlerken, yönetim planları günlük hayatın detaylarını netleştiriyor.

Kurye, hukuken apartmana “yabancı kişi” statüsünde giriyor; yani ziyaretçi veya misafir gibi değerlendiriliyor. Yetkisi, o binada oturan bir kat malikinin veya kiracının davetiyle sınırlı kabul ediliyor. Bu davet, fiiliyatta kapıya teslim isteği, interkomdan “buyrun çıkın” denmesi ya da online uygulama notları üzerinden ortaya çıkıyor. Buna karşılık, apartman veya site yönetimi de güvenlik, düzen ve ortak yaşam kurallarını gerekçe göstererek belirli sınırlar koyabiliyor; örneğin “asansör sadece konut sakini için kullanılacak” ya da “gece 23.00’ten sonra kapıdan teslim” gibi kararlar alabiliyor.

APARTMAN YÖNETİMİ ORTAK ALANLARA KURAL KOYABİLİYOR

Ankara’daki apartman ve siteler, Kat Mülkiyeti Kanunu uyarınca hazırlanan yönetim planı ve kat malikleri kurulu kararlarıyla ortak alanlardan yararlanma kurallarını belirleyebiliyor. 

Bu kapsamda; bina girişi, merdivenler, asansör, otopark ve site içi yollar için hem sakinlere hem de kuryeler gibi dışarıdan gelen kişilere yönelik düzenlemeler getirilebiliyor.

Uygulamada apartman yönetimleri şunları yapabiliyor:

• Güvenlik gerekçesiyle “bilinmeyen kuryenin katlara çıkmaması, girişte teslim yapılması” kararı alabiliyor,
• Asansör kullanımında ağırlık, eşya veya yoğunluk gerekçesiyle sınırlama getirebiliyor,
• Merdiven boşluğu, sahanlık ve koridorlara paket istifi yapılmasını veya uzun süre bırakılmasını yasaklayabiliyor,
• Site içinde motosikletle bina girişine kadar gelinmemesini, belirli bir noktada park edilmesini isteyebiliyor.

Bu kuralların geçerli olabilmesi için genellikle yönetim planında dayanak bulunması veya kat malikleri kurulunda çoğunlukla alınmış bir karar olması bekleniyor. 

Ankara pratiğinde ise kimi binalarda karar defterine açıkça işlenen kurallar varken, kimilerinde sadece ilan panosuna asılan duyurular üzerinden fiili uygulama sürdürülüyor.

KURYE KAT SAKİNİNİN TALEBİYLE HAREKET EDEBİLİYOR

Kuryeler açısından temel nokta, teslimatın muhatabı olan kat sakininin talebi. Ankara’daki gıda ve kargo şirketlerinin çoğu, uygulama notlarında “kapıya teslim”, “girişte teslim” veya “güvenlikten teslim” gibi seçenekler sunarak sorumluluğu ve beklentiyi netleştirmeye çalışıyor.

Kat sakini özellikle kapıda teslim talep ederse ve apartman yönetimince kuryelerin girişine genel bir yasak yoksa, kurye normal ziyaretçi gibi katlara çıkabiliyor. 

Ancak:

• Bina yönetimi güvenlik gerekçesiyle “kurye sadece girişe kadar” kararı almışsa,
• Sitede özel güvenlik, turnike, kartlı geçiş sistemi varsa,
• Yönetim planında “ziyaretçilerin belirli saatten sonra sadece güvenlik noktasına kadar alınacağı” hükmü varsa,

kurye bu kurallara uymak zorunda kalıyor. 

Şirketler de genellikle çalışanlarına “site kuralı + müşteri talebi + şirket iş güvenliği politikası” üçlüsüne göre hareket etmeyi öğütlüyor. 

Bu nedenle bazı binalarda kapıya kadar çıkış bir alışkanlıkken, bazılarında her şey site girişinde ya da güvenlik kulübesinde teslim edilerek çözülüyor.

ASANSÖR VE MERDİVEN KULLANIMINA SINIR KONULABİLİYOR

Ankara’da apartman ve site yönetimleri, asansör kullanımına ilişkin de kural koyabiliyor. Kat Mülkiyeti Kanunu ortak alan kullanımına ilişkin düzenleme imkânı tanırken, bu çerçevede asansörün hangi amaçla kullanılacağı kararlaştırılabiliyor.

Uygulamada:

• Bazı binalar, kuryelerin yoğun saatlerde asansör yerine merdiven kullanmasını isteyebiliyor,
• Ağır, hacimli yükler için yük asansörü veya servis asansörü ayrılmış olabiliyor,
• Eski ve kapasitesi düşük asansörlerde fazla yük ve sürekli trafiğin arızaya yol açacağı gerekçesiyle kuryelere sınırlama getirilebiliyor.

Ancak burada dikkat edilmesi gereken nokta, ayrımcı veya onur kırıcı uygulamalardan kaçınmak. Yönetim “kuryelere ayrı asansör” gibi pratik çözümler üretse de, tamamen keyfi, kimlik veya meslek temelli dışlayıcı kurallar hukuken tartışmalı hâle gelebiliyor. 

Merdiven kullanımı zorunluluğu getirilse dahi; ağır yük, engelli teslimat, yaşlı sakin gibi durumlarda esneklik tanınması bekleniyor.

MİSAFİR-İNİŞ ÇIKIŞ KURALLARI KURYEYİ DE ETKİLEYEBİLİYOR

Bazı Ankara sitelerinde, güvenlik uygulamaları nedeniyle ziyaretçi ve kurye girişleri kayıt altına alınıyor. Bu durumda, site iç yönetmeliğinde yer alan her kural, kuryeler için de geçerli oluyor:

• Güvenlikte kimlik/araç plakası kaydı tutulabiliyor,
• Kısa süreli giriş kartı veya ziyaretçi kartı verilebiliyor,
• Sadece belirli bloklara veya belirli güzergâha izin verilebiliyor,
• Gece saatlerinde site içi hareket sensörleri ve kameralar nedeniyle kuryelerin sadece blok girişine kadar gelmesi istenebiliyor.

Bu tür uygulamalarda, kuryenin apartman veya site içinde kural ihlali yaptığı iddiası varsa, yönetim kurulu tutanak tutup kat malikine haber verebiliyor; gerekirse şirketine yazılı bildirim gönderebiliyor. Tersine, kuryeye yönelen haksız davranışlarda da kurye, polis veya zabıtaya başvurup darp, hakaret ve benzeri eylemler için şikâyet hakkını kullanabiliyor.

ANKARA’DA ŞİKÂYETLERDE HANGİ MERCİLERE BAŞVURULABİLİYOR?

Kuryelerle yaşanan apartman içi sorunlar, Ankara’da farklı kurumların gündemine gelebiliyor. 

Örneğin:

• Kurye ile sakin arasında tartışma, hakaret, şiddet iddiası varsa polis (112/155) devreye girebiliyor,
• Site yönetiminin aşırı ve hukuka aykırı kuralı (örneğin “kuryeler hiçbir şekilde içeri giremez” kararının fiilen teslimatı imkânsız kılması) kat maliklerinin itirazı veya sulh hukuk mahkemesi aracılığıyla denetlenebiliyor,
• Kuryenin iş güvenliği, fazla yük taşıma veya aşırı baskı altında bırakılması gibi konular, çalıştığı şirketin iş sağlığı ve güvenliği yükümlülüklerinin bir parçası olarak Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı’na şikâyet konusu olabiliyor.
• Ankara’da site yönetimiyle yaşanan uyuşmazlıklarda, kat malikleri çoğunlukla önce yönetimle yazılı iletişim, ardından noter ihtarı yoluna gidiyor; çözülmezse Kat Mülkiyeti Kanunu çerçevesinde yargı yoluna başvurulabiliyor.

SIKÇA SORULAN SORULAR (SSS)

Ankara’da apartman yönetimi “kuryeler daireye çıkamaz, kapıdan teslim yok” diyebilir mi?

• Yönetim, güvenlik gerekçesiyle teslim noktasını “bina girişi” veya “güvenlik” olarak belirleyebilir; ancak bu, kat maliklerinin haklarını tamamen ortadan kaldırmamalı. Kat malikleri, makul olmayan yasaklara karşı Kat Mülkiyeti Kanunu uyarınca itiraz edebilir.

Kurye apartmana girdi, herhangi bir zarar veya suç işledi, kim sorumlu olur?

• Kurye, kendi fiilinden bizzat sorumludur; işvereni de iş ilişkisi çerçevesinde sorumluluk taşıyabilir. Site yönetimi, normal güvenlik önlemlerini aldıysa, her olaydan otomatik olarak sorumlu tutulmaz.

Site “kuryeler asansöre binemez” kuralı koyarsa bu kesin bağlayıcı mıdır?

• Yönetim planı ve karar defterine uygun alınmışsa uygulamada bağlayıcı kabul edilir; fakat engelli, yaşlı veya ağır yük durumunda kat malikinin talebiyle esneklik beklenir. Aykırı veya ölçüsüz bulunan kurallar yargı önüne götürülebilir.

Kurye merdiven boşluğuna ya da koridora paket bırakabilir mi?

• Ortak alanlar kalıcı veya riskli eşya istifine kapalıdır. Yönetim izin verse bile yangın ve güvenlik riski varsa zabıta ve itfaiye ortak alan işgaline müdahale edebilir. Paketlerin kısa süreli, kontrol edilebilir şekilde bırakılması tercih edilmeli.

Kuryeye kaba davranan veya ödeme tartışması çıkaran sakin hakkında ne yapılabilir?

• Kurye, hakaret, tehdit veya fiziksel saldırı durumunda polis çağırabilir ve şikâyetçi olabilir. Ayrıca işvereni aracılığıyla site yönetimine resmi bildirim yapılabilir; yönetim, gerek görürse ilgili sakin hakkında apartman içi disiplin süreci başlatabilir.