TUSAŞ’ta HÜRJET seri üretimi hızlandı: Hedef ayda 3 uçak
TUSAŞ’ta HÜRJET’te 16 uçak üretimde; hedef ayda 2-3 uçak. TUSAŞ Genel Müdürü Mehmet Demiroğlu, HÜRKUŞ’ta bu yıl 22 teslimat planlandığını söyledi.
Ankara merkezli Türk Havacılık ve Uzay Sanayii (TUSAŞ) Genel Müdürü Mehmet Demiroğlu, SAHA İstanbul’un YouTube kanalında yayımlanan SAHA Sohbet programında HÜRJET ve HÜRKUŞ projelerindeki üretim-teslimat planlarını anlattı. Demiroğlu, HÜRKUŞ için yıl içinde 22 teslimat yapmayı planladıklarını söyledi. HÜRJET tarafında ise 12’si Türk Hava Kuvvetleri için, 4’ü prototip olmak üzere toplam 16 uçağın üretim aşamasında olduğunu belirten Demiroğlu, bu tabloyla birlikte seri üretime fiilen geçildiğini kaydetti.
HÜRKUŞ’TA 2026 İÇİN TESLİMAT HEDEFİ: “BU YIL 22 ADET”
Demiroğlu, HÜRKUŞ programında teslimat temposunun yükseldiğini vurguladı. “HÜRKUŞ için bu sene içerisinde bir değil, 22 tane teslimat yapmayı planlıyoruz” diyen Demiroğlu, üretim ve kabul süreçlerinin planlı şekilde ilerlediğini ifade etti. TUSAŞ’ın eğitim uçağı ailesindeki bu teslimat hedefiyle birlikte hem envanter ihtiyacının karşılandığını hem de üretim hattının sürekliliğinin güçlendiğini dile getirdi.
Demiroğlu’nun verdiği bilgiye göre teslimat planı, uçakların konfigürasyonları ve kullanıcı talepleriyle uyumlu şekilde yürütülüyor. Bu yaklaşımın, bakım-idame planlamasına kadar uzanan geniş bir takvim disiplinini zorunlu kıldığını kaydetti.
HÜRJET’TE KAÇ UÇAK ÜRETİLİYOR? “TOPLAM 16 UÇAK HATTA”
HÜRJET’te üretim fotoğrafını da net rakamlarla paylaşan Demiroğlu, şu anda 12 adet Türk Hava Kuvvetleri uçağı ile testlerde kullanılan 4 prototip olmak üzere 16 uçağın üretim aşamasında olduğunu belirtti. Bu kapsamda seri üretime geçildiğini kaydeden Demiroğlu, üretimin yalnızca nihai montajdan ibaret olmadığını, alt sistemlerden yapısal bileşenlere kadar eş zamanlı bir akış yönetildiğini söyledi.
Demiroğlu, HÜRJET’in jet tekâmül eğitimi yanında hafif taarruz görevlerine uygun şekilde konfigüre edildiğini de dile getirdi. Bu iki farklı görev setinin, aviyonik, görev bilgisayarı, yazılım sürümleri ve mühimmat entegrasyonu gibi başlıklarda ayrı bir mühendislik takvimi gerektirdiğini ifade etti.
HÜRJET PROTOTİPLERİ 400 SORTİYE ULAŞTI: TEST KAMPANYASI SÜRÜYOR
Demiroğlu, HÜRJET projesinde görev alan iki prototipin bugüne kadar yaklaşık 400 sorti gerçekleştirdiğini söyledi. Bu uçuşların; uçağı tanıma, farklı uçuş koşullarında tepkilerini ölçme ve tüm sistemleri test etme üzerine kurulu bir kampanya şeklinde ilerlediğini belirtti. Test kampanyasının “son derece başarılı” devam ettiğini vurgulayan Demiroğlu, bu verilerin seri üretim kararlarını besleyen temel kaynak olduğunu kaydetti.
Demiroğlu ayrıca üretimi süren dört uçağın, Türk Hava Kuvvetlerinin sipariş verdiği ilk 12’lik grubun “öncüleri” olacağını ifade etti. Bu uçakların üretiminde öğrenme eğrisi etkisinin hızla devreye girdiğini, parça-işçilik planlamasının her yeni uçakla daha verimli hale geldiğini dile getirdi.
İSPANYA SÜRECİNDE “VERİLEN SÖZLER TUTULDU” MESAJI
İspanya ile yürüyen ihracat sürecine ilişkin kritik ayrıntıları da paylaşan Demiroğlu, İspanya heyeti geldiğinde bir prototipin uçtuğunu, diğer prototipin de uçuşa tamamen hazır olduğunu belirtti. Demiroğlu, geçen yıl ekim ayına kadar İspanya Hava Kuvvetlerine teknik takvim üzerinden söz verdiklerini söyledi; İspanyol tarafının da bu sözleri not aldığını ifade etti. TUSAŞ’ın belirlenen takvime uyduğunu vurgulayan Demiroğlu, bazı hedeflerin takviminden önce, bazılarının ise yalnızca birkaç gün farkla tamamlandığını kaydetti.
Demiroğlu, İspanya Hava Kuvvetleri Komutanı’nın bizzat HÜRJET ile uçtuğunu söyledi. Uçağın performansının yerinde görülmesinin ve Türk Hava Kuvvetlerinin HÜRJET’e resmî sipariş vermesinin, güven unsurunu güçlendirdiğini dile getirdi. Bu aşamada teknik çıktılar kadar zamanlama ve teslimat planının da belirleyici olduğunu vurguladı.
2028 SONU TESLİMAT TAAHHÜDÜ: RAKİPLER ARASINDAN HÜRJET SEÇİLDİ
Demiroğlu, İspanya tarafının HÜRJET’i güçlü rakipler arasından seçtiğini belirterek, Boeing’in T-7’si, İtalyanların M-346’sı ve Güney Kore menşeli seçeneklerle yarıştıklarını söyledi. HÜRJET’in tercih edilmesinde teknik isterlerin karşılanmasının belirleyici olduğunu vurguladı. Demiroğlu, erken teslimat tarihinin de (2028 sonu) süreçte önemli bir avantaj sağladığını ifade etti.
Demiroğlu, Türkiye-İspanya ilişkilerindeki olumlu siyasi iklimin de sürece katkı verdiğini dile getirdi. Bu çerçevede devlet düzeyindeki temasların ticari sürece hız kazandırdığını, son aşamada siyasi iradenin de etkili olduğunu kaydetti.
KÜRESEL İLGİ ARTTI: “BİRÇOK ÜLKEDEN TEKNİK BİLGİ TALEBİ GELDİ”
Demiroğlu, İspanya’nın HÜRJET ile ilgilendiğine dair haberlerin duyulmasının ve uluslararası fuarlarda sürecin resmen açıklanmasının ardından ilginin katlandığını söyledi. Birçok ülkeden “daha detaylı teknik bilgi” talebi geldiğini belirten Demiroğlu, HÜRJET’in artık küresel eğitim ve hafif taarruz uçağı pazarında daha görünür hale geldiğini kaydetti.
Bu süreçte Savunma Sanayii Başkanlığının (SSB) rolüne de dikkat çeken Demiroğlu, SSB’nin projenin arkasında güçlü durduğunu vurguladı. Muhatap ülkelere “bu projenin arkasında devlet iradesi var” güveninin verilmesinin süreci hızlandırdığını ifade etti.
HÜRJET SERİ ÜRETİM HEDEFİ: AYDA 2 UÇAKTAN AYDA 3 UÇAĞA
HÜRJET’te seri üretim hızının yükseltileceğini belirten Demiroğlu, hedefin önce ayda 2 uçak seviyesine çıkmak, ardından ayda 3 uçağa ulaşmak olduğunu söyledi. Havacılıkta üretim hızının otomotivle karıştırılmaması gerektiğini vurgulayan Demiroğlu, ayda bir uçağın bile bu sınıfta seri üretim başarısı sayıldığını dile getirdi. Buna rağmen TUSAŞ’ın ölçek büyütme hedefini net koyduğunu ve üretim planlamasının “yüzlü adetler” üzerinden ele alındığını kaydetti.
Demiroğlu, İspanya süreci ve Türk Hava ile Deniz Kuvvetlerinden beklenen ek siparişlerin üretim temposunu hızlandırdığını ifade etti. Üretimin tek merkezde sıkışmadan, alt yüklenicilerle birlikte yönetileceğini vurguladı.
ÜRETİM ANADOLU’YA YAYILIYOR: HÜRJET’İN BAZI MONTAJLARI KAYSERİ’DE
Demiroğlu, HÜRJET’in bazı montaj çalışmalarının Kayseri’de yapılacağını söyledi. Bu yaklaşımın iki hedefi aynı anda desteklediğini belirtti: Üretim hızını artırmak ve milli havacılık ekosistemini Anadolu’ya yaymak. TUSAŞ ile birlikte alt yüklenicilerin de sürecin asli parçası olduğunu kaydeden Demiroğlu, iş paylaşımıyla kalite standardının korunacağını, takvimin de daha yönetilebilir olacağını dile getirdi.
Demiroğlu, üretim zincirinin yaygınlaşmasının yalnızca montaj anlamına gelmediğini; parça üretimi, kalite kontrol, lojistik akış, tedarik güvenliği ve sertifikasyon disiplinlerini de kapsadığını ifade etti. Bu modelin, Türkiye’nin havacılık sanayiinde sürdürülebilir kapasite artışı sağlayacağını vurguladı.
