Ankara’da adli tatil döneminde hangi davalar durmaz, süreler nasıl işler?

Ankara’daki mahkemelerde 20 Temmuz–31 Ağustos arasında uygulanan adli tatil, davaların tamamen durduğu bir “yargı molası” değil, sadece ivedi işler dışındaki dosyaların yavaşladığı bir dönem. Özellikle başkentteki ağır idari dosya yükü ve aile/iş davalarındaki yoğunluk nedeniyle, tatil sürecinde hangi davanın durup hangisinin devam ettiği binlerce kişi için kritik önem taşıyor.

ANKARA’DA ADLİ TATİL TARİHLERİ NETLEŞİYOR

Adli tatil, HMK, CMK ve İYUK hükümlerine göre her yıl olduğu gibi Ankara’da da 20 Temmuz’da başlıyor, 31 Ağustos’ta sona eriyor; yeni adli yıl ise 1 Eylül’de açılıyor. 

Bu süreçte:

• Mahkemeler nöbetçi esasına göre çalışıyor.
• Sadece kanunda “ivedi” sayılan işler için duruşmalar yapılıyor.
• Buna karşın, dava açmak, icra takibi başlatmak, dilekçe vermek gibi işlemler her gün yapılabiliyor; adliyelerin kalemleri tamamen kapanmıyor.

Yani Ankara’da bir dosyanız varsa, “tatil var, hiçbir şey yapılamaz” düşüncesi yanlış; yapılabilenler, tamamen davanızın türüne bağlı.

HUKUK DAVALARINDA HANGİ DOSYALAR DURMUYOR?

Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 103. maddesi, adli tatilde de devam eden işleri tek tek sayıyor. Ankara adliyelerinde bu dönemde özellikle şu dosyalar gündemde kalıyor:

İHTİYATİ TEDBİRLER VE DELİL TESPİTLERİ SÜRDÜRÜLÜYOR

Mal kaçırmanın önlenmesi, banka hesaplarının bloke edilmesi, bazı sözleşme ilişkilerinin geçici olarak düzenlenmesi gibi ihtiyati tedbir talepleri adli tatilde de karara bağlanıyor.

Kaybolma veya değiştirilme riski taşıyan delillerin tespiti için yapılan başvurular geciktirilmiyor; Ankara’daki mahkemeler bu konuda nöbetçi hakimlerle süreci yürütüyor.

NAFAKA VE VELAYET DOSYALARI BEKLETİLMİYOR

Nafaka, velayet, çocuk teslimi ve kişisel ilişki kurulması gibi aile hukukuna ilişkin acil konular, tatilde de duruşma günleri verilerek görülmeye devam ediyor.

Özellikle Ankara’da yoğun görülen geçici velayet, tedbir nafakası ve çocuk teslimi dosyalarında, tatil gerekçesiyle süre kaybı yaşanmaması için nöbetçi aile mahkemeleri devreye giriyor.

NÜFUS DÜZELTME VE ÇEKİŞMESİZ YARGI İŞLERİ DEVAM EDİYOR

• İsim, soyisim, yaş tashihi gibi nüfus kayıt düzeltme davaları,
• Vesayet işleri, mirasçılık belgesi (veraset ilamı) verilmesi gibi çekişmesiz yargı işleri,

adli tatilden etkilenmeden Ankara’daki sulh ve asliye hukuk mahkemelerinde sonuçlandırılabiliyor.

İŞ DAVALARINDA BAZI TALEPLER ÖNE ÇIKIYOR

Her ne kadar tüm iş davaları otomatik olarak ivedi sayılmasa da, özellikle hizmet tespiti gibi çalışanın sigortalılık durumunu ve emeklilik hakkını doğrudan etkileyen dosyalar, uygulamada tatilde de öncelik kazanabiliyor. Ankara’daki iş mahkemeleri, hak düşürücü süre tehlikesi bulunan başvuruları tatil gerekçesiyle geri plana atmıyor.

CEZA MAHKEMELERİNDE TUTUKLU DOSYALAR BEKLEMEYE ALINMIYOR

Ceza yargılamasında özgürlük kısıtlaması söz konusu olduğu için, adli tatilde en net ayrım burada ortaya çıkıyor:

• Tutuklu sanığın bulunduğu davalar adli tatilde de ertelenmiyor, duruşmalar yapılıyor. Tutukluluk incelemeleri, Ankara’daki ağır ceza ve sulh ceza hakimliklerinde düzenli olarak sürdürülüyor.
• Savcılık soruşturmaları, ifade alma, gözaltı işlemleri, sorgular ve acil yakalama kararları, 12 ay boyunca olduğu gibi adli tatilde de kesintisiz devam ediyor.
• Tutuksuz sanıklı dosyalarda ise duruşmalar önemli ölçüde yeni adli yıla bırakılıyor; ancak kanundaki bazı kısa süreler (örneğin itiraz süresi) tatil nedeniyle kaçırılırsa, hak kaybı gündeme gelebiliyor.

ANKARA İDARİ YARGISINDA YÜRÜTMEYİ DURDURMA “TATİL TANIMIYOR”

Ankara, Türkiye’nin idari yargı merkezi konumunda. Bakanlık, YÖK, ÖSYM, düzenleyici kurumlar gibi kararların büyük kısmı burada alındığı için, buna bağlı davalar da çoğunlukla Ankara İdare ve Bölge İdare Mahkemeleri önüne geliyor.

Bu nedenle adli tatilde Ankara’da özellikle şu başlık öne çıkıyor:

• Yürütmenin durdurulması talepleri,
• Telafisi güç veya imkânsız zarar doğurma ihtimali bulunan acil idari işlemler,
• İYUK uyarınca tatil döneminde de karara bağlanmaya devam ediyor. Örneğin, Ankara’da bir atama iptali, ihale dışı bırakılma, öğrenci yerleştirme/puan işlemi veya disiplin cezası dosyasında yürütmeyi durdurma istemi varsa, mahkeme tatil demeden dosyayı önüne alabiliyor.

SÜRELERDE “7 EYLÜL” KRİTİK TARİH OLARAK ÖNE ÇIKIYOR

Adli tatil döneminde en çok kafa karıştıran konu, kanuni sürelerin nasıl hesaplandığı. Burada temel ayrım, davanın ivedi olup olmaması.

NORMAL DOSYALARDA SÜRE 7 GÜN UZUYOR

Adli tatile tabi olan, yani “normal iş” sayılan dosyalarda:

Temyiz, istinaf, cevap verme, itiraz gibi kanuni süreler, 20 Temmuz–31 Ağustos arasına denk gelirse,

Bu süreler adli tatilin bitiminden itibaren 1 hafta uzuyor.

Bu da pratikte, son günün 7 Eylül mesai bitimi olması anlamına geliyor.

Örnek:

• 25 Temmuz’da tebligat aldınız, 2 haftalık cevap süreniz var. Normalde süreniz Ağustos içinde bitecek. Ancak Ankara’da dava türünüz adli tatile tabi ise, son gününüz otomatik olarak 7 Eylül sayılıyor.

İVEDİ DOSYALARDA SÜRELER DURMUYOR

Buna karşılık, yukarıda sayılan “ivedi işler” (nafaka, velayet, ihtiyati tedbir, tutuklu ceza dosyaları, yürütmeyi durdurma talepleri vb.) için:

• Süreler adli tatille uzamıyor,
• Tebligat aldığınız gün itibarıyla süre normal şekilde işlemeye devam ediyor.

Bu sebeple Ankara’da, özellikle aile mahkemesi, idare mahkemesi ve sulh ceza hakimliği tebligatlarını tatil döneminde alanların, “nasıl olsa 7 Eylül’e uzar” varsayımıyla hareket etmesi ciddi hak kaybına yol açabiliyor.

HANGİ DAVADA NE OLUR? KISA KARŞILAŞTIRMA

Boşanma (çekişmeli)

• Duruşma: Genellikle adli tatilden sonraya bırakılıyor.
• Süreler: Adli tatile tabi; çoğu durumda 7 Eylül’e uzuyor.

Nafaka / velayet / çocuk teslimi

• Duruşma: Tatilde de yapılabiliyor.
• Süreler: Uzamıyor, normal şekilde işliyor.

Alacak / tazminat davası

• Duruşma: Yeni adli yıla bırakılabiliyor.
• Süreler: Tebligat tatile denk gelirse 7 Eylül kuralı devrede.

İhtiyati tedbir

• Duruşma/karar: Tatilde de devam ediyor.
• Süreler: Adli tatile tabi değil.

Tutuklu ceza davası

• Duruşma: Ertelenmiyor, görülmeye devam ediyor.
• Süreler: Tatille uzamıyor.

Tutuksuz ceza davası

• Duruşma: Çoğunlukla tatilden sonraya bırakılıyor.
• Süreler: CMK’da yer alan bazı özel süreler nedeniyle dosya bazında dikkat gerektiriyor; genel uygulama HMK paralelinde.

ANKARA’DA DOSYASI OLANLAR İÇİN UZMAN UYARISI

Ankara’da bir davanız veya soruşturmanız varsa, adli tatil döneminde en güvenli yol, dosyanızın:

• “İvedi iş” mi, normal dosya mı olduğunu,
• Sürelerinizin adli tatile tabi olup olmadığını,

mutlaka bir avukat aracılığıyla netleştirmek. 

Özellikle nafaka, velayet, yürütmeyi durdurma, tutuklu dosyaları ve ihtiyati tedbir taleplerinde, “tatil var, bekleyebilirim” düşüncesi geri dönüşü zor hak kayıplarına neden olabiliyor.

SIK SORULAN SORULAR

1. Ankara’da adli tatilde boşanma davamın duruşması yapılır mı?

• Genelde hayır. 
• Çekişmeli boşanma duruşmaları çoğunlukla yeni adli yıla bırakılıyor. Ancak nafaka veya tedbir gibi acil talepleriniz varsa, bunlar ivedi olarak ele alınabiliyor.

2. Adli tatilde Ankara’da nafaka artırımı davası açabilir miyim?

• Evet. 
• Hem dava açabilirsiniz, hem de geçici nafaka veya tedbir nafakası talepleriniz tatilde de değerlendirilebilir. Süreleriniz uzamayacağı için tebligat tarihini dikkatle takip etmelisiniz.

3. Ankara’da idare mahkemesinde yürütmeyi durdurma talebim var, tatilde karar çıkar mı?

• Evet, çıkabilir. 
• Yürütmeyi durdurma talepleri adli tatile tabi değil. Telafisi güç zarar tehlikesi varsa mahkeme tatilde de karar verebilir.

4. Tebligatımı 30 Temmuz’da aldım, normal hukuk davamda istinaf sürem ne zaman biter?

• Davanız ivedi değilse ve HMK’ya tabi bir hukuk davasıysa, süre adli tatil nedeniyle 7 Eylül mesai bitimine kadar uzar. 
• Ancak dosyanızın adli tatile tabi olup olmadığını mutlaka kontrol edin.

5. Ankara’da tutuksuz sanık olduğum ceza dosyamda adli tatilde bir şey yapmam gerekir mi?

• Duruşmalar çoğunlukla tatilden sonraya bırakılıyor; ancak itiraz, temyiz, başvuru süreleriniz tebligat tarihine göre işlemeye devam edebilir. 
• Tebligat aldığınızda süreyi, CMK’daki özel hükümlerle birlikte avukatınızla hesaplamanız önemli.