Ankara’da eski fotoğraf makinelerine yeniden hayat veriyor

Ankara’da yaşayan 73 yaşındaki Ali Değer, çocukluğunda babasının hediye ettiği fotoğraf makinesiyle başlayan merakını mesleğe dönüştürdü. Elektronik bilgisiyle fotoğrafçılık tutkusunu birleştiren Değer, yaklaşık 50 yıldır arızalı analog ve dijital fotoğraf makinelerini tamir ederek yeniden çalışır hale getiriyor.

ANKARA’DA FOTOĞRAF MAKİNESİ TAMİRİNE ADANAN BİR ÖMÜR

Ankara’da Kızılay’daki küçük atölyesinde çalışan Ali Değer, yarım asra yaklaşan meslek hayatıyla eski fotoğraf makinelerini yeniden kullanıma kazandırıyor.

Çocukluk yıllarında fotoğrafçılıkla tanışan Değer, yıllar içinde hem analog fotoğraf makineleri hem de dijital fotoğraf makineleri konusunda uzmanlaştı. Arızalı makinelerin bakımını yapan usta, özellikle mekanik yapıya sahip eski makinelerin onarımında önemli bir tecrübeye sahip oldu.

BABASININ HEDİYE ETTİĞİ MAKİNEYLE FOTOĞRAFA İLGİ DUYDU

Ali Değer’in fotoğrafçılığa ilgisi, babasının çocukluk döneminde kendisine hediye ettiği fotoğraf makinesiyle başladı.

Konya’da büyüyen Değer, babasının fotoğrafa meraklı olduğunu ve 1930’lu yıllarda Beyşehir’de amatör olarak fotoğrafçılıkla ilgilendiğini anlattı. İlkokul yıllarında aldığı kutu makineyle anı fotoğrafları çektiğini söyleyen Değer, o dönemde bugünkü gibi sık fotoğraf çekilmediğini belirtti.

KARANLIK ODADA FOTOĞRAFLA TANIŞTI

Ali Değer, fotoğrafı asıl olarak babasından kalan karanlık odada tanıdığını ifade etti.

Lise yıllarında fotoğrafçılığı daha iyi kavradığını belirten Değer, aynı dönemde elektroniğe de yoğun ilgi duyduğunu söyledi. Elektronik bilgisinin, ilerleyen yıllarda fotoğraf makinesi tamirciliğine geçişinde belirleyici olduğunu dile getirdi.

ELEKTRONİK MERAKI FOTOĞRAF MAKİNELERİYLE BİRLEŞTİ

Ankara Üniversitesi Jeoloji Mühendisliği Bölümü’ndeki eğitimini yarıda bırakan Ali Değer, daha sonra askeri bir fabrikada elektronik teknisyeni olarak çalıştı.

Bu süreçte edindiği elektronik deneyimini, fotoğraf makinelerine duyduğu merakla birleştiren Değer, zamanla fotoğraf makinesi tamiri alanında uzmanlaştı. Mekanik, optik ve elektronik bilgiyi aynı işte buluşturan usta, arızalı cihazları yeniden çalışır hale getirmeye başladı.

KENDİ AGRANDİSÖRÜNÜ YAPTI

Ali Değer, fotoğrafçılığa başladığı ilk yıllarda bazı ekipmanlara ulaşmanın zor olduğunu söyledi.

O dönemlerde ihtiyaç duyduğu ağır agrandisörü kendisinin yaptığını anlatan Değer, bu deneyimin makine tekniğini daha yakından tanımasını sağladığını belirtti. Analog fotoğrafçılıkta kullanılan optik cihazlarla kurduğu bu ilişki, onu zamanla tamirciliğe yönlendirdi.

“ZEVK ALMAZSANIZ TAMİRAT ÇOK ZOR BİR İŞTİR”

Değer, fotoğraf makinesi tamirciliğinin sabır ve ilgi gerektirdiğini vurguladı.

Tamiratın, sevilmeden yapılacak bir iş olmadığını belirten Değer, “Zevk almazsanız tamirat aslında çok sıkıcı ve zor bir iştir; ancak benim hoşuma gittiği için devam ettim” dedi. Usta isim, makinelerin iç dünyasını çözmenin kendisi için her zaman keyifli olduğunu söyledi.

KIZILAY’DAKİ ATÖLYESİNDE ÇALIŞMAYI SÜRDÜRÜYOR

Ali Değer, Ankara’da farklı noktalarda dükkan açtıktan sonra son 10 yılı aşkın süredir Kızılay’daki atölyesinde mesleğini sürdürüyor.

İlerlemiş yaşına rağmen çalışmaya devam eden Değer, atölyesine gelen eski analog makineleri ve dijital fotoğraf makinelerini inceliyor. Arızanın kaynağını belirleyen usta, uygun yöntemle bakım ve onarım işlemlerini tamamlıyor.

ANALOG FOTOĞRAF MAKİNESİ TAMİRİ USTALIK İSTİYOR

Ali Değer’e göre analog fotoğraf makinelerinin tamiri, dijital cihazlara göre çok daha fazla el becerisi ve teknik bilgi gerektiriyor.

Mekanik makinelerin söküldüğünde karmaşık bir yapıyla karşılaşıldığını belirten Değer, arızalı parçanın bulunamaması halinde parçayı yeniden imal etmek gerektiğini söyledi. Bu tür makinelerde hassas ayarların büyük önem taşıdığını ifade etti.

DİJİTAL MAKİNELERDE MODÜLER SİSTEM ÖNE ÇIKIYOR

Değer, dijital fotoğraf makinelerinin tamir sürecinin analog makinelere göre farklı olduğunu anlattı.

Dijital cihazlarda daha çok modüler sistemlerin kullanıldığını belirten Değer, arızalı parçanın çoğu zaman modül halinde sökülüp yenisiyle değiştirildiğini söyledi. Bu nedenle parça temin edilebildiği sürece dijital fotoğraf makinesi tamirinin analog makinelere kıyasla daha kolay olduğunu ifade etti.

TEKNOLOJİ BİRBİRİNİN ÜZERİNE EKLENEREK GELİŞİYOR

Ali Değer, analog ve dijital fotoğraf makinelerinin birbirinden tamamen kopuk sistemler olarak görülmemesi gerektiğini belirtti.

Teknolojinin önceki birikimlerin üzerine kurularak ilerlediğini söyleyen Değer, eski sistemlerin göz ardı edilemeyeceğini vurguladı. Ona göre analog makinelerle kazanılan mekanik ve optik bilgi, dijital cihazları anlamak için de önemli bir temel oluşturuyor.

TÜRKİYE’DE ANALOG MAKİNE USTASI AZALDI

Ali Değer, Türkiye’de analog fotoğraf makinesi tamircilerinin sayısının her geçen yıl azaldığını söyledi.

Geçmişte İstanbul ve Ankara’da tanınmış çok sayıda usta bulunduğunu belirten Değer, analog makine kullanımının azalmasıyla bu ustaların da azaldığını ifade etti. Bugün tanıdığı analog makine ustalarının sayısının oldukça sınırlı olduğunu dile getirdi.

“ANALOG MAKİNEDEN ANLAYAN USTA BULMAK ZORLAŞABİLİR”

Değer, önümüzdeki yıllarda analog fotoğraf makinelerinden anlayan usta bulmanın daha da güçleşebileceğini belirtti.

Bu alanda yetişen yeni usta sayısının az olduğuna dikkat çeken Değer, mekanik fotoğraf makinesi tamirinin deneyimle öğrenilen bir meslek olduğunu söyledi. Özellikle eski makinelerde parçayı tanımak, sökmek, onarmak ve yeniden ayarlamak ciddi emek istiyor.

100 YILLIK MAKİNELER DE YENİ DİJİTALLER DE GELİYOR

Ali Değer’in atölyesine çok eski analog makineler de yeni nesil dijital cihazlar da getiriliyor.

Yaklaşık 50 yıllık meslek hayatında farklı dönemlere ait çok sayıda fotoğraf makinesini tamir eden Değer, uzmanlığı sayesinde farklı modellerdeki sorunları çözebildiğini söyledi. Atölyede kimi zaman 100 yıllık makineler, kimi zaman en yeni dijital fotoğraf makineleri onarılıyor.

GAZETECİLERİN VE FOTOĞRAF SANATÇILARININ MAKİNELERİNİ TAMİR ETTİ

Değer, meslek hayatı boyunca farklı meslek gruplarından birçok kişinin fotoğraf makinesini onardığını anlattı.

Fotoğrafla ciddi şekilde ilgilenen sanatçı Ozan Sağdıç’ın makinesini de tamir ettiğini belirten Değer, gazetecilerin geçmişte atölyesine sık sık uğradığını söyledi. Özellikle haber fotoğrafçılığı dönemlerinde kullanılan makineler ve flaşlar, yoğun kullanım nedeniyle sık arıza yapıyordu.

ESKİDEN FLAŞ TAMİRİNE YOĞUN TALEP VARDI

Ali Değer, geçmiş yıllarda gazetecilerin ve düğün fotoğrafçılarının flaş tamiri için sıkça geldiğini belirtti.

Analog dönemde flaş kullanımının neredeyse zorunlu olduğunu anlatan Değer, bu ekipmanların sık arızalandığını söyledi. O yıllarda fotoğrafçılar için makinenin ve flaşın çalışır durumda olması, işin devamı açısından hayati önem taşıyordu.

ESKİ MAKİNELER HATIRALARLA BİRLİKTE ONARILIYOR

Ali Değer’in atölyesine gelen fotoğraf makineleri, yalnızca teknik cihazlar olarak değil, sahiplerinin anılarını taşıyan eşyalar olarak da dikkat çekiyor.

Eski bir analog makinenin yeniden çalışması, çoğu zaman yıllar öncesinden kalan bir hatıranın da canlanması anlamına geliyor. Değer, bu nedenle mesleğini sadece tamir işi olarak değil, geçmişle bağ kuran özel bir uğraş olarak görüyor.