Türkiye'nin ilk Ay uzay aracı test aşamasına geçti

Türkiye'nin ilk Ay görevi için geliştirilen uzay aracında üretim, montaj ve sistem entegrasyonu tamamlandı. Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mehmet Fatih Kacır, Ankara'da yaptığı açıklamada aracın çevresel testler için Ankara merkezli TUSAŞ bünyesindeki Uzay Sistemleri Entegrasyon ve Test Merkezi'ne gönderileceğini duyurdu.

TÜRKİYE'NİN İLK AY UZAY ARACI HAZIRLANDI

Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mehmet Fatih Kacır, Ankara merkezli TÜBİTAK UZAY öncülüğünde geliştirilen Türkiye'nin ilk Ay uzay aracına dair son durumu paylaştı.

Kacır, Ay Araştırma Programı'nda üretim, montaj ve sistem entegrasyonu aşamalarının tamamlandığını belirtti. Araç, fırlatma öncesi en zorlu süreçlerden biri olan çevresel testlere alınacak.

Testler, TUSAŞ bünyesindeki Uzay Sistemleri Entegrasyon ve Test Merkezi'nde yapılacak. Bu süreçte aracın fırlatma ve uzay şartlarına dayanıp dayanmadığı kontrol edilecek.

KACIR: AY GÖREVİ YAPAN 9'UNCU ÜLKE OLMAYI HEDEFLİYORUZ

Bakan Kacır, basın toplantısında yaptığı açıklamada Türkiye'nin Ay görevi yapan ülkeler arasına girmeyi hedeflediğini söyledi.

Bugüne kadar yalnızca 8 ülkenin Ay görevi yaptığını hatırlatan Kacır, "Kendi mühendislik kabiliyetlerimizle hayata geçireceğimiz Ay Araştırma Programımızla Ay görevi gerçekleştiren 9'uncu ülke olmayı hedefliyoruz" dedi.

Kacır, Türkiye'nin bu görevle derin uzay operasyonlarında deneyim kazanacağını, Ay yörüngesinde bilimsel araştırmalar yürüteceğini ifade etti.

FIRLATMA 2027'NİN İLK AYLARINDA PLANLANIYOR

Ay uzay aracının 2027 yılının ilk aylarında uzaya gönderilmesi planlanıyor.

Bakan Kacır'ın verdiği bilgiye göre araç, fırlatmanın ardından yaklaşık iki ay sürecek yolculukla Ay'a ulaşacak. Görev yörüngesi, Ay yüzeyinden yaklaşık 100 kilometre yükseklikte bulunan kutupsal ve dairesel yörünge olacak.

Araç bu yörüngede en az 3 ay görev yapacak. Görev performansına göre operasyon süresi 1,5 yıla kadar uzatılabilecek.

AY YÜZEYİNDE HANGİ ARAŞTIRMALAR YAPILACAK?

Türkiye'nin ilk Ay görevi sırasında farklı bilimsel ölçümler yapılacak.

Bakan Kacır, görev süresince Güneş rüzgarlarının Ay yüzeyiyle etkileşiminin, Ay yüzeyindeki suyun oluşum süreçlerinin, Ay'ın manyetik alanlarının ve yüzeyin ısıl özelliklerinin inceleneceğini söyledi.

Araçta yerli olarak geliştirilen bilimsel ekipmanlar da bulunacak. Bu ekipmanlarla Ay'daki radyasyon ortamına dair ölçümler yapılacak.

GÖREV SONUNDA AY YÜZEYİNE ULAŞTIRILACAK

Ay uzay aracı, bilimsel görevini tamamladıktan sonra kontrollü yavaşlatma manevralarıyla Ay yüzeyine ulaştırılacak.

Kacır, bu aşamada Türkiye'nin kendi imkanlarıyla geliştirdiği Hibrit İtki Sistemi'nin kullanılacağını açıkladı. Sistem, yörünge yükseltme manevralarında ve Ay yörüngesinden çıkarma ateşlemelerinde görev alacak.

Bakan Kacır, hibrit itki sisteminin derin uzayda dünya tarihinde ilk kez kullanılacağını söyledi.

AY UZAY ARACI 3,5 TON AĞIRLIĞINDA

Sanayi ve Teknoloji Bakanı Kacır, Ay uzay aracının yaklaşık 3,5 ton ağırlığında olduğunu bildirdi.

Kacır, aracın yüzde 80'in üzerinde yerlilik oranıyla üretildiğini belirtti. İMECE ve TÜRKSAT 6A projelerinde geliştirilen uçuş bilgisayarı, haberleşme, güç, ısıl kontrol ve yörünge operasyonları gibi kabiliyetlerden bu araçta da yararlanıldı.

Bakan Kacır, uydu teknolojilerinde yıllar içinde edinilen mühendislik birikiminin Ay uzay aracına aktarıldığını söyledi.

ÇEVRESEL TESTLER USET'TE YAPILACAK

Ay uzay aracı, test süreci için TUSAŞ bünyesindeki Uzay Sistemleri Entegrasyon ve Test Merkezi'ne götürülecek.

USET'te aracın uzay ortamına ve fırlatma şartlarına dayanımı sınanacak. Isıl vakum testleriyle uzay şartları, yapısal testlerle fırlatma koşulları, elektromanyetik uyumluluk testleriyle de araçtaki sistemlerin birlikte çalışma durumu kontrol edilecek.

Bu testlerin ardından araç, son kontroller için TÜBİTAK UZAY'ın ODTÜ yerleşkesindeki yeni temiz oda ve entegrasyon tesisine getirilecek.

KENNEDY UZAY ÜSSÜ'NE GÖNDERİLECEK

Test ve son kontrol süreci tamamlandıktan sonra Ay uzay aracı fırlatma hazırlıkları için Kennedy Uzay Üssü'ne gönderilecek.

Bakan Kacır, şartların elvermesi halinde uzay aracının 2027'nin ilk aylarında fırlatılmasının planlandığını belirtti. Fırlatma sonrası görev takvimi, aracın yolculuk ve yörüngeye yerleşme sürecine göre işleyecek.

TÜRKİYE'NİN UYDU BİRİKİMİ AY GÖREVİNE TAŞINDI

Kacır, Türkiye'nin uydu teknolojilerinde kendi uydularını tasarlayıp üretebilen ülkeler arasında yer aldığını söyledi.

GÖKTÜRK-2 ve İMECE uydularıyla mühendislik tecrübesinin arttığını belirten Kacır, TÜRKSAT 6A ile Türkiye'nin kendi haberleşme uydusunu tasarlayıp üretebilen 11 ülke arasına girdiğini anlattı.

Kacır, TÜRKSAT 7A için de çalışmalara başlandığını, yeni nesil takım uydular İMECE-2 ve İMECE-3 ile yer gözlem kabiliyetlerinin artırılacağını ifade etti.

MİLLİ UZAY PROGRAMI'NDA 10 HEDEF BELİRLENDİ

Bakan Kacır, Milli Uzay Programı kapsamında Türkiye'nin uzayda daha bağımsız hareket edebilmesi için 10 temel hedef belirlendiğini söyledi.

Kacır, Türkiye'nin insanlı uzay bilimi deneyleri alanında da adımlar attığını hatırlattı. Alper Gezeravcı'nın Uluslararası Uzay İstasyonu'nda 13, Tuva Cihangir Atasever'in yörünge altı araştırma uçuşunda 7 bilimsel deney yaptığını aktardı.

Ay Araştırma Programı'nın, derin uzay teknolojileri ve operasyon tecrübesi açısından ayrı bir aşama olduğunu belirtti.

PROGRAMDA 200'DEN FAZLA KİŞİ GÖREV ALDI

Bakan Kacır, 2022 yılının başında başlatılan Ay Araştırma Programı'nın yüzde 77 tamamlanma seviyesine ulaştığını açıkladı.

Kacır'ın verdiği bilgiye göre Ay uzay aracının geliştirme ve üretim süreçlerinde TÜBİTAK UZAY ile DeltaV'nin yanı sıra yerli teknoloji firmaları ve girişimler görev aldı.

Programda bugüne kadar 200'den fazla mühendis, araştırmacı ve teknik personel çalıştı.

ANTALYA'DA UZAY KONGRESİ DÜZENLENECEK

Kacır, Türkiye'nin Artemis Mutabakatı'na katılarak uzayın barışçıl keşfi için uluslararası iş birliklerini sürdüreceğini söyledi.

Bakan Kacır, 5-6 Ekim tarihlerinde Antalya'da 77. Uluslararası Uzay Kongresi'nin düzenleneceğini bildirdi. Ankara'da uzay teknolojileri geliştirme bölgesi kurulması için de çalışmaların sürdüğünü açıkladı.

Kacır, Somali'de inşa edilen uzay limanının Türkiye'nin uzaya bağımsız erişimine katkı vereceğini belirtti.

KACIR: İLK MÜSLÜMAN ÜLKE OLACAĞIZ

Basın açıklamasının ardından Ay uzay aracının yanında konuşan Kacır, Türkiye'nin uzay yarışında yer alacağını söyledi.

Kacır, Ay uydusu olarak görev yapacak aracın görevin sonunda Ay'a iniş gerçekleştireceğini belirterek, 2027'nin ilk aylarında planlanan misyonla Türkiye'nin bunu başaran ilk Müslüman ve bayrağında hilal bulunan ülke olacağını ifade etti.

Bakan Kacır, Ay Araştırma Programı'nın ülkeye, millete ve bilim dünyasına hayırlı olmasını diledi.