Tırnaklar neden durmadan uzuyor? Vücudumuzda bakın ne oluyor
Tırnaklarımız neden uzuyor, tırnağı hangi hücreler üretiyor? Tırnak kökü ve matriksin uzamadaki rolü merak edilen sorulara yanıt veriyor. İşte detaylar...
Okunma Süresi: 2 dakika
Tırnaklarımızı düzenli olarak kesiyoruz ancak birkaç gün veya hafta sonra aynı döngü yeniden başlıyor. Peki kesilen bölüm nasıl tekrar oluşuyor? Aslında tırnağın görünen sert kısmının arkasında, sürekli yeni hücrelerin üretildiği özel bir bölge bulunuyor.
Tırnağın uzamasını sağlayan temel yapı, köke yakın konumlanan matriks bölgesidir. Burada oluşan yeni hücreler zamanla keratinleşerek sertleşiyor ve mevcut tırnak plağını ileri doğru itiyor.
TIRNAĞI ASIL ÜRETEN BÖLGE NEREDE BULUNUYOR?
Tırnağın dışarıdan görülen sert bölümüne tırnak plağı adı veriliyor. Büyük ölçüde keratin içeren bu yapı, aslında yeni hücrelerin üretildiği bölüm değil. Üretim süreci tırnağın dip kısmındaki matrikste gerçekleşiyor.
Matriksteki hücreler bölünerek yeni hücreler oluşturuyor. Bu hücreler olgunlaştıkça keratinleşiyor, sertleşiyor ve daha önce oluşan tırnak plağını parmak ucuna doğru ilerletiyor. Tırnağın uzuyor gibi görünmesinin temelinde bu sürekli yenilenme bulunuyor.
TIRNAĞIN BEYAZ YARIM AYI NEYİ GÖSTERİYOR?
Tırnağın dibinde bazı kişilerde görülen beyaz, yarım ay şeklindeki bölgeye lunula deniyor. Özellikle başparmaklarda daha kolay fark edilen lunula, matriksin görülebilen bölümünü kısmen yansıtıyor.
Ancak lunulanın büyüklüğü ve görünürlüğü kişiden kişiye değişebiliyor. Bazı insanlarda belirgin şekilde görülürken bazılarında birkaç tırnak dışında fark edilmeyebiliyor. Bu nedenle yalnızca lunulanın görünümünden yola çıkarak sağlık hakkında kesin bir değerlendirme yapmak doğru değil.
Tırnağın uzaması da ucundan gerçekleşmiyor. Yeni hücreler köke yakın bölgede oluşurken, zaman içinde sertleşen bu hücreler mevcut plağı ileri doğru hareket ettiriyor. Bu nedenle tırnak kesildiğinde yalnızca daha önce oluşmuş bölüm kısaltılmış oluyor.
Tırnaklar neden sürekli uzar?
El tırnakları genel olarak ayak tırnaklarından daha hızlı uzuyor. Büyüme hızı ise yaş, genel sağlık durumu, hormonlar, beslenme, dolaşım ve tırnakta meydana gelen travmalar gibi çeşitli faktörlere bağlı olarak kişiden kişiye değişebiliyor.
Tırnağı kesmenin büyüme hızını artırdığı düşüncesi de doğru değil. Kesilen uç, matriksteki hücre üretimini hızlandırmıyor. Tırnak kısaltıldıktan sonra uzayan bölüm daha görünür hale geldiği için büyüme daha hızlıymış gibi algılanabiliyor.
Tırnak büyümesi yaşam boyunca tamamen aynı hızda devam etmiyor. Yaş ilerledikçe büyüme hızında azalma görülebilirken, matriks bölgesindeki hasarlar tırnağın geçici olarak düzensiz veya farklı şekilde uzamasına yol açabiliyor.
Tırnaklarda oluşan çizgiler, renk değişiklikleri, kırılmalar ve şekil bozuklukları ise farklı nedenlerden kaynaklanabiliyor. Basit travmalar bunlardan biri olsa da kalıcı veya açıklanamayan değişikliklerin dermatoloji uzmanı tarafından değerlendirilmesi gerekebilir.
Tırnak yeme sırasında görünen bölüm sürekli kısaltılsa da matriks sağlam kaldığı sürece yeni hücre üretimi devam ediyor. Ancak tırnak çevresindeki derinin sürekli zedelenmesi tahriş ve enfeksiyon riskini artırabileceğinden bu bölgenin korunması önem taşıyor.
