Trump’tan Ankara’ya F-35 mesajı: Türkiye’yi seviyorum

ABD Başkanı Donald Trump, Beyaz Saray’dan Alabama ziyareti için ayrılırken gazetecilerin sorularını yanıtladı. Ankara’nın yakından izlediği CAATSA yaptırımları ve F-35 sürecine ilişkin değerlendirme yapan Trump, Türkiye’yi sevdiğini, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile her zaman görüştüğünü belirterek, “Bildiğiniz gibi kendisi dostum” dedi.

TRUMP’TAN TÜRKİYE VE ERDOĞAN AÇIKLAMASI

ABD Başkanı Donald Trump, Cumhuriyetçi Parti’nin seçim kampanyası kapsamında gerçekleştireceği Alabama ziyareti öncesi Beyaz Saray’da basın mensuplarının sorularını cevapladı. Trump’a, Türkiye’ye yönelik Hasımlarıyla Yaptırımlar Yoluyla Mücadele Yasası kapsamında uygulanan CAATSA yaptırımları da soruldu.

Trump, yaptırımların kaldırılmasındaki gecikmeye ilişkin soruya Türkiye ve Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan üzerinden yanıt verdi. ABD Başkanı, “Türkiye’yi seviyorum. Cumhurbaşkanı Erdoğan ile her zaman görüşürüm. Bildiğiniz gibi kendisi dostum. Onu her zaman mutlu edeceğim” ifadelerini kullandı.

ANKARA CAATSA VE F-35 SÜRECİNİ YAKINDAN İZLİYOR

Türkiye’ye yönelik CAATSA yaptırımları, Ankara-Washington hattında savunma sanayii ve dış politika başlıklarının en önemli gündemlerinden biri olmayı sürdürüyor. Türkiye’nin F-35 savaş uçağı programından çıkarılması da bu sürecin en kritik sonuçları arasında yer alıyor.

CAATSA yaptırımları, Türkiye’nin Rusya’dan S-400 hava savunma sistemi satın almasının ardından 2020 yılında uygulanmıştı. Bu karar sonrasında Türkiye, üretim ortağı olduğu F-35 programından çıkarılmıştı.

TRUMP: CUMHURBAŞKANI ERDOĞAN DOSTUM

Trump’ın açıklamasında Cumhurbaşkanı Erdoğan’a yönelik “dostum” ifadesi öne çıktı. ABD Başkanı, Erdoğan ile her zaman görüştüğünü belirterek Türkiye ile ilişkiler konusunda olumlu mesaj verdi.

Bu sözler, özellikle savunma sanayii, F-35 programı, CAATSA yaptırımları ve Türkiye-ABD ilişkileri açısından dikkatle takip edildi. Trump’ın “Onu her zaman mutlu edeceğim” ifadesi de yaptırımların geleceğine ilişkin diplomatik beklentileri yeniden gündeme taşıdı.

CAATSA YAPTIRIMLARI NEDEN UYGULANDI?

Türkiye, hava savunma ihtiyacını karşılamak amacıyla uzun süre Patriot sistemi tedariki için girişimlerde bulundu. Bu süreçten sonuç alınamaması üzerine Ankara, Rusya’dan S-400 hava savunma sistemi satın aldı.

ABD ise S-400 alımının ardından Türkiye’ye CAATSA yaptırımları uyguladı. Washington yönetimi, Türkiye’yi F-35 savaş uçağı programından çıkardı. Böylece iki ülke arasındaki savunma iş birliği uzun süre tartışmalı bir başlık hâline geldi.

TRUMP DAHA ÖNCE ANKARA’DA YAPTIRIM MESAJI VERMİŞTİ

ABD Başkanı Trump, temmuz ayında Ankara’da düzenlenen NATO Liderler Zirvesi sırasında da Türkiye’ye yönelik yaptırımlara ilişkin açıklama yapmıştı. Trump, o dönemde yaptırımların kaldırılacağını duyurmuştu.

Trump’ın “Dostlarımıza yaptırım uygulamak istemiyoruz” sözleri, Ankara-Washington ilişkilerinde yeni dönem beklentisini güçlendirmişti. Son açıklama da bu bağlamda CAATSA ve F-35 dosyasını yeniden gündemin üst sıralarına taşıdı.

BEYAZ SARAY’DA İRAN SORUSUNA YANIT VERDİ

Trump, Beyaz Saray’dan ayrıldığı sırada yalnızca Türkiye’ye ilişkin soruları değil, İran gündemine yönelik soruları da yanıtladı. İran konusunda bir sonraki adımın ne olacağı sorulan Trump, ayrıntı vermekten kaçındı.

ABD Başkanı, “Söyleseydim bu sizin için büyük bir haber olurdu, öyle değil mi? Göreceksiniz. Her şey çok iyi gidiyor. İran’ın durumu iyi değil” dedi. Trump’ın bu sözleri, Washington’ın İran politikası ve bölgesel gerilim başlıklarında yeni gelişmelerin olabileceği şeklinde değerlendirildi.

PETROL FİYATLARI VE DİZEL STOKLARI GÜNDEMDEYDİ

Trump’a, ABD’den gelen taleplerin ardından Avrupa’nın dizel stoklarını serbest bırakma kararı da soruldu. ABD Başkanı, Avrupa’da yüksek miktarda dizel bulunduğunu ve bunun küresel piyasalara katkı sağlayacağını söyledi.

Trump, “Avrupa’da çok fazla dizel var ve dünya çapında büyük bir katkıda bulunacaklar. Aynı şekilde biz de öyle. Biz de dizel ihracatına yasak getirmeyeceğiz” ifadelerini kullandı. İran meselesinin sona ermesinin ardından petrol fiyatlarının eski seviyelerine döneceğini, hatta daha aşağı inebileceğini savundu.

TRUMP: AVRUPA HARİKA BİR İŞ ÇIKARDI

ABD Başkanı, Avrupa ile ilişkilerinin iyi olduğunu belirterek dizel stoklarının piyasaya sürülmesini olumlu karşıladığını ifade etti. Trump, Avrupalı ülkelerin ellerindeki dizel miktarı nedeniyle bu adımı atmak istediğini söyledi.

Trump, “Bunu piyasaya sürerseniz harika olur dedim ve onlar da yaptılar” sözleriyle sürece ilişkin değerlendirmede bulundu. Dizele ihracat yasağı getirilip getirilmeyeceği sorusuna ise böyle bir adımı düşünmediklerini belirtti.

DİZEL İHRACAT YASAĞI SEÇENEĞİNE MESAFELİ DURDU

Trump, dizel ihracatına yasak getirilmesi fikrinin seçenek dışı kalıp kalmadığına ilişkin soruya, “Bunu zaten yapmayacaktık. Yapacağımızı sanmıyorum” yanıtını verdi.

ABD Başkanı, Avrupa’nın piyasaya yüksek miktarda dizel sürdüğünü ve bu konuda başarılı bir iş ortaya koyduğunu dile getirdi. Trump’a göre Avrupa’nın bu katkısı, enerji piyasalarında rahatlama sağlayacak.

TÜRKİYE-ABD İLİŞKİLERİNDE SAVUNMA DOSYASI ÖNE ÇIKIYOR

Trump’ın Türkiye açıklaması, iki ülke ilişkilerinde savunma sanayii başlıklarının yeniden öne çıktığı bir döneme denk geldi. Ankara, CAATSA yaptırımlarının kaldırılması ve F-35 sürecinde yeni bir sayfa açılmasını bekliyor.

Washington cephesinden gelen olumlu mesajlar, Türkiye-ABD ilişkilerinde diplomatik trafiğin sürebileceğine işaret ediyor. Ancak yaptırımların kaldırılması ve F-35 programına ilişkin nihai adımların resmi kararlarla netleşmesi bekleniyor.