Fransa'da Bismillah tartışması! Slogan Fransa sınırlarını nasıl aştı?

New York Times'ın haberine göre Fransa'da öğrenci protestoları sırasında ortaya çıkan “Bismillah, c'est les ténèbres” sloganı, gençler ile kolluk kuvvetleri arasındaki gerilimin simgesine dönüştü. Ayrıca ifade, ırkçılık eleştirilerini de yansıtıyor. Geçen ay okullardaki yetersiz kaynaklara tepkiyle başlayan gösteriler geçen hafta sonu ülke geneline yayıldı.

BİSMİLLAH, C'EST LES TÉNÈBRES SLOGANI NE ANLAMA GELİYOR?

NYT'ye göre Fransa'da geçen hafta sonu yüz binlerce kişi öğrenci protestoculara destek için sokaklara çıktı. Birçok kişinin elindeki kartondan dövizlerde “Bismillah, c'est les ténèbres" yazıyordu. İfade, İslami bir dua olan “Allah'ın adıyla” ile Fransızca “Ortalık karanlık” anlamına gelen sözleri birleştiriyor. İlk bakışta anlamsız görünen slogan, geçen ay okullardaki yetersiz kaynakları protesto etmeye başlayan gençlerle hükümet arasındaki kuşak ayrışmasının simgelerinden biri hâline geldi.

İFADE İLK KEZ NEREDE KULLANILDI?

Habere göre cümle ilk kez, öğrenci protestolarını organize edenlerin özel bir sohbet grubuna katılmak isteyen biri tarafından Snapchat'te kullanıldı. Kullanıcı, Snapchat hesaplarına bu ifadeyle seslendi ve ardından “Her şeyi yerle bir edeceğiz” diye ekledi. İfade, Arapça ile Fransızcanın iç içe geçtiği gündelik gençlik dilini taklit ediyordu.

Mesajların farklı profiller ve hesaplar üzerinden birden fazla kez gönderildiği, bu hesaplarda Mamadou ve Abdellah gibi isimlerle Cezayir bayrağı emojilerinin kullanıldığı belirtiliyor. Mesajı komik bulan kullanıcılar ekran görüntülerini sosyal medyada paylaştı. NYT mesajların kaynağını doğrulayamadı.

KOLLUK SIZMA İDDİASI VE İÇİŞLERİ BAKANLIĞI YANITI

Habere göre birçok genç, mesajların protesto hareketine sızmaya çalışan kolluk kuvvetleri mensuplarından geldiğinden şüphelendi. Göstericiler de ifadeyi, yetkililerin hareketi bastırma girişimiyle alay etmek için sloganlaştırdı. İfade, kolluk ile protestocular arasındaki uzun süredir devam eden gerilimlerin özeti olarak görülüyor. Fransa'nın eski sömürgelerinden gelen göçmenlerin çocukları, siyah Fransızlar ve Arap kökenli Fransızlar, yetkililerce ayrımcılığa uğradıklarını ve yanlış anlaşıldıklarını söylüyor.

Fransa İçişleri Bakanlığı, ajanlarının bu ifadeyi kullanıp kullanmadığı sorusunu yanıtlamadı. Bakanlık, kolluk mensuplarının, protestolar sırasında yasa dışı faaliyet organize ettiğinden şüphelenilen kişilerle iletişim kurmak için çevrimiçi ortamlarda zaman zaman farklı kimlikler kullandığını kabul etti. Bakanlığın açıklaması şöyle: 

“Bu bağlamda soruşturmacı bir takma ad oluşturma seçeneğine sahiptir.”

GENÇLER İFADEYİ NEDEN SAHİPLENDİ?

Fransa'daki önde gelen öğrenci birliklerinden birinin sözcüsü Sabrine Kharbach, “Hiçbir genç böyle konuşmaz” dedi. Kharbach'a göre gençler ifadeyi yeniden sahiplenerek izleme ve sızma girişimlerinin fark edilmeden kalmadığını ve örgütlenme becerilerini göstermek istedi.

Bordeaux'daki üniversite öğrencisi Sadanee Sabadi, mesajların polislerin barikat kuran veya “her şeyi yerle bir etmeyi” amaçlayan kişilerin kim olduğuna dair önyargılarını gösterdiğini söyledi. Paris'te lise öğrencisi Phèdre Quémener ise ifadenin ulusal çapta bir şakaya dönüştüğünü belirtti. Quémener, ifadenin ırkçılık örneği olarak görüldüğünü, çünkü mala zarar verecek kişilerin Arap olduğunu ima ettiğini söyledi.

SLOGAN FRANSA SINIRLARINI AŞTI

“Bismillah, c'est les ténèbres” sloganı Belçika ve Almanya'daki benzer gösterilerde de kullanıldı. İsveçli çevre aktivisti Greta Thunberg, öğrenci hareketiyle dayanışmayı ifade eden bir Instagram hesabında yayımlanan videoda sloganı tekrarladı. Videoda absürt mizahıyla popülerleşen “6-7” gibi Z kuşağına özgü hareketler de yer aldı.

NYT, yeni sloganın kara mizahını Hindistan'daki Hamam Böceği Hareketi'ne benzetiyor. Daha iyi bir eğitim sistemi isteyen öğrencilerin başlattığı bu hareket, Hindistan'ın en üst düzey yargıcının genç ve işsiz Hintlileri “parazitler” ve “hamam böcekleri” diye tanımlamasından esinlenerek adını aldı.

PROTESTOLAR NASIL BAŞLADI?

Öğrenci gösterileri geçen ay başladı ve yüzlerce Fransız okuluna yayıldı. Protestocular bakımsız okul binalarının iyileştirilmesini, daha fazla öğretmen atanmasını, sınıf mevcutlarının azaltılmasını ve yoğun ders programlarının hafifletilmesini talep etti. Gösterilerin büyük bölümü barışçıl geçerken bazıları şiddet olaylarına dönüştü. Protestolar zamanla sendikaların ve diğer kampanya gruplarının ülke çapındaki hareketiyle birleşti.

Tablodaki rakamlar, protestoların büyük bölümünün barışçıl geçmesine rağmen bir kısmının şiddete dönüştüğünü gösteriyor. Habere göre geçen hafta sonu Fransa genelindeki gösteriler, geniş çaplı isyan ve şiddet olaylarının gölgesinde kaldı.

NYT, polisin sert müdahalesinin protestocuların tepkisini artırdığını yazdı. Polis denetim kurumunun soruşturduğu iddialar arasında, bir polisin yakın mesafeden attığı göz yaşartıcı gaz bombası nedeniyle ağır yaralanan 14 yaşındaki bir çocuğun durumu da bulunuyor. İddialara ilişkin soruşturma sürüyor.