ABD yeni dönem politikaları: Ekonomi, CAATSA, F35 denklemi ne olacak?

ABD'de gerçekleşen seçimlerin ardından değişen siyasi tablo, Orta Doğu'da ve küresel ekonomide yeni denklemlerin kurulmasına neden oluyor. Ekonomist Dr. Sara Onur ve Uluslararası İlişkiler Uzmanı Doç. Dr. Levent Ersin Orallı, Kongre'deki değişimlerin Türkiye'nin CAATSA ve F-35 süreçlerine, ABD-İsrail ilişkilerine ve altın, dolar, petrol gibi ekonomik göstergelere olası etkilerini kapsamlı bir şekilde analiz etti.

ABD iç siyasetindeki güç değişimleri, küresel piyasalar ve uluslararası ittifakların sınırlarını yeniden belirliyor. Ekonomist Dr. Sara Onur ve Doç. Dr. Levent Ersin Orallı'nın değerlendirmelerine göre, Washington'daki yeni siyasi mimari, hem ekonomik verileri hem de Türkiye ve İsrail gibi kritik müttefiklerin stratejik konumlarını doğrudan etkileyecek.

KÜRESEL EKONOMİ, VERGİLER VE ERMENİ LOBİSİ

Dr. Sara Onur, yeni dönemin ekonomik etkilerini değerlendirirken, Trump döneminde tüm dünyaya uygulanan yüzde 12,5'luk ek gümrük vergilerinin Demokratlar tarafından kaldırılabileceğini belirtti. Bu hamlenin kısa vadede Türkiye'nin lehine olacağını ifade eden Onur, uzun vadeli risklere de dikkat çekti: 

"Demokrat Parti içinde çoğunluğu elinde bulunduran Ermeni lobileri, uzun vadede Türkiye aleyhine bir tutum sergilenmesine neden olabilir."

Amerikan ekonomisinin kredibilitesinin azalmakta olduğunu belirten Dr. Onur, para politikası açısından doların zayıflayacağı ve altın fiyatlarının artacağı öngörüsünde bulundu. Küresel petrol fiyatlarında düşüş yaşansa dahi, Türkiye'deki yüksek vergi oranları nedeniyle bu indirimin iç piyasaya yansımayacağı ifade edildi.

CAATSA KALKMAYABİLİR ANCAK F-35 SÜRPRİZİ OLABİLİR

Doç. Dr. Levent Ersin Orallı ise Türk-Amerikan ilişkilerinin geleceğini lider diplomasisi üzerinden okuyor. ABD Başkanı Donald Trump ile Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan arasındaki ikili diplomasinin süreceğini belirten Orallı, yaptırımlar konusunda ise net konuştu:

"CAATSA yaptırımlarının kalkma ihtimalinin tamamen ortadan kalktığını çok net ifade edebiliriz."

Buna rağmen Orallı, Trump'ın Kongre ile yaşayabileceği olası bir restleşmenin Türkiye'ye F-35 ve F-100 motorları konusunda sürpriz bir kapı aralayabileceğini belirtti: 

"Şayet Trump, Kongre ile net bir inatlaşma içerisine girerse, Kongre'nin kararını beklemeden bir başkanlık kararnamesiyle Türkiye'nin lehine hızlı bir süreç yönetebilir."

Türkiye'nin Mekke Antlaşması ve Bedir Mutabakatı bağlamındaki stratejik öneminin ABD tarafından tescillendiğini ifade eden Orallı, Senato'da oluşabilecek olumsuz Türkiye karşıtı söylemlere Trump'ın ne kadar direneceğinin, Ankara'nın Orta Doğu'daki ağırlığıyla ölçüleceğini kaydetti.

İSRAİL İÇİN KOŞULSUZ DESTEK DÖNEMİ BİTİYOR

Yeni dönemin en ciddi diplomatik sarsıntılarından biri de İsrail cephesinde bekleniyor. Dr. Orallı, ABD-İsrail ittifakında stratejik bir kopuş yaşanmayacağını ancak ittifakın koşullarının değişeceğini vurguladı.

Netanyahu hükümetinin artık sadece Cumhuriyetçilere dayanarak Washington'da güvence sağlayamayacağını belirten Orallı, "Demokratlar arasında Filistin meselesine duyarlılık artarken, İsrail'e yönelik askeri yardımların ve silah satışlarının siyasi/diplomatik denetimi artacaktır. Koşulsuz desteğin yerini daha fazla denetim alacak" değerlendirmesinde bulundu.