Bir ülkenin en büyük zenginliklerinden biri hiç şüphesiz insan kaynağıdır. Ancak bu kaynağı ne kadar iyi değerlendirdiğiniz, sahip olduğunuz imkânlar kadar önemlidir.
Eğitimli, deneyimli, üretmek ve işini büyütmek isteyen insanlarınız olabilir. Ya da ekmeğini çıraklıktan yetişip taştan çıkaranlar…
Sorumuz basit; ülke olarak bu birikimi ne ölçüde ekonomik değere dönüştürebiliyoruz?
**
Ankara Sanayi Odası’nın (ASO) kadın girişimciliğine ilişkin hazırladığı rapor, tam da bu soruyu gündeme getiriyor.
“Kadın Girişimciliğinde Dönüşüm Açığı: Ankara Örneği” başlıklı araştırmaya katılan kadınların yüzde 93’ü en az lisans mezunu, yüzde 42’si ise lisansüstü eğitim almış. Yeniliğe açıklık puanları da 5 üzerinden 4,21. Buna karşılık incelenen işletmelerin yarısı 10 veya daha az çalışanla faaliyet gösteriyor, ihracat yapanların oranı yüzde 29’da kalıyor.
Rakamlar, Ankara’daki kadın girişimcilerin sahip olduğu bilgi ve birikimin büyümeye, istihdama ve ihracata neden aynı ölçüde yansımadığı sorusunu ortaya koyuyor.
**
Konu elbette yalnızca finansmana erişim değil.
Kadın girişimciler, işlerini büyütürken mesleki yeterliliklerini tekrar tekrar kanıtlamak zorunda kalabiliyor. Bakım sorumlulukları zamanlarını sınırlıyor. Aile işletmelerinde ise işi ve sorumluluğu üstlenen kadınların resmî yetkileri, yaptıkları işle her zaman örtüşmüyor.
İşletmenin yükünü taşıyan, üretime katkı sunan, yönetimde sorumluluk alan bir kişi karar süreçlerinde yeterince söz sahibi değilse o işletmenin potansiyeli de sınırlı kalabilir.
Bu nedenle ASO’nun raporunda finansmana erişimden bakım hizmetlerine, yetki devrinden yeni pazarlara ulaşmaya kadar beş alanda çözüm önerileri sunulması değer taşıyor. Özellikle kadınların yalnızca kâğıt üzerindeki ortaklıklarına değil, işletmelerde fiilen üstlendikleri görevlere de bakılmasını öngören “Fiilî Yönetim Kriteri” dikkat çekiyor.
ASO Başkanı Seyit Ardıç’ın bu kriteri destek ve teşvik programlarına kademeli olarak dahil etme, önerileri uygulama takvimine bağlama ve kadın girişimciliği göstergelerini yıllık olarak izleme hedefi de raporun uygulamaya dönüşmesi açısından kıymetli bir diğer nokta.
Çünkü bir araştırmanın gerçek değeri, ortaya koyduğu tespitler kadar hayata geçirdiği çözümlerle ölçülür.
**
Kadınların karar mekanizmalarındaki temsili açısından Ankara Ticaret Odası’ndaki (ATO) seçimler de dikkat çekici bir gelişme ortaya koydu.
ATO’nun 30. dönem seçimlerinin ikinci aşamasında Gürsel Baran yeniden Yönetim Kurulu Başkanı seçilerek güven tazeledi. Baran, odanın 19’uncu başkanı olarak dördüncü dönemine başladı.
Seçimlerde bir ilk de yaşandı: ATO tarihinde ilk kez iki kadın üye Yönetim Kurulu’nda yer aldı. Kadriye Çimen ve Sabahat Altınışık yönetim kuruluna seçildi.
Gürsel Baran’ın açıklamasına göre kadın komite üyesi sayısı 18’e, kadın meclis üyesi sayısı ise 13’e yükseldi. Böylece odaya 31 kadın üye katıldı. Bunlar elbette sevindirici adımlar. Ancak temsilin artması kadar, bu temsilin karar süreçlerine ne ölçüde yansıdığı da belirleyici.
Kadınların yönetim kurullarında, meclislerde ve iş dünyasının farklı kademelerinde daha fazla yer alması; deneyimlerini, fikirlerini ve üretme iradelerini karar mekanizmalarına taşıyabilmeleri anlamına geliyor. Asıl kazanım da burada ortaya çıkıyor.
**
Ankara’nın sanayisi, üniversiteleri, teknoparkları ve ticaret ekosistemi büyük bir potansiyel barındırıyor. Bu potansiyelin kadın girişimcilerin ihtiyaçlarıyla daha güçlü buluşturulması, yalnızca kadınların iş hayatındaki konumunu değil, kentin ekonomik kapasitesini de geliştirebilir.
Kadın girişimciliğini yalnızca sosyal sorumluluk başlığı olarak görmek yerine üretim, istihdam, teknoloji ve rekabet gücü açısından değerlendirmek gerekiyor. ASO’nun raporundaki önerilerin uygulanması, ATO’daki temsil artışının da kalıcı bir değişime dönüşmesi bu açıdan kritik.