Ankara’da drone uçurmak için izin gerekir mi, Valilikten nasıl alınır?

Ankara’da özellikle son yıllarda artan drone kullanımı, hobi çekimlerinden düğün videolarına, kurumsal tanıtımlardan haber çekimlerine kadar çok geniş bir alana yayılıyor. Uygulamalar, Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü (SHGM) talimatları, İHA talimatları, KVKK ve Ankara Valiliği’nin güvenlik genelgeleri çerçevesinde yürütülüyor. Özellikle başkent olması, kritik kamu binaları, askeri bölgeler, TBMM ve Cumhurbaşkanlığı Külliyesi gibi hassas alanlar nedeniyle Ankara’da drone uçuşları diğer illere göre daha sıkı kontrol ediliyor; çoğu bölgede önceden izin ve koordinasyon şartı aranıyor.

DRONE UÇUŞLARINA SİVİL HAVACILIK VE VALİLİK BİRLİKTE YÖN VERİYOR

Türkiye genelinde olduğu gibi Ankara’da da insansız hava araçları (İHA/drone) için temel çerçeve, Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü’nün (SHGM) İHA Talimatı (SHT-İHA) ile çiziliyor. Drone’ların ağırlığı, kullanım amacı ve uçuş yapılacak alan, hangi izin süreçlerinin işleyeceğini belirliyor.

SHGM;

• Drone’ların kayıt altına alınmasını,
• Pilotların eğitim ve sertifikalandırılmasını,
• Hangi irtifalarda, hangi sınırlarda uçulabileceğini,
• Havalimanı ve hava trafiğiyle olan ilişkinin nasıl yönetileceğini

düzenliyor.

Ancak Ankara’da iş sadece SHGM ile sınırlı değil. Başkentte; Ankara Valiliği, emniyet ve gerektiğinde askeri makamlar da devreye giriyor. Özellikle devlet binaları, Emniyet Genel Müdürlüğü çevresi, Bakanlıklar, TBMM, Kızılay, Ulus, stratejik köprüler, kritik altyapı tesisleri ve askeri alanlar üzerinde drone uçuşu yapmak, çoğu zaman Valilikten açık izin gerektiriyor.

DRONE KAYDI VE PİLOT EĞİTİMİ SİSTEME GİRİYOR

Ankara’da 500 gr üstü ve özellikle ticari amaçlı kullanılan drone’lar için SHGM nezdinde kayıt zorunluluğu öne çıkıyor. 

İlgili SHGM İHA talimatına göre:

• Belirli ağırlığın üzerindeki İHA’lar sisteme kaydediliyor,
• Ticari uçuş yapacak pilotların SHGM onaylı İHA pilot sertifikası alması gerekiyor,
• Kayıtsız, belgesiz, kuralsız uçuşlarda idari yaptırımlar ve para cezaları gündeme gelebiliyor.

Ankara’daki kurslar ve eğitim merkezleri, SHGM onaylı İHA pilotaj eğitimleri veriyor. Özellikle profesyonel çekim yapan ajanslar, TV ekipleri, harita, inşaat, enerji firmaları, bu sertifikasyon sürecine sıkı şekilde uyuyor. Hobi amaçlı, düşük ağırlıklı drone kullanıcıları bile, kendi güvenlikleri ve olası yaptırım risklerini azaltmak için kaydı ve temel kuralları önemsemek zorunda kalıyor.

ANKARA’DA NERELERDE ÖYLECE DRONE UÇURULAMADIĞI VURGULANIYOR

Ankara’nın diğer şehirlerden en büyük farkı, güvenlik hassasiyeti yüksek alanların çok fazla olması. Bu da “Parkta biraz drone uçurayım” yaklaşımının her zaman mümkün olmamasına yol açıyor.

Genel çerçeve şöyle:

• Havalimanı çevresi, uçuş güvenliği açısından kritik; Esenboğa ve çevresi başta olmak üzere belirli mesafe ve irtifa sınırları var.
• TBMM, Cumhurbaşkanlığı Külliyesi, Bakanlıklar, Genelkurmay, kuvvet komutanlıkları, emniyet binaları, kritik altyapı tesisleri etrafında çoğunlukla drone uçuşu yasak veya izne tabi.
• Kalabalık miting, gösteri, maç gibi kitlesel etkinliklerde, güvenlik birimleri izinsiz drone’lara anında müdahale edebiliyor.
• Ankara Valiliği, dönem dönem yayımladığı genelgelerle; toplantı ve gösteri günlerinde, milli güvenlik açısından hassas dönemlerde veya özel etkinliklerde, belirli bölgelerde drone uçuşlarını tamamen yasaklayabiliyor ya da sadece özel izinle mümkün kılıyor.

VALİLİK İZİN SÜRECİ HAVA ÇEKİMİNİN MERKEZİNDE YER ALIYOR

Özellikle Ankara şehir merkezinde yapılacak profesyonel hava çekimlerinde, süreç çoğu zaman şu şekilde ilerliyor:

Çekim planı hazırlanıyor:

• Uçulacak bölge, tarih, saat aralıkları, kullanılacak drone tipi ve irtifa netleştiriliyor.

SHGM üzerinden veya ilgili sistemler üzerinden uçuş bildirimi/izni değerlendiriliyor:

• Ticari uçuşlarda sistem üzerinden planlı uçuş bildirimi yapılması gerekebiliyor.

Ankara Valiliği’ne başvuru yapılıyor:

• Özellikle resmi kurumların çevresi, kent merkezi, hassas alanlar için yazılı talep, proje bilgisi, ekip listesi, gerekiyorsa kurum yazıları ekleniyor.

Emniyet ve gerekiyorsa askeri makamlarla koordinasyon sağlanıyor:

• Valilik, başvuruyu değerlendirirken, emniyet ve ilgili diğer kurumların görüşünü alabiliyor.

Uygun görülürse izin yazısı düzenleniyor:

• Bu yazıda genellikle tarih, saat, bölge, irtifa ve güvenlik şartları açıkça belirtiliyor.

İzinsiz çekim yapan profesyonel ekipler, Ankara’da çoğu zaman çok hızlı tespit ediliyor; emniyet ekipleri drone pilotuna ulaşıp kimlik ve cihaz bilgilerini alarak tutanak düzenleyebiliyor.

ÖZEL HAYATIN GİZLİLİĞİ VE KVKK DRONE ÇEKİMLERİNİ SINIRLIYOR

Ankara’da drone uçuşu sadece hava trafiği değil, aynı zamanda özel hayatın gizliliği ve kişisel veri boyutuyla da sınırlı. Apartman içleri, özel bahçeler, insanların yüzleri, araç plakaları gibi kişisel veri sayılabilecek görüntülerin izinsiz kaydı ve paylaşımı, Türk Ceza Kanunu ve KVKK açısından sorun doğurabiliyor.

Uygulamada:

• Konutların camlarından içeriye doğru çekim yapılması,
• Bireylerin rızası olmadan yakın plan çekimlerle sosyal medya paylaşımı,
• Çocukların, okul bahçelerinin, özel alanların izinsiz havadan görüntülenmesi
• şikâyete konu olduğunda, savcılık ve emniyet devreye girebiliyor. 

Ankara’da bazı şikâyet dosyalarında, drone ile gizli çekim yapan kişilere “özel hayatın gizliliğini ihlal” ve ilgili diğer suçlardan soruşturma açıldığı biliniyor.

İZİNSİZ UÇAN DRONE’LARA MÜDAHALE EDİLEBİLİYOR

• Ankara’da izinsiz uçan drone’lar, özellikle miting alanları, stadyum çevresi, kritik kamu binaları üzerinde tespit edildiğinde, güvenlik birimleri üç aşamalı hareket edebiliyor:
• Önce alandaki görevliler, pilotu tespit edip sözlü uyarı ve kimlik tespiti yapıyor.
• Uçuşun niteliğine göre, idari para cezası ve drone’a geçici el koyma işlemleri gündeme gelebiliyor.
• Güvenlik riski yaratan, gizlice çekim yapan, tekrarlayan ihlallerde, adli soruşturma yoluna gidilebiliyor.
• Ayrıca bazı durumlarda, hava sahasının güvenliği için elektronik karıştırma gibi teknik önlemlerle drone’un uçuşu engellenebiliyor; bu, özellikle terör ve sabotaj riski değerlendirilen senaryolarda devreye giren bir yöntem.

SIKÇA SORULAN SORULAR (SSS)

Ankara’da hobi amaçlı, parkta küçük drone uçurmak için de izin almam gerekir mi?

• Drone’un ağırlığı, uçuş irtifası ve alanı belirleyici. Havalimanına, askeri bölgeye, kritik binalara yakın değil, düşük irtifada, kalabalığa ve mahrem alana girmeden, SHGM kurallarına uygun uçuş yapıyorsanız çoğu basit hobi kullanımında Valilik izni aranmayabiliyor; ancak Ankara’da hassas bölgelere çok dikkat etmek şart.

Ankara merkezde düğün, klip, tanıtım için drone ile çekim yapacağım; nereye başvurmalıyım?

• Önce SHGM İHA talimatına göre kayıt, pilot sertifikası ve uçuş planınızı hazırlayın. Çekim bölgeniz hassas ise Ankara Valiliği’ne ve gerektiğinde ilgili kamu kurumuna (örneğin belediye, üniversite, bakanlık yerleşkesi ise) resmi izin başvurusu yapmanız gerekir.

Ankara’da drone ile gizlice komşumu çeksem ne olur?

• Bu tür çekimler, özel hayatın gizliliğini ihlal ve KVKK ihlali anlamına gelebilir. Şikâyet hâlinde savcılık soruşturması, adli süreç, tazminat ve cezai yaptırımlar gündeme gelebilir.

Drone’umu kaydetmeden uçurdum, yakalanırsam ne olur?

• SHGM talimatına aykırı uçuş tespit edilirse, idari para cezaları, uçuş yasağı ve cihazın geçici olarak tutulması söz konusu olabilir. Ankara’da özellikle merkezi ve hassas bölgelerde denetimler daha sıkı yürütülüyor.

Ankara’da belediyeden parkta çekim izni almak yeterli mi?

• Hayır. Belediye, park kullanımına onay verebilir ama hava sahası ve güvenlik tamamen SHGM, Valilik, emniyet ve gerekiyorsa askeri makamların yetki alanındadır. Tüm bu zincir birlikte düşünülmelidir.