Ankara’da parkta alkol ve gürültüde polis ne yapar, zabıta ne yapar?

Ankara’da özellikle akşam saatlerinde parklarda alkol tüketimi, yüksek sesle müzik, bağırış ve kalabalık toplanmalar; çevrede oturanların en sık şikâyet ettiği başlıkların başında geliyor. Uygulama; Kabahatler Kanunu, Toplantı ve Gösteri Yürüyüşleri Kanunu, gürültü ve çevre mevzuatı ile Ankara Büyükşehir ve ilçe belediyelerinin park yönetmeliklerine dayanıyor. Vatandaş, 112 Acil Çağrı Merkezi üzerinden polis talep ederken, gündüz saatlerindeki park düzeni ve çevre kuralları açısından zabıta devreye giriyor; alkol, gürültü, kavga ve güvenlik riski yükseldiğinde ise ana yetki polis ve gerektiğinde jandarmaya geçiyor.

PARK ŞİKÂYETLERİNDE HEM POLİS HEM ZABITA YETKİ KULLANIYOR

Ankara’da park, mesire alanı ve çocuk oyun alanlarına ilişkin düzenlemelerde birden fazla kurum aynı anda rol alıyor. Hukuki zemini; 5393 sayılı Belediye Kanunu, 5326 sayılı Kabahatler Kanunu, 2911 sayılı Toplantı ve Gösteri Yürüyüşleri Kanunu, Çevresel Gürültünün Değerlendirilmesi ve Yönetimi Yönetmeliği ve ilgili genelgeler oluşturuyor.

Belediyeler, parkların yapımı, bakımı ve kullanma kurallarını belirlerken; polis ve jandarma kamu düzeni, asayiş ve güvenlik bakımından devreye giriyor. 

Ankara’da özellikle Çankaya, Yenimahalle, Keçiören, Etimesgut, Mamak, Altındağ gibi yoğun nüfuslu ilçelerdeki parklar; hem zabıtanın hem de devriye gezen polis ekiplerinin sürekli gözetimi altında. 

Şikâyetin türü; yani sadece gürültü mü, alkol mü, kavga mı, kalabalık bir toplanma mı olduğu, hangi birimin ağırlıklı yetki kullanacağını belirliyor.

ALKOL KULLANIMINDA PARKIN KURALI VE GENEL ASAYİŞ ESAS ALINIYOR

Ankara’da parklarda alkol içilmesine ilişkin tek tip, her park için aynı olan bir uygulama yok; belediye park yönetmelikleri, “aile parkı” tanımları ve ilçe bazlı kararlar belirleyici oluyor. Bazı park girişlerinde “Alkol tüketmek yasaktır” uyarısı açık şekilde yer alıyor; bazı büyük rekreasyon alanlarında ise belirlenmiş bölge dışında alkol tüketimi kısıtlanıyor.

Uygulamada;

Park içinde alkol tüketimi kamu düzenini bozucu davranış, çevreyi rahatsız etme, aile ve çocuk alanlarında uygunsuzluk boyutuna taşınırsa, polis devreye girerek Kabahatler Kanunu kapsamında işlem yapabiliyor.

Çevreyi rahatsız eden şekilde alkol alıp bağıran, kavga çıkaran, çevreye zarar veren kişilere idari para cezası, kimlik tespiti ve gerektiğinde karakola götürme süreci uygulanabiliyor.

Bazı ilçe belediyeleri, özellikle çocuk parklarının bulunduğu alanlarda, alkol tüketimini kendi park yönetmelikleriyle yasaklayıp zabıta üzerinden uyarı ve tutanak işlemi yapıyor.

Ankara’da pratikte “sakin, kimseyi rahatsız etmeyen” alkol kullanımına çoğu zaman fiili bir müdahale yapılmazken; şikâyet geldiğinde ve özellikle çocuklu ailelerin yoğun olduğu parklarda, ekiplerin hassasiyeti yükseliyor.

GÜRÜLTÜ ŞİKÂYETLERİNDE KABAHATLER KANUNU VE ÇEVRE MEVZUATI İŞLİYOR

Parkta yüksek sesle müzik, bağırış, araçlardan açılan ses sistemleri Ankara’da en sık gelen şikâyetler arasında. Gürültü bakımından temel dayanak; Kabahatler Kanunu’nun “gürültüye neden olma” maddesi ve Çevresel Gürültünün Değerlendirilmesi ve Yönetimi Yönetmeliği.

Ankara pratiğinde süreç şöyle işliyor:

• Vatandaş 112 veya polis merkezine gürültü şikâyeti bildirdiğinde, en yakın devriye ekibi parka yönlendiriliyor.
• Ekip, gürültü yapan gruba önce sözlü uyarı yapıyor; müziğin kapatılması, sesin kısılması, çevrenin rahatsız edilmemesi isteniyor.
• Uyarıya rağmen gürültü devam ederse, Kabahatler Kanunu kapsamında idari para cezası yazılabiliyor; kimlik tespiti yapılmadan parkın terk edilmesine izin verilmiyor.
• Çok yoğun, mekanik veya ticari kaynaklı gürültülerde (örneğin organizasyon, sahne sistemi, jeneratör vb.) belediyenin çevre birimleri ve zabıta da devreye giriyor; ölçüm ve tutanakla idari işlem uygulanabiliyor.
• Ankara’da gürültü şikâyetlerinde özellikle gece saatleri (22.00 sonrası) daha hassas. Çocukların ve yaşlıların yoğun olduğu konut bölgelerine yakın parklarda, gece yüksek sesle müzik hemen her ilçede müdahale sebebi kabul ediliyor.

TOPLANMA VE KALABALIK GRUPLARDA POLİS ASAYİŞİ SAĞLIYOR

Parkların sadece dinlenme alanı değil, zaman zaman gençlerin buluşma noktası, taraftar gruplarının toplanma yeri, hatta küçük çaplı protesto ve basın açıklamalarının adresi hâline geldiği Ankara’da, toplanma ve kalabalık grup faktörü ayrı değerlendiriliyor.

Bu aşamada devreye giren temel mevzuat, Toplantı ve Gösteri Yürüyüşleri Kanunu ve polis vazife ve selahiyetleri.

Sıradan, gündelik bir arkadaş buluşması, sohbet, piknik için parkta toplanan gruplara müdahale edilmezken,

Siyasi içerikli slogan, pankart, organize çağrılı topluluk, sosyal medya üzerinden örgütlenmiş bir “eylem havası” varsa, polis kalabalığı yakından takip ediyor.

Yasal izin gerektiren gösteri ve eylemler parkta izinsiz yapılırsa, polis önce uyarı, sonra da dağılma ihtarı yapabiliyor; dağılmayan kalabalığa kademeli müdahale ve kimlik tespiti gündeme geliyor.

Özellikle Kızılay, Kurtuluş, Kolej, Tunalı Hilmi civarındaki park ve meydanlarda, Ankara Emniyeti’nin toplumsal olaylara yönelik hassasiyeti daha belirgin. Aynı şekilde Gençlik Parkı, Kuğulu Park ve bazı ilçe merkez parklarında da benzer uygulamalar görülüyor.

ZABITA PARK DÜZENİNDE VE GÜN İÇİ ŞİKÂYETLERDE ÖNE ÇIKIYOR

• Ankara’daki belediye zabıtası, parklarda;
• Masa-sandalye işgali,
• İzinsiz satış ve seyyar tezgâh,
• Çöp atma, çevreyi kirletme,
• Park mobilyalarına zarar verme,
• Park yönetmeliğine aykırı davranışlar

gibi konularda yetki kullanıyor. Gün boyu parklarda gezen zabıta ekipleri, şikâyet gelmese bile gözlemleriyle tutanak tutabiliyor.

Alkol ve gürültü şikâyetlerinde ise zabıta çoğu zaman ilk uyarıcı rolünü üstleniyor; güvenlik ve asayiş boyutuna dönüşen olaylarda polis çağrılıyor. 

Örneğin;

Parkta yüksek sesle müzik açan genç bir grup önce zabıta tarafından uyarılıyor,

Kavga, tehdit, çevreye zarar veya direniş olursa polis devreye giriyor,

Belediyenin park yasağına rağmen alkol tüketimi varsa, zabıta tutanak tutup durumu emniyete bildiriyor.

Ankara’da bazı ilçe belediyeleri, parklarına “alkol yasaktır, ateş yakmak yasaktır, çadır kurmak yasaktır, yüksek sesle müzik yasaktır” tabelaları asarak zabıtaya dayanak oluşturuyor.

VATANDAŞ ŞİKÂYETTE BULUNDUĞUNDA NASIL BİR TABLO BEKLEMELİ?

Ankara’da park kaynaklı alkol, gürültü ve toplanma şikâyetinde vatandaşın beklemesi gereken tipik senaryo şöyle:

• 112’yi arayıp durumu net anlatmak:
• “Ankara, … ilçesi, … parkında şu saatte yüksek sesle müzik, alkol, kavga ihtimali var” gibi net bilgi verildiğinde, çağrı merkezi ilgili birimi yönlendiriyor.

Polis veya zabıta ekibinin sahaya gelmesi:

• Olayın niteliğine göre ya sadece polis ya sadece zabıta ya da her ikisi birlikte hareket edebiliyor.

Önce uyarı, sonra işlem:

• Genellikle ilk müdahale sözlü uyarı üzerinden; direnç veya tekrar durumunda idari para cezası, kimlik tespiti, parkın boşaltılması ve gerekirse gözaltı devreye girebiliyor.

Tutanak ve şikâyet kaydı:

• Ciddi olaylarda tutanak tutuluyor; isteyen vatandaş sonradan karakola giderek şikâyetçi olduğunu beyan edebiliyor.

Ankara’da “polis geldi ama hiçbir şey yapmadan gitti” şikâyetleri de zaman zaman gündeme geliyor; burada müdahalenin kapsamını olayı yerinde gören ekip belirliyor. Özellikle sadece oturan, makul düzeyde ses çıkaran gruplar için, ekipler çoğu zaman sadece uyarı ile yetiniyor.

SIKÇA SORULAN SORULAR (SSS)

Ankara’da parkta alkol içmek her yerde kesin yasak mı?

• Hayır; her park için aynı değil. Bazı parklarda belediye açıkça yasaklamış ve tabela asmış durumda. Ancak alkol tüketimi kamu düzenini bozarsa, aile ortamını rahatsız ederse, kavga ve taşkınlığa yol açarsa polis Kabahatler Kanunu ve diğer mevzuat üzerinden işlem yapabiliyor.

Gece parkta yüksek sesle müzik duyuyorum, kimi aramalıyım?

• Ankara’da 112 Acil Çağrı Merkezi’ni arayıp adresi verin; çağrı, gürültü ve asayiş başlığıyla en yakın polis ekibine yönlendirilir. Gündüz saatlerinde park düzeniyle ilgili konularda ilçe belediyesi zabıtasına da doğrudan ulaşabilirsiniz.

Parkta toplanan kalabalık slogan atıyor, pankart açıyor; bu durumda ne olur?

• Bu tür toplanmalar Toplantı ve Gösteri Yürüyüşleri Kanunu kapsamına girebilir. Polis, izinsiz veya kanuna aykırı bir gösteri tespit ederse önce uyarır, dağılma ihtarı yapar; dağılmayan gruba kademeli müdahale ve kimlik tespiti uygulanabilir.

Şikâyetçi olduğum grup beni fark eder diye korkuyorum, ismim açıklanır mı?

• 112’ye ihbarınız sırasında kimlik bilgilerinizi vermek zorunda değilsiniz; ancak olay adli bir boyuta taşınır ve ifadeye çağrılırsanız, şikâyetçi olup olmayacağınıza siz karar verirsiniz. Polis, ihbarcının kimliğini parkta gelen gruba açıklamaz.

Zabıtayı çağırdım, “konu polislik” dedi; bu normal mi?

• Evet. Zabıta, asayiş, kavga, alkol ve güvenlik riskinin öne çıktığı durumlarda yetkisini aşmamak için olayı polise devreder. Zabıtadan temel olarak park düzeni, işgal, temizlik ve belediye kuralı ihlallerinde aktif rol beklenmeli.